Niceto Alcalá-Zamora - Polski Serwis Naukowy

Niceto Alcalá-Zamora (ur. 6 lipca 1877 w Priego de Córdoba, zm. 18 lutego 1949 w Buenos Aires), pierwszy prezydent Drugiej Republiki Hiszpańskiej od 1931 do 1936.

Z zawodu prawnik, od młodości działał w Partii Liberalnej, szybko zauważony jako wybijający się parlamentarzysta. Już w 1917 roku powierzono mu tekę ministra, a w 1922 kierował resortem obrony. Przez pewien czas służył również jako reprezentant Hiszpanii w Lidze Narodów.

Rozczarowany poparciem przez króla Alfonsa XIII puczu generała Rivery odsunął się na bok życia politycznego. W 1930 roku podczas spotkania z wyborcami w Walencji zadeklarował się jako zwolennik republiki.

Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię). Argentyna jest członkiem organizacji gospodarczej Mercosur.

Kortezy (hiszp. Cortes, katal. Corts) – stanowe zgromadzenia przedstawicielskie w średniowiecznych państwach Półwyspu Iberyjskiego. Wyłoniły się z rady królewskiej (curia regis), do której, oprócz przedstawicieli rycerstwa i duchowieństwa, od XII-XIII w. powoływano także delegatów miast. W Katalonii-Aragonie zebrały się po raz pierwszy w Lleidzie w roku 1214. W Kastylii XIV-XVI w. przekształciły się stopniowo w reprezentację 18 miast; od końca XV w. ich rola była ograniczana; w XVII w. zwoływane sporadycznie, w Portugalii po raz ostatni w 1698; w Hiszpanii od 1724 Kortezy wszystkich części państwa obradowały wspólnie, faktycznie pozbawione uprawnień.

Był jednym z akuszerów paktu z San Sebastián. W latach 1930-31 więziony z powodu rzekomego udziału w antykrólewskiej rebelii. Po wyborach samorządowych w 1931 roku przewodniczył nielegalnemu rządowi tymczasowemu, który dokonał proklamacji II Republiki.

W grudniu 1931 roku wybrany przez Kortezy na prezydenta miażdżącą większością głosów, a 7 kwietnia 1936 roku zdjęty z urzędu przez parlament. Krok ten uzasadniano faktem, że Alcalá-Zamora podczas pełnienia swego urzędu dwukrotnie rozwiązał parlament, co w myśl konstytucji dawało deputowanym prawo do odwołania prezydenta.

Walencja (hiszp. Valencia; katal. València) – miasto w Hiszpanii, stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Leży nad rzeką Turia na wybrzeżu Morza Śródziemnego. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Hiszpanii i dwudziestym pierwszym w Unii Europejskiej. Pod względem geograficznym Walencja położona jest pośrodku liczącej 930 hektarów żyznej niziny.

Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

Podczas wybuchu wojny domowej w lipcu 1936 roku przebywał w Skandynawii. Nie wrócił do kraju, po tym jak dowiedział się o splądrowaniu swego mieszkania i opróżnieniu konta bankowego przez przedstawicieli Frontu Ludowego. W międzyczasie pozbawiono go urzędu, wybierając na szefa państwa Manuela Diaza de Azañę.

Pakt z San Sebastián, spotkanie zainicjowane przez Niceto Alcala-Zamorę i Miguela Maurę, odbyło się 17 sierpnia 1930 roku w baskijskim mieście San Sebastián, zgromadziło większość liderów partii republikańskich i antymonarchistycznych: Alejandro Lerroux, Manuela Azańę, Miguela Maurę, Niceto Alcala-Zamorę, Marcelino Domingo, Eduardo Ortega y Gasset.

Alfons XIII (ur. 17 maja 1886 w Madrycie, zm. 28 lutego 1941 w Rzymie) – król Hiszpanii, syn (pogrobowiec) króla Alfonsa XII. Panował formalnie od urodzenia do 1931; obecny król Jan Karol I jest jego wnukiem.

Zamora osiadł we Francji, w której pozostał aż do 1940 roku. W tym samym roku udał się w czternastostomiesięczną podróż do Argentyny. W Buenos Aires zawitał w styczniu 1942 roku, gdzie poświęcił się pisaniu pamiętników, książek oraz uczestnictwu w spotkaniach politycznych.

Nie skorzystał w ponawianych pod jego adresem ofert powrotu do Hiszpanii, mimo skoligacenia z generałem de Llano będącym stronnikiem reżimu.

Zmarł w Buenos Aires. W 1979 roku jego ciało przeniesiono do Madrytu, gdzie został pochowany na Cmentarzu de la Almudena.