Natalia Szeremietjewska - Polski Serwis Naukowy

Zdjęcie Natalii z 1917 roku

Natalia Szeremietjewska, Natalia Brassowska, Natalia Romanowska-Brassowska, ros. Княгиня Наталья Брасова (26 czerwca 1880 – 26 stycznia 1952) – księżna, morganatyczna żona niedoszłego cara Rosji - Michała II Romanowa.

Urodziła się jako Natalia Sergiejewna Szeremietjewska - córka zwykłego moskiewskiego adwokata, nie pochodziła z arystokracji. W wieku 16 lat poślubiła Siergieja Mamontowa, dyrektora teatru, z którym miała córkę, również o imieniu Natalia (nazywaną Tata). Natalia szybko rozwiodła się i wyszła ponownie za mąż. Jej drugim mężem został kapitan Wulffert (ros. Вульферт), oficer służący w regimencie pod dowództwem wielkiego księcia Michała Aleksandrowicza Romanowa (1878–1918), brata cara Mikołaja II.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.

Św. Mikołaj II Aleksandrowicz Romanow, ros. Николай II, Николай Александрович Романов, ur. 6 maja/18 maja 1868 w Petersburgu, zm. 16/17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – ostatni cesarz Rosji, panujący w latach 1894-1917. Koronowany w Moskwie 26 maja 1896; syn Aleksandra III z dynastii Romanowów i jego żony carycy Marii Fiodorowny. Święty prawosławny.

Natalia miała 28 lat, kiedy poznała osobiście wielkiego księcia Michała, i podobno oboje zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. Wkrótce stali się kochankami i byli nierozłączni. Wielki książę napisał list do swojego brata-cara (jak było to wtedy w zwyczaju), w którym prosił o zgodę na poślubienie Natalii. Zgody tej jednak nie otrzymał, ponieważ Natalia była dwukrotną rozwódką, a w jej żyłach nie płynęła królewska krew. Zgodnie z prawem rosyjskim, Michał (który w razie śmierci chorowitego następcy tronu - księcia Aleksego, zostałby kolejnym następcą tronu) straciłby wszelkie prawa do korony, żeniąc się bez carskiego pozwolenia. Michał i Natalia przez jakiś czas żyli więc ze sobą bez ślubu. 24 lipca 1910 urodził się nawet ich syn - Jerzy (nazwany na cześć Jerzego Aleksandrowicza, starszego, nieżyjącego brata Michała).

Rewolucja październikowa – przejęcie przez partię bolszewików władzy w Rosji rozpoczęte w Piotrogrodzie w nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października – stąd nazwa).

Dom Księcia – duży modernistyczny budynek przy alei Wolności 44 w Częstochowie. Wzniesiony został wg projektu Adama Paprockiego na życzenie księcia Michała Romanowa w latach 1912–1913 przez firmę Sobieraj, jako największy wówczas gmach mieszkalny w mieście. Nadzór budowy sprawował D.M. Matulewicz. Książę był w posiadaniu klucza majątków pod Częstochową, należały do niego miejscowości takie jak Kocin, Mykanów, Ostrowy, Zagórze. Wedle pierwotnych założeń miał mieć charakter pałacowy, lecz I wojna światowa, a następnie rewolucje w Rosji uniemożliwiły realizację planów. Do obniżenia wartości budynku przyczyniła się likwidacja dwóch kopuł podczas remontu w latach trzydziestych.

Natalia z wielkim księciem Michałem.

Ostatecznie Michał zignorował zakaz swojego brata i 15 października 1911, w Wiedniu poślubił w sekrecie Natalię. Natalia i jej mąż w odpowiedzi zostali oboje wygnani w niełasce do Wielkiej Brytanii.

I wojna światowa

Po wybuchu wojny, Michał zwrócił się do brata o pozwolenie powrotu do ojczyzny i do rosyjskiej armii, chciał wrócić oczywiście razem z żoną i synem. Powrócił jako rosyjski generał i poprowadził dywizję złożoną z Czeczenów i Dagestańczyków. Przyznanie mu niskiego jak dla wielkiego księcia stopnia generalskiego, było karą za jego nieposłuszeństwo. Michał jednak wsławił się podczas walk i otrzymał najwyższe wojskowe odznaczenie - krzyż Św. Jerzego. W przeciwieństwie do Mikołaja II, Michał był bardzo popularnym dowódcą.

