New Deal - Polski Serwis Naukowy

Nowy Ład (ang. New Deal) – program reform ekonomiczno-społecznych wprowadzonych w USA przez prezydenta Roosevelta w latach 1933-1939. Celem tych reform było przeciwdziałanie skutkom Wielkiego Kryzysu, który pozostawił miliony Amerykanów bez pracy, w nędzy, a gospodarkę w stanie chaosu. Proponenci programu uważali, że zapaść spowodowana została "wewnętrzną" niestabilnością kapitalistycznego rynku oraz że interwencja rządowa jest konieczna do ustabilizowania i usprawnienia gospodarki.

Roboty publiczne – zatrudnienie bezrobotnego do wykonywania prac zleconych przez samorządy terytorialne, administrację rządową oraz instytucje użyteczności publicznej. W Polsce dotyczą one jedynie osób, które zostały dotknięte bezrobociem w ostatnich 12 miesiącach. Celem robót publicznych jest zachęcenie bezrobotnego do dalszego poszukiwania pracy, a także uniknięcie zjawiska bezrobocia długookresowego.

Franklin Delano Roosevelt ([ˈfræŋklɪn ˈdɛlənoʊ ˈroʊzəˌvɛlt], ur. 30 stycznia 1882 w Hyde Park, w stanie Nowy Jork, zm. 12 kwietnia 1945 w Warm Springs w stanie Georgia) – amerykański polityk, 32. prezydent Stanów Zjednoczonych. Czterokrotnie wybierany, z ramienia Partii Demokratycznej, w latach 1933-1945. Jedyny w historii prezydent USA pełniący urząd dłużej niż dwie kadencje, co doprowadziło do wejścia w życie w 1951 r. XXII Poprawki do Konstytucji, ograniczającej liczbę kadencji do dwóch (wcześniej był to tylko konwenans konstytucyjny oparty na decyzji pierwszego prezydenta USA George’a Washingtona, który zrezygnował z ubiegania się o trzecią kadencję, twierdząc że byłaby ona niedemokratyczna).

W znacznym stopniu Nowy Ład polegał na interwencjonizmie państwowym. Wprowadzono zasiłki dla bezrobotnych, roboty publiczne, dofinansowywanie z funduszy federalnych wielu przedsięwzięć. Wprowadzono liczne rozwiązania prawne mające na celu regulację działalności przemysłu, rolnictwa i sektora bankowego (m.in. rozdzielono bankowość inwestycyjną i handlową, wprowadzono ubezpieczenie depozytów bankowych oraz kontrolę giełd). Oprócz tego wprowadzano także mechanizmy mające w założeniu stymulować tworzenie nowych miejsc pracy. Polityka Nowego Ładu przyniosła Rooseveltowi znaczną popularność wśród obywateli USA. Głównie dzięki niej zdobył w wyborach cztery kadencje po kolei (w 1932, 1936, 1940 i 1944) – rekord wśród prezydentów USA (z drugiej strony decyzja o kandydowaniu na kolejne kadencje stanowiła naruszenie wprowadzonej jeszcze przez George'a Washingtona amerykańskiej tradycji demokratycznej).

Library of Congress, Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7 % zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmanów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.

Wielki kryzys, określany też mianem wielkiej depresji – najprawdopodobniej największy kryzys gospodarczy w XX wieku, który, według większości historyków, miał miejsce w latach 1929-1933 i objął, zgodnie z opinią większości ekspertów, praktycznie wszystkie kraje (oprócz ZSRR) oraz praktycznie wszystkie dziedziny gospodarki.

Jednym z ważnych elementów New Deal był wprowadzony w życie w roku 1935 Social Security Act.

Argumenty zwolenników interwencjonizmu

Osoby nie mające zaufania do wolnego rynku argumentują, że New Deal było właściwym podejściem, lecz zapaść była tak głęboka, że nawet interwencja na wielką skalę nie mogła przezwyciężyć szkód spowodowanych niestabilnością rynku.

