New Delhi - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 28°07′N 77°02′E / 28.117, 77.033

Nowe Delhi (hindi नई दिल्ली, ang. New Delhi) – miasto, które jest obecną stolicą Indii. Znajduje się ono w Delhi – jednostce administracyjnej mającej status narodowego terytorium stołecznego (national capital territory). Nowe Delhi, choć pod względem administracyjnym jest osobnym miastem, nie stanowi wydzielonego organizmu miejskiego, lecz łączy się z sąsiednimi dzielnicami Delhi, stanowiąc jakby kolejną dzielnicę tego miasta.

Serbia, Republika Serbii (serb. Република Србија) – państwo w południowej Europie, powstałe 5 czerwca 2006 roku po rozpadzie państwa Serbii i Czarnogóry. Stolicą jest Belgrad. Serbia graniczy z Węgrami na północy, Rumunią i Bułgarią na wschodzie, Macedonią i Albanią na południu oraz z Czarnogórą, Chorwacją i Bośnią i Hercegowiną na zachodzie.

Wybuchy bombowe w mieście Nowe Delhi miały miejsce 29 października 2005. W stolicy Indii – Nowym Delhi doszło niemal jednocześnie do trzech eksplozji na bazarach miejskich. W wyniku zamachów, zginęło 61 osób, a 188 osób zostało rannych. Wybuchy miały miejsce zaledwie dwa dni przed głównym świętem hinduskim i sikhijskim - Diwali (Święto Świateł) i mniej niż tydzień przed głównym świętem islamskim Eid ul-Fitr. Do eksplozji doszło niemal jednocześnie na bazarach miejskich w południowej części miasta oraz w autobusie w Govindpuri na południu New Delhi. Premier Indii Manmohan Singh oświadczył, że wybuchy były dziełem nieznanych terrorystów, jednak już w kilkanaście godzin później do zamachu przyznała się grupa związana z radykalną partyzantką islamistyczną, działającą w Kaszmirze. Jest to mało znana grupa pod nazwą "Inquilab" (Rewolucja). . Wybuchy nastąpiły w chwili, kiedy Indie i Pakistan skłócone od ponad 40 lat o region Kaszmir, otworzyły swoje granice w związku z pomocą ludności poszkodowanej w wyniku trzęsienia ziemi na tym terenie sprzed kilku tygodni.

Liczba mieszkańców aglomeracji: 21,1 mln (2006).

Historia

W starożytności starsza część miasta znana było pod nazwą Indraprastha. W I tysiącleciu p.n.e. miasto było stolicą państwa Pandawów. W XII w. Delhi opanowali najeźdźcy muzułmańscy i od 1206 było stolicą odrębnego sułtanatu delhijskiego. Od XIV w. Delhi zostało zajęte przez Timurydów. W latach 1526-1739 Delhi było stolicą państwa Wielkich Mogołów. W 1803 Delhi znalazło się pod panowaniem Brytyjczyków. W 1912 Brytyjczycy przenieśli stolicę z Kalkuty do Nowego Delhi, a w 1947 stało się stolicą niepodległych Indii.

Narodowe Terytorium Stołeczne Delhi lub samo Delhi (hindi: राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र दिल्ली, दिल्ली, trb.: Rasztrij Radźadhani Kszetr Dilli, Dilli, trl.: Rāṣṭrīy Rājadhānī Kṣetr Dillī, Dillī; pendżabski: ਦਿੱਲੀ; urdu: دہلی; ang. National Capital Territory of Delhi (NCT), Delhi) - jedna z jednostek administracyjnych Indii, utworzona wokół stolicy kraju. W skład terytorium Delhi wchodzą trzy miasta: Delhi będące stolicą terytorium (1 397 km² powierzchni), Nowe Delhi będące stolicą Indii (43 km²) i Delhi Cantonment (43 km²). Administracyjnie terytorium podzielone jest na 9 dystryktów (podział na dystrykty nie pokrywa się z podziałem na miasta), zajmuje powierzchnię 1 483 km² i mieszka w nim 13,85 mln osób (dane ze spisu powszechnego z 2001). Oczekuje się, że 1 marca 2008 roku ludność dosięgnie 17 mln osób[1].

Waszyngton, D.C., formalnie Dystrykt Kolumbii (ang. Washington, D.C. /ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː/, District of Columbia), potocznie nazywany Waszyngtonem, Dystryktem lub po prostu D.C. – założona 16 lipca 1790 stolica Stanów Zjednoczonych.

Komunikacja

Niedaleko od centrum miasta znajduje się Port lotniczy Indira Gandhi.

Zabytki i atrakcje turystyczne

Brama Indii

Raj Path

Szkolnictwo wyższe

Uniwersytet Delhi (दिल्ली विश्वविद्यालय) (zał. w 1922)

Uniwersytet im. Jawaharlala Nehru

Uniwersytet Guru Gobind Singh Indraprastha

Krajowy Uniwersytet Islamski (zał. w 1920)

Krajowy Uniwersytet Otwarty im. Indiry Gandhi (zał. w 1985)

Indyjski Instytut Zarządzania Azji i Pacyfiku (zał. w 1996)

Indyjski Instytut Technologiczny (zał. w 1961)

Indyjski Instytut Zarządzania i Technologii

Instytut Technologiczny im. Netaji Subhas

Krajowy Instytut Studiów Medycznych (zał. w 1956)

Miasta partnerskie

Chicago, Stany Zjednoczone

Waszyngton, Stany Zjednoczone

Belgrad, Serbia

Zobacz też

wybuchy bombowe w Nowym Delhi, 2005

Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźasthani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harijanie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.