Nawis rufowy - Polski Serwis Naukowy

Nawis rufowy - część rufy statku wodnego wystająca poza tylny skraj konstrukcyjnej linii wodnej (KLW), tylny fragment kadłuba statku wystający ponad wodę. Pojęcie to oznacza również odległość pomiędzy tylnym skrajem KLW, a tylnym zakończeniem kadłuba. Do nawisu rufowego nie wlicza się wystrzałów, koszy rufowych, stelaży silnikowych, dźwigów itp. konstrukcji nie mieszczących się w obrysie kadłuba.

Pawęż, lustro – jeden ze sposobów zakończenia rufy statku wodnego w części nawodnej. Stanowi płaszczyznę prostopadłą, lub lekko pochyłą do powierzchni wody. W linię poszycia burty, jak również dna jednostki, przechodzi poprzez wyraźną krawędź.

Statek wodny – dość szerokie i nie do końca sprecyzowane pojęcie, zawężające określenie jednostki pływającej do takich jednostek, które mogą poruszać się samodzielnie, lub też, w myśl innych definicji, są wykorzystywane ogólnie jako środek transportu (z własnym napędem lub bez). Przykładowo w rozumieniu międzynarodowego prawa drogi morskiej statek oznacza wszelkiego rodzaju urządzenie pływające, nie wyłączając urządzeń bezwypornościowych i wodnosamolotów, używane lub nadające się do użytku jako środek transportu wodnego.

Kształt i wielkość nawisu rufowego ma duże znaczenie dla dzielności morskiej - duży nawis rufowy o odpowiednim kształcie zapobiega zalewaniu rufy przez fale, stabilizuje dodatkowo jednostkę przy dużych przechyłach wzdłużnych, a skracając KLW długich jednostek ułatwia również robienie ciasnych zakrętów. W nowoczesnych jachtach żaglowych, także typowo turystycznych, nawis rufowy jest na ogół zredukowany do minimum, albo w ogóle go nie ma (pawęż zanurzona w wodzie). Spowodowane jest to zwykle dążeniem do wydłużenia linii wodnej, lecz może mieć też negatywne dla sprawności hydrodynamicznej jachtu skutki ("ciągnięcie" wody za pawężą przy znacznym obciążeniu lub przegłębieniu na rufę).

Linie teoretyczne kadłuba statku wodnego – linie teoretyczne naniesione na rysunku technicznym przedstawiające zarys kształtu kadłuba jednostki pływającej. Nanoszone są na rysunkach przedstawiających trzy rzuty kadłuba: rzut boczny, poprzeczny i poziomy. Każda z tych linii wyznacza krawędź przecięcia płaszczyzny, na której leży dana linia, z powierzchnią poszycia kadłuba, a wszystkie z tych linii (oprócz KLW) widoczne są na rysunku jedynie w obrębie kadłuba. Wyróżnia się tu następujące rodzaje linii teoretycznych:

Dzielność morska - zespół cech statku wodnego (w tym jachtu żaglowego) warunkujących bezpieczną, wygodną i - w miarę możności - szybką żeglugę w każdych warunkach pogodowych. Do cech związanych z dzielnością morską zalicza się niewywrotność, mała podatność na rezonansowe kołysanie (także od martwej fali), nurzanie, dobra stateczność kursowa i sterowność w każdych warunkach, "sucha" żegluga bez względu na wysokość i stromość fali itp. Wynikające stąd założenia konstrukcyjne są często wzajemnie sprzeczne, np. sucha żegluga przy wysokiej fali z reguły oznacza złą stateczność kursową i wzdłużną, itp. Dlatego osiągnięcie dobrej dzielności morskiej nowej konstrukcji jest trudne i opiera się w większej mierze na doświadczeniu i intuicji projektanta niż na obliczalnych i powtarzalnych założeniach projektowych.

Zobacz też

linia teoretyczna kadłuba statku wodnego, nawis dziobowy, szkielet żaglowca