Wolny rynek jest to rynek, na którym wymiana dóbr dokonuje się w wyniku dobrowolnie zawieranych transakcji pomiędzy kupującymi a sprzedającymi przy dobrowolnie ustalonej przez nich cenie. Na wolnym rynku kupujący i sprzedający nie podlegają żadnym ograniczeniom ani przymusowi ze strony podmiotów zewnętrznych (np. władzy publicznej), a warunki transakcji - w szczególności cena - zależą jedynie od ich obopólnej zgody. Przeciwieństwem wolnego rynku jest rynek regulowany.

Reforma – proces ewolucyjnego, stopniowego i zwykle długotrwałego przekształcania elementów systemu politycznego, nie naruszający jego podstawowych reguł i mechanizmów, przebiegający pod kontrolą instytucji władzy politycznej. Reformy stanowią przeciwwagę i uzupełnienie zmian rewolucyjnych.

Argumenty zwolenników wolnego rynku

Zwolennicy wolnego rynku mówią, że zapaść została zarówno spowodowana, jak i pogłębiona przez interwencję rządową. Główny argument krytyków polityki New Deal to olbrzymi wzrost kosztów prowadzenia przedsiębiorstw. W związku z tym inwestowanie w produkcję oraz zatrudnianie nowych pracowników było znacznie utrudnione. Polityka Nowego Ładu sprawiła, iż naturalne przywrócenie gospodarki do stanu sprzed Wielkiego Kryzysu trwało znacznie dłużej.

Jeden z najbliższych współpracowników Franklina Roosevelta powiedział później, że „praktycznie rzecz biorąc, cały Nowy Ład ekstrapolowano z programów, które zapoczątkował Hoover” Lawrence W. Reed: WIELKIE MITY WIELKIEGO KRYZYSU. Warszawa: Prohibita, 2009, s. 72. ISBN 978-83-61344-11-7.

"New Deal" stawiał na rozwój infrastruktury. Powstały m.in: Hoover Dam (zapora której budowę zainicjował Herbert Hoover), Golden Gate Bridge (projekt został zatwierdzony w roku 1930 – za prezydentury Herbeta Hoovera).

Źródla

Bureau of the Census, Statistical Abstract of the United States: 1951 (1951) dużo interesujących danych; online

Bureau of the Census, Historical Statistics of the United States: Colonial Times to 1970 (1976) część 1 online; część 2 online

Cantril, Hadley and Mildred Strunk, eds. Public Opinion, 1935–1946 (1951), kompilacja wielu badań opinii publicznej.

Carter, Susan B. et al. eds. The Historical Statistics of the United States (6 vol: Cambridge UP, 2006); opracowywania danych statystycznych.

Gallup, George Horace, ed. The Gallup Poll; Public Opinion, 1935–1971 3 vol (1972) podsumowanie wyników ankiet.

Lowitt, Richard and Beardsley Maurice, eds. One Third of a Nation: Lorena Hickock Reports on the Great Depression (1981)

Moley, Raymond. After Seven Years (1939),

Nixon, Edgar B. ed. Franklin D. Roosevelt and Foreign Affairs (3 vol 1969), covers 1933–37. 2nd seria 1937–39 dostępne na mikrofilmach oraz w 14 edycjach drukowanych w niektórych bibliotekach akademickich.

Roosevelt, Franklin D.; Rosenman, Samuel Irving, ed. The Public Papers and Addresses of Franklin D. Roosevelt (13 vol, 1938, 1945);

Zinn, Howard, ed. New Deal Thought (1966), zestawienie podstawowych źródeł.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
New Deal

The Smithsonian American Art Museum's Exhibition "1934: A New Deal for Artists" (ang.)

The New Deal Original reports and pictures from The Times (ang.)

Art, Culture, and Government: The New Deal at 75 Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.)

Hannsgen, Greg E.and Papadimitriou, Dimitri B.Lessons from the New Deal: Did the New Deal Prolong or Worsen the Great Depression? Working Paper No. 581, The Levy Economics Institute of Bard College. October 2009 (ang.)

California's Living New Deal Project (ang.)