Nicolaus von Below - Polski Serwis Naukowy

Georg Ludwig Heinrich Nicolaus Freiherr von Below (ur. 20 sierpnia 1907 w Jargelinie; zm. 24 lipca 1983 w Detmold) – niemiecki oficer Luftwaffe w czasach II WŚ, adiutant ds. Luftwaffe Adolfa Hitlera.

Von Below urodził się w majątku Jargelin k. Ziethen, w okręgu Anklam, prowincji Pomorze, ówczesnych Niemiec. Był synem niemieckiego pułkownika (i jednocześnie chilijskiego podpułkownika) Günthera von Belowa (1868-1933) i jego dalszej kuzynki, Mathilde von Below (1875-1937). Z racji pochodzenia zaliczał się do niemieckiej arystokracji. 26 czerwca 1937 poślubił Marię Kühne, córkę posiadaczy ziemskich: Stephana Kühne i Barbary Bennecke, z którą miał jednego syna i trzy córki.

Chile (Republika Chile – República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago de Chile. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

Stara Kancelaria Rzeszy – siedziba kanclerzy Niemiec w okresie od 1875 do 1938 roku w tzw. "Pałacu Radziwiłłowskim" w Berlinie, przy Wilhelmstraße 77 (aktualnie nr 93).

Służba

Von Below był adiutantem (w stopniu pułkownika) Adolfa Hitlera ds. Luftwaffe od 1937 do 1945 (do opuszczenia bunkra Führera). Tak długa służba w najbliższym otoczeniu Hitlera była wyjątkowa dla oficera o korzeniach arystokratycznych, którzy nie byli darzeni przez Hitlera zbyt wielką sympatią i wobec których był zawsze podejrzliwy.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Adiutant (łac. adiutare - "pomagać"), adiutant ordynansowy - żołnierz pomocniczy asystujący najwyższym oficerom (zazwyczaj generałom oraz dowódcom jednostek wojskowych). Jest w osobistej dyspozycji swego przełożonego. Wykonuje ogólne prace kancelaryjno-biurowe i organizacyjne zapewniające rytmiczność działalności służbowej dowódcy, a także zlecenia osobistego przełożonego, oraz kieruje pracą innych pracowników adiutantury (kancelarii dowódcy).

Sam Hitler darzył jednak von Belowa wyjątkowym zaufaniem, o czym świadczą liczne rozmowy, które z nim przeprowadzał. Podczas jednej z nich, przed końcem 1944 roku, już po świętach, Hitler powiedział do niego: Wiem, że wojna jest przegrana, przewaga wroga jest zbyt wielka.

Führerbunker

W ostatnich miesiącach Trzeciej Rzeszy Below z racji pełnionych funkcji był jednym z mieszkańców tzw. Führerbunker, czyli bunkra dla Hitlera i jego świty pod budynkiem Kancelarii Rzeszy. 29 kwietnia 1945 podpisał jako świadek (razem z Martinem Bormannem i Josephem Goebblesem prywatny testament Adolfa Hitlera. Dzień później, za zgodą i namową Hitlera, opuścił bunkier i zbiegł przed nacierającą Armią Czerwoną do strefy okupacyjnej aliantów zachodnich, przez których zostaje aresztowany 7 stycznia 1946 w Bonn.

Freiherr (pol. wolny pan) – najniższy i jeden z najstarszych niemieckich tytułów arystokratycznych odpowiadający baronowi, niższy od grafa (hrabiego).

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Po wojnie

Po wojnie i zwolnieniu z niewoli alianckiej, von Below osiadł w północnych Niemczech.

W 1980 roku wydał książkę – autobiografię i wspomnienia z lat służby jako adiutant Hitlera: Als Hitlers Adjutant 1937-45, Hase und Koehler, Mainz 1980 (polskie wydanie: Byłem adiutantem Hitlera 1937-1945 tłum. Zofia Rybicka, Wydawnictwo MON, Warszawa 1990).

W 1982, podczas szczytowego zainteresowania rzekomymi Dziennikami Hitlera, von Below otwarcie dzielił się swoimi wątpliwościami co do ich autentyczności.

Oficer - żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy należący do korpusu oficerów, posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący służbę na stanowisku co najmniej dowódcy plutonu, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.

Prowincja Pomorze (niem. Provinz Pommern) - prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Stolicą prowincji był Szczecin, a przejściowo w okresie 1808-1814 Stargard . W 1939 roku prowincja miała powierzchnię 38 401 km² i liczyła 2 405 021 mieszkańców.

Przypisy

W oryg.: I know the war is lost, the enemy's superiority is far too great. Antony Beevor: Berlin: The Downfall 1945. 2002, s. 8. ISBN 0-670-88695-5.
Hitler's Last Will Nazi Conspiracy and Aggression. Washington: Government Printing Office, 1946–1948, s. 259–260 vol. VI.
William A. Henry III. Hitler's Diaries: Real or Fake?. „Time”. 9 maja, 1983.

Bibliografia

Nicolaus von Below: Byłem adiutantem Hitlera 1937-1945. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1990. ISBN 83-11-07767-3.

Linki zewnętrzne

Roman Owidzki: Nicolaus von Below (biografia).. [dostęp 26 października 2010].