Niedosłuch - Polski Serwis Naukowy

Niedosłuch (łac. hypoacusis) – zaburzenie ze strony narządu słuchu polegające na nieprawidłowym przewodzeniu lub odbiorze dźwięków. Częstość występowania niedosłuchu rośnie z wiekiem:

u noworodków występuje on w 2-3%

do 18 roku życia – 5%

19-44 rok życia – 4,5-5%

45-64 rok życia – 14%

65-74 rok życia – 23%

powyżej 75 lat – 35%.

Niedosłuch może występować jako izolowany objaw, lub mogą mu towarzyszyć inne objawy otologiczne np. szumy uszne lub zawroty głowy oraz pozaotologiczne tworzące określone jednostki chorobowe.

Wady wrodzone – odstępstwa od normy budowy anatomicznej. Dzielone są zwykle na wady duże, powodujące poważne następstwa dla zdrowia i niekiedy uniemożliwiające przeżycie urodzonego z wadą dziecka, i wady małe (małe anomalie), mające głównie znaczenie kosmetyczne. Określane są one często jako cechy dysmorficzne (dysmorfie).
Uraz akustyczny (ang. Acoustic trauma) – uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem. Ze względu na czas oddziaływania fal dźwiękowych uraz akustyczny dzieli się na ostry i przewlekły.

Typy niedosłuchów

niedosłuch przewodzeniowy (łac. hypoacusis conductiva) – dotyczy on zaburzenia występującego w części przewodzącej dźwięk: przewód słuchowy zewnętrzny lub ucho środkowe

niedosłuch odbiorczy (łac. hypoacusis perceptiva) – dotyczy patologii występującej w części odbierającej dźwięk: narząd Cortiego, zwój spiralny lub nerw ślimakowy.

ślimakowy – dotyczy zaburzenia występującego w narządzie Cortiego

pozaślimakowy – związany jest z uszkodzeniem w I neuronie drogi słuchowej (nerw ślimakowy)

ośrodkowy – obejmuje zaburzenia słuchu zlokalizowane powyżej jąder ślimakowych, (począwszy od II neuronu drogi słuchowej) aż do kory słuchowej

niedosłuch mieszany (łac. hypoacusis mixta) – współwystępowanie obu rodzajów niedosłuchu w jednym narządzie słuchu.

Rodzaje niedosłuchów

ze względu na lokalizację uszkodzenia

niedosłuch typu obwodowego (uszkodzony narząd słuchu):

przewodzeniowy – uszkodzenie ucha zewnętrznego lub środkowego (max. 60 dB ubytku)

odbiorczy – uszkodzenie ucha wewnętrznego, nerwu słuchowego (powyżej 60 dB ubytku)

mieszany – przewodzeniowo-odbiorczy

niedosłuch typu centralnego (uszkodzone ośrodki w mózgu)

ze względu na czas wystąpienia wady słuchu

prelingwalny – powstały przed opanowaniem języka (do ok. 3 roku życia)

perylingwalny (interlingwalny) – powstały w czasie gdy dziecko zna już podstawy języka, ale nie opanowało jeszcze systemu gramatycznego (ok. 3-5 roku życia)

postlingwalny – powstały po opanowaniu przez dziecko języka (ok. 5-7 roku życia i później).

ze względu na etiologię

wrodzony – przyczyny dziedziczne, genetyczne, choroby matki podczas ciąży, środki farmakologