Nepotyzm - Polski Serwis Naukowy

Nepotyzm (łac. nepos – wnuk, bratanek) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności.

Średniowiecze

Określenie powstało w średniowieczu, gdy papieże i biskupi starali się zapewnić pozycję społeczną i majątek swoim nieślubnym synom, określanym za pomocą eufemizmu "siostrzeniec". Niekiedy przybierało to formę podnoszenia do godności kardynalskiej, co miało zapewnić kontynuację "dynastii" papieskiej. Przykładem jest Papież Kalikst III z rodziny Borgia, który uczynił kardynałami dwóch swoich siostrzeńców; jeden z nich, Rodrigo, został papieżem Aleksandrem VI. Aleksander, jeden z najbardziej skorumpowanych papieży, podniósł Alessandro Farnese, brata swojej kochanki, do godności kardynała; Farnese został potem papieżem Pawłem III. Paweł z kolei mianował kardynałami dwóch siostrzeńców w wieku lat czternastu i szesnastu.

Francis Hughes Murkowski (ur. 28 marca 1933) – amerykański polityk polskiego pochodzenia, republikanin. W latach 1981–2002 był senatorem Stanów Zjednoczonych ze stanu Alaska, a w latach 2002–2006 piastował stanowisko gubernatora tego stanu.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Praktykom tym kres położyła bulla papieża Innocentego XII z 1692, która raz na zawsze zakazała papieżom nadawania urzędów i godności jakimkolwiek krewnym.

Współczesność

W dzisiejszych czasach o nepotyzm są niekiedy oskarżane potężne politycznie rody, jak rodziny Kennedych czy Bushów (gubernator Jeb Bush w stanie Floryda) w amerykańskiej polityce. W 2002 nowo wybrany gubernator Alaski, Frank Murkowski, wyznaczył swą córkę Lisę Murkowski na opuszczony przez siebie fotel senatora.

Kalikst III, (włoski Alfons de Borja), (ur. 31 grudnia 1378 r. w Xàtivie w Hiszpanii, zm. 6 sierpnia 1458 r. w Rzymie) - papież od 8 kwietnia 1455 roku do 6 sierpnia 1458 roku.

Rodzina – w socjologii rozumiana jako grupa społeczna lub instytucja społeczna. Rodzina, zdaniem socjologów i najprostszych jej definicji, to najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo.

Nepotyzm jest powszechny w krajach Trzeciego Świata, gdzie lojalność wobec rodziny jest nakazem kulturowym i gdzie faworyzowanie krewnych przybiera nierzadko karykaturalne formy.

W skrajnie dyktatorskich reżimach zdarza się "dziedziczenie" najwyższych stanowisk w państwie, czego przykładem jest Korea Północna, gdzie pozycję przywódcy państwa i partii po Kim Ir Senie objął jego syn Kim Dzong Il, a następnie wnuk Kim Dzong Un.

Według raportu NIK z 2010 roku nepotyzm i kumoterstwo są zjawiskami często spotykanymi w polskim sektorze publicznym.

Floryda, ang. State of Florida – stan na południowym wschodzie Stanów Zjednoczonych, na półwyspie Floryda otoczonym przez wody Zatoki Meksykańskiej na zachodzie i Oceanu Atlantyckiego na wschodzie. Floryda graniczy na północy z Alabamą i Georgią. Teren jest nizinny, płaski lub pofałdowany, liczne jeziora i bagna, głównie na południu; 2/3 stanu pokrywają tereny leśne.

Aleksander VI (właściwie Rodrigo de Borgia y Borja) (ur. 1 stycznia 1431 w Játivie, zm. 18 sierpnia 1503 w Rzymie) – papież od 11 sierpnia 1492 do śmierci.

Przypisy

Juliusz Ćwieluch, Wojciech Łukowski: Co się stało z naszą pracą. Polityka, 2011.
NIK o naborze na stanowiska urzędnicze. Najwyższa Izba Kontroli, 2010.

Zobacz też

Zobacz hasło nepotyzm w Wikisłowniku

korupcja

kumoterstwo

Transparency International