Necko - Polski Serwis Naukowy

Necko - jezioro w Augustowie (makroregion – Pojezierze Litewskie, mezoregion – Równina Augustowska), w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Augustów. Zbiornik wodny 2 klasy.

Necko należy do typu polodowcowych jezior rynnowych. Jezioro ma dość dobrze rozwiniętą linię brzegową, w większości (70%) porośniętą lasem, z licznymi piaszczystymi plażami.

Położenie

Necko łączy się na północy z jeziorem Rospuda Augustowska (traktowanym czasami jako odnoga Necka) oraz, poprzez rzekę Klonownica (Cicha Rzeczka), z jeziorem Białym. Na północy do jeziora Rospuda wpada rzeka Rospuda, na południu zaś z Necka wypływa rzeka Netta, przechodząca następnie w Kanał Augustowski. Zachodnia część jeziora nosi nazwę Ślepsk. Jezioro znajduje się na Obszarze Chronionego Krajobrazu "Puszcza i Jeziora Augustowskie".

Jezioro polodowcowe - rodzaj jeziora powstałego w zagłębieniu terenu utworzonym wskutek działalności lodowca lub lądolodu. Woda tych jezior nie jest roztopową wodą lodowcową, bo ta dawno uległa wymianie, a nawet w pewnych przypadkach w jeziorze nigdy nie było wód roztopowych. W niektórych miejscach pojawiły się stale podmokłe obszary bagien i tortowisk.

Węgorz europejski (Anguilla anguilla) – ryba z rodziny węgorzowatych (Anguillidae), rzędu węgorzokształtnych (Anguilliformes). Jego krew zawiera niebezpieczną dla ssaków ichtiotoksynę.

Flora i fauna

Necko reprezentuje sielawowy typ jeziora. Gatunki ryb żyjące w jeziorze to: szczupak pospolity, okoń, płoć, leszcz, sielawa, lin. Można również natrafić na następujące gatunki: węgorz europejski, miętus, wzdręga, sieja, troć, ciernik. Występują takie gatunki ptaków, jak łabędź niemy oraz kaczka krzyżówka. Z bezkręgowców występujących na terenie jeziora wymienić można na przykład raka błotnego, żyworódkę pospolitą czy racicznicę zmienną. Florę jeziora reprezentuje wiele gatunków roślin, w tym: rogatek sztywny, grążel żółty, trzcina zwyczajna.

Maciej Nowicki (w USA znany jako Matthew Nowicki) (ur. 26 czerwca 1910 w Czycie w Kraju Zabajkalskim na Syberii, zm. 31 sierpnia 1950 na Pustyni Libijskiej koło Wadi Natrun w Egipcie) - polski architekt i rysownik, zginął w katastrofie lotniczej samolotu Lockheed L-749A Constellation linii lotniczych TWA (lot rejsowy nr 903) wracając z Indii, gdzie projektował nowe miasto Czandigarh.

Jezioro – naturalny śródlądowy zbiornik wodny, którego występowanie uwarunkowane jest istnieniem zagłębienia (misy jeziornej), w którym mogą gromadzić się wody powierzchniowe, oraz zasilaniem przewyższającym straty wody wskutek parowania lub odpływu. Większość jezior występuje na obszarach zajmowanych niegdyś przez lodowiec. Woda z topniejącego lodowca wypełniała doliny i tworzyła jeziora. Powstanie mis jeziornych wiąże się przede wszystkim z procesami geologicznymi. Zasilanie należy natomiast przede wszystkim od warunków klimatycznych. Jezioro różni się od stawu występowaniem strefy afotycznej – światło nie dociera do dna uniemożliwiając tam rozwój roślinności.

Nazwa

Nazwa Necko wywodzi się z jaćwieskiego słowa methis oznaczającego rzucać.

Dawne formy nazwy jeziora:

Meten, 1396

Metensehe, 1398

Metensee, 1402

Methis, 1418

Nyeczko, 1515

Micko (Мицко), 1559

Miecko, 1569

Niecko, 1770

Obiekty i atrakcje turystyczne

Zwarta zabudowa miejska Augustowa przylega do jeziora tylko przy wypływie rzeki Netty. Nad południowym brzegiem Necka znajdują się liczne hotele i ośrodki turystyczne, a także plaża miejska z wyciągiem nart wodnych i muszla koncertowa. Przez jezioro przebiega szlak Kanału Augustowskiego, kursują statki wycieczkowe. Wzdłuż brzegu, na odcinku od rzeki Netty do rzeczki Klonownicy, biegnie deptak oraz ścieżka rowerowa (oświetlane elektrycznie). W lesie wokół jeziora można odnaleźć pozostałości okopów z czasów II wojny światowej.

Polski indeks biotyczny (BMWP-PL) – metoda monitoringu rzek w Polsce, zaadaptowana z brytyjskiego indeksu BMWP ((ang.) Biological Monitoring Working Party score). Indeks biotyczny opracowano w celu dostosowania polskich metod biomonitoringu do ujednoliconego systemu stosowanego w Unii Eurpejskiej. Ramowa Dyrektywa Wodna Unii Europejskiej wprowadziła nowe podejście do oceny czystości i klasyfikacji wód, kładąc nacisk na ocenę stanu ekologicznego. W konsekwencji wzrosła rola badań biologicznych w monitornigu cieków. Ocena ekologiczna opiera się na zespołach organizmów (fitoplankton, makrofity, fitobentos, makrozoobentos, ryby), które w Dyrektywie nazywane są biologicznymi elementami jakości. W polskim indeksie biotycznym uwzględnione są następujące grupy bezkręgowców wodnych:

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Na Białej Górze (przy rzeczce Klonownicy) znajduje się budynek z 1939 r. (obecnie hotel "Hetman", dawniej Dom Wycieczkowy PTTK), zaprojektowany przez wybitnego architekta Macieja Nowickiego.

Jezioro Necko pojawia się w piosence Beata z Albatrosa Janusza Laskowskiego.

Zobacz też

Przypisy

Komisja Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych: Hydronimy. Izabella Krauze-Tomczyk, Jerzy Ostrowski (oprac. red). T. 1. Cz. 2: Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 227. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2010-11-19].
Maria Biolik: Namen der stehenden Gewässer im Zuflußgebiet der oberen Narew. s. 161.

Linki zewnętrzne i źródła

Zdjęcie satelitarne w Google Maps

Opis i mapa batymetryczna

odnośnie czystości zbiorników wodnych

Rospuda – rzeka w północno-wschodniej Polsce, górny bieg rzeki Netty. Przepływa przez Pojezierze Suwalskie i północno-zachodnią część Puszczy Augustowskiej. Długość rzeki wynosi ok. 102 km, powierzchnia jej zlewni ok. 900 km2, a średni przepływ (w Raczkach) – 2,57 m3/s.

Krzyżówka (Anas platyrhynchos) — gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych. Zasiedla ona większość półkuli północnej, ale została introdukowana do południowo-wschodniej Australii oraz na Nową Zelandię. Nie jest zagrożona, wyróżnia się 7 podgatunków. Gatunek łowny w okresie od 15 sierpnia do 21 grudnia. Od krzyżówki pochodzą kaczki domowe.