Narodowy Bank Węgier - Polski Serwis Naukowy

Siedziba Narodowego Banku Węgier

Narodowy Bank Węgier (węg.: Magyar Nemzeti Bank, w skrócie MNB) – węgierski bank centralny powstały w 1924 roku, działający na podstawie ustawy o Narodowym Banku Węgier z 2001 roku, pełniący funkcję banku centralnego na Węgrzech.

NBW funkcjonuje jako spółka akcyjna (akcje o wartości 10 mld forintów należą do skarbu państwa). W obowiązkach Narodowego Banku Węgier, poza emisją banknotów narodowych, leży prowadzenie zagranicznej polityki pieniężnej, zarządzanie rezerwami dewizowymi, prowadzenie statystyk i ich publikacja, utrzymanie stabilności systemu finansowego w kraju oraz rozwoju systemu płatniczego.

Euro, ευρώ, евро (znak: €, kod ISO 4217: EUR) – europejska waluta wprowadzona w miejsce walut krajowych. Jest prawnym środkiem płatniczym w 16 państwach tworzących strefę euro w Unii Europejskiej - obejmującym ponad 322,5 mln Europejczyków. Waluta euro używana jest także w 11 krajach i terytoriach nienależących do UE (Watykanie, Monako, San Marino, Andorze, Kosowie, Czarnogórze) oraz we francuskich posiadłościach na Atlantyku i Oceanie Indyjskim oraz w brytyjskich bazach wojskowych na Cyprze.

4 czerwca jest 155. (w latach przestępnych 156.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 210 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

Moneta dwustuforintowa, przedstawiająca budynek NBW

Narodowy Bank Węgier jest członkiem Europejskiego Systemu Banków Centralnych i posiada udział w jego kapitale w wysokości 77 milionów euro.

Centrala NBW mieści się w Budapeszcie. Oprócz niej na Narodowy Bank Węgier składa się także 26 departamentów pod nadzorem prezesa, 3 wiceprezesów i 10 dyrektorów wykonawczych. NBW ma 4 oddziały regionalne. Liczba pracowników na rok 2004 wynosiła 944.

Struktura organizacyjna

NBW składa się z 4 podorganów współpracujących ze sobą.

Podaż (ang. supply) to ilość dóbr, oferowana na rynku przez producentów przy określonej cenie, przy założeniu niezmienności innych elementów charakteryzujących sytuację na rynku (ceteris paribus). Zależność między ceną a podażą przedstawia krzywa podaży.

Bank centralny – instytucja odpowiedzialna za funkcjonowanie systemu bankowego. Zazwyczaj działa jako jednostka państwowa bądź podporządkowana państwu. W Polsce funkcję banku centralnego pełni Narodowy Bank Polski.

Rada Monetarna

Rada monetarna jest najwyższym organem decyzyjnym NBW. Składa się z 7-9 członków nominowanych przez prezydenta Węgier na okres 6 lat, którzy spotykają się średnio dwa razy w miesiącu. Prezes NBW oraz wiceprezesi również są członkami Rady Monetarnej.

Zarząd

Zarząd to organ wykonawczy. W jego kompetencjach leży realizacja decyzji Rady Monetarnej. W skład zarządu wchodzi prezes i wiceprezesi.

Forint (węg. magyar forint) to oficjalna waluta Węgier. Kod walutowy wg ISO 4217: HUF. Po raz pierwszy pojawił się na Węgrzech w XIII. wieku. Od 1868 do 1892 był węgierskim odpowiednikiem austriackich guldenów (w ramach monarchii austro-węgierskiej) i dzielił się na 100 krajcarów. W 1892 w jego miejsce pojawiła się korona węgierska (równa 100 fillérom), w 1926 zastąpiona pengő.

Popyt (ang. demand) – funkcja przedstawiająca kształtowanie się relacji pomiędzy ceną dobra (towary i usługi), a ilością (liczbą sztuk) jaką konsumenci chcą i mogą nabyć w określonym czasie, przy założeniu niezmienności innych elementów charakteryzujących sytuację rynkową (ceteris paribus). Wykresem tej funkcji jest tzw. krzywa popytu. Należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy "popytem", a "wielkością popytu". Popyt to cała funkcja, natomiast wielkość popytu to ilość dobra, jaką konsumenci chcą nabyć przy danej cenie. "Wielkość popytu przy cenie p" jest więc konkretnym elementem funkcji, któremu na krzywej popytu odpowiada jeden punkt.

Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy

Podorgan ten reprezentowany jest przez Ministra Finansów. Jest uprawniony do wszelkich zmian w statucie NBW (lub jego ustanowienia), akceptacji bilansu bądź rachunku wyników oraz wyboru audytora.

Rada Konsultacyjna

W jej skład wchodzi 6 członków: przewodniczący, 3 członków wybieranych przez Parlament, przedstawiciel Ministerstwa Finansów oraz pełnomocnik Ministra Finansów. Zadaniem Rady jest ogólny nadzór nad działalnością NBW.

Polityka pieniężna

Narodowy Bank Węgier opiera swą politykę pieniężna na bezpośrednim celu inflacyjnym (wyznaczonym na 4% pod koniec 2005 roku z zakresem tolerancji +/- 1 punkt procentowy. Strategia ta bazuje na stopie procentowej (oprocentowanie dwutygodniowych depozytów w banku centralnym).

Waluta (jednostka monetarna) – pojęcie używane zamiennie z pojęciem pieniądz. Jednak nazwę waluta stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.

Punkt procentowy (w skrócie p.p.) - różnica między dwiema wartościami jednej wielkości podanymi w procentach. Na przykład wzrost jakiejś wielkości z 20% do 30% jest równy 10 punktom procentowym.

Polityka kursu waluty

Wpływ na wyznaczenie kursu forinta węgierskiego ma zarówno NBW, jak i rząd węgierski. System kursu walutowego przyjęty w czerwcu 2001 polega na wyznaczaniu przez popyt i podaż oraz wahaniu się go 15% powyżej oraz poniżej wyznaczonego kursu centralnego. Należy jednak wspomnieć, iż w przypadku, gdyby kurs osiągał wyznaczone uprzednio wartości zbliżone do skrajnych, NBW musi interweniować na rynku walutowym, powstrzymując aprecjację bądź deprecjację forinta.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.

Węgry (węg. Magyarország) – państwo śródlądowe w Europie Środkowej, od 1955 członek ONZ, od 1999 członek NATO, od 2004 członek Unii Europejskiej.

Przykładem takiej ingerencji jest zmiana kursu węgierskiej waluty o 2,26% - miało to miejsce 4 czerwca 2003 roku.

Bibliografia

Publikacja Narodowego Banku Polskiego na temat Europejskiego Systemu Banków Centralnych, pod red. Anny Górskiej, Warszawa, listopad 2004

Linki zewnętrzne

Oficjalna strona Narodowego Banku Węgier (węg.)