Aleksy Mikołajewicz Romanow (ur. 12 sierpnia (30 lipca ss) 1904 roku w Peterhofie, zm. 17 lipca 1918 w Jekaterynburgu) – najmłodszy z pięciorga dzieci ostatniego cara rosyjskiego Mikołaja II i carycy Aleksandry Fiodorowny. Ostatni cesarzewicz – następca tronu rosyjskiego. Święty prawosławny.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

W marcu 1917, Mikołaj II abdykował na korzyść Michała, ale ten odmówił przyjęcia korony, dopóki nie pozna woli swoich poddanych. Po rewolucji, Michał razem z rodziną został umieszczony w areszcie domowym w Gatczynie, następnie przeniesiono go do miasta Perm. Udało mu się wysłać Jerzego i Tatę do rodziny jego matki, w Danii. Natalia również na rozkaz męża opuściła Rosję i udała się do Londynu używając duńskiego paszportu. W lipcu 1918 w Permie, Michał został zamordowany przez CzeKa.

Dagestan (aw. Дагъистан, Daghistan); Republika Dagestanu (aw. Дагъистанлъул ДжумхIурият, Daghistanlhul Dżumhurijat) – republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

Romanowowie (ros. Романовы) – ród ruski, dynastia carów, potem cesarzy rządzących Rosją od 1613 do 1917 roku. Spowinowacony z rodem Rurykowiczów osobą Nikity Romanowicza Zacharyna, szwagra Iwana IV Groźnego.

Emigracja

Początkowo żyła z dziećmi w Hiszpanii, wkrótce cała trójka wyemigrowała do Francji. Uzyskała na emigracji w 1928 roku tytuł księżnej Romanowskiej-Brassowskiej.

W latach 20. i 30. Natalia próbowała sądownie dochodzić swoich praw do dawnego majątku Romanowów na terenie Polski, m.in. wystąpiła z roszczeniem dotyczącym tzw. Domu Księcia i "willi generalskiej" w Częstochowie. Do procesu jednak nie doszło, bo nie było jej stać na wpłacenie wadium.

Dania – Królestwo Danii (Kongeriget Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. W jej skład wchodzą też Grenlandia oraz Wyspy Owcze. Graniczy od południa z Niemcami.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Natalia zmarła na raka w Paryżu 26 stycznia 1952 roku w całkowitej biedzie. Została pochowana na Cimetière de Passy, później obok niej pogrzebano syna Jerzego, który zmarł 22 lipca 1931 roku w wieku 20 lat w wypadku samochodowym.

Jej córka Tata (1903-1969), podobnie jak sama Natalia wychodziła za mąż kilka razy. W 1921, w wieku 18 lat poślubiła mimo sprzeciwu matki, Vala Gielguda, przyszłego dziennikarza BBC. Rozwiodła się w 1923 i w 1929 poślubiła Cecila Graya, kompozytora i krytyka muzycznego. Z Cecilem miała córkę Paulinę, ale również się rozwiodła. Jej trzecim mężem został Michael Majolier, z którym miała drugą córkę - Aleksandrę.

Związek morganatyczny (łac. [matrimonium ad] morganaticam - dosłownie [małżeństwo na] poranek; od staroniemieckiego morgan) - małżeństwo zawarte przez członka rodu arystokratycznego lub dynastii z osobą uznawaną za będącą niższego stanu, która poprzez związek ten nie zmienia swego stanu, tj. nie uzyskuje awansu społecznego, a potomstwo z tego związku nie ma praw do tytułów, funkcji i dóbr dziedziczonych w rodzinie małżonka wyższego stanem.

Czeczenia (czecz. Нохчийчоь / Noxçiyçö, ros. Чечня, Czecznia), Republika Czeczeńska (czecz. Нохчийн Республика / Noxçiyn Respublika; ros. Чеченская Республика, Czeczenskaja Riespublika) – autonomiczna republika, ze stolicą w mieście Grozny, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej. Jest położona na północnym Kaukazie, graniczy z rosyjskimi Dagestanem na wschodzie, Inguszetią na zachodzie i Krajem Stawropolskim na północy oraz z Gruzją na południu.