Naukratis - Polski Serwis Naukowy

Plan miasta Naukratis

Naukratis – jedyna grecka kolonia w Egipcie faraonów.

Miasto założono w końcu VII lub na początku VI wieku p.n.e., w delcie Nilu, nad jego zachodnią odnogą, ok. 70 km od wybrzeża morza. Założycielami miasta, a w początkowym okresie istnienia – emporium handlowego, byli koloniści z greckiego Miletu, którzy uzyskali pozwolenie i przywileje od Psametyka II i Ahmose II. Naukratis było zamieszkane wyłącznie przez Greków i pełniło funkcję pośrednika między Egiptem a światem helleńskim. Grekom mieszkającym w Naukratis nie wolno było zawierać małżeństw z Egipcjankami. Faraon Ahmose II (570–526 p.n.e.) w 560 p.n.e. wydał rozporządzenie, na mocy którego wszelki handel między Grekami a Egipcjanami mógł się odbywać wyłącznie w Naukratis. Monopol na handel posiadało zapewne do okresu perskiego, a prawdopodobnie nawet do założenia Aleksandrii, kiedy to straciło na znaczeniu i upadło. Greccy kupcy nabywali od Egipcjan głównie biżuterię, wonności, luksusowe lniane tkaniny, lekarstwa, papirus i pszenicę.

Solon (gr. Σόλων Sólōn; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateński mąż stanu, poeta i prawodawca. W 594 p.n.e. wybrany został na pierwszego archonta. Odegrał ważną rolę w wojnie toczonej pomiędzy Atenami a Megarą o wyspę Salaminę, która miała dla Aten znaczenie strategiczne, ponieważ nieprzyjaciel mógł atakować z niej statki handlowe płynące z Faleronu, portu ateńskiego. Ateny początkowo przegrywały, ale zwyciężyły dzięki płomiennej elegii Solona "Na Salaminę", która wzbudziła w żołnierzach chęć walki i doprowadziła do pokonania Megary. Prawdopodobnie ten sukces wpłynął zasadniczo na wybór na urząd archonta Solona w 594 roku p.n.e.

Fokaja lub Focja (gr. Φώκαια, tur. Foça, łac. Phocaea) – starożytne miasto greckie na zachodnim brzegu Anatolii, na północny zachód od Smyrny (dzisiejszego Izmiru), na północnym brzegu Zatoki Smyrneńskiej. Założone przez Jonów prawdopodobnie w X w. p.n.e. Należało do najsilniejszych miast regionu. Razem z Miletem założyło nad Morzem Czarnym m.in. kolonie Amisos i Apollonia Pontyjska (tę drugą w roku 609 p.n.e.), a samodzielnie Lampsakos nad Hellespontem w 654 p.n.e.

W mieście powstały świątynie poświęcone greckim bogom: Zeusowi, Herze, Apollinowi, Afrodycie i najważniejsze sanktuarium Hellenion. Hellenion zostało zbudowane przy pomocy greckich polis – m.in. Rodosu, Halikarnasu, Knidos, Chios, Teos, Fokai. W Naukratis, w czasie swojej podróży po Egipcie, przebywał Herodot, który wspomina o nim w swoich Dziejach, i zapewne grecki prawodawca Solon. W Naukratis urodził się Atenajos.

Nil () w środkowej i północno-wschodniej Afryce, przecinająca wszystkie strefy klimatyczne kontynentu. Płynie na obydwu półkulach; źródło znajduje się na 2°16′55.92″S, 29°19′52.32″E, a ujście na 31°N. Licząca prawie 3 mln km² powierzchnia dorzecza, na kontynencie afrykańskim ustępuje jedynie dorzeczu rzeki Kongo.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.

Miasto zostało odkryte w 1884 przez archeologa W. M. Flindersa Petrie. W toku wykopalisk archeologicznych odkryto resztki kilku świątyń, domów, rzeźby z okresu faraonów XXVI dyn. (VII–VI w. p.n.e.) oraz wiele ceramiki, z wyrobu której Naukratis był słynny.

Przypisy

↑ Praca zbiorowa: Egipt. Świat faraonów. Firma Księgarska Jacek Olesiejuk sp. z o.o., 2008, s. 313. ISBN 978-83-7512-989-2.

Bibliografia

Benedetto Bravo, Ewa Wipszycka Historia starożytnych Greków, t. 1, PWN Warszawa 1988, s. 173-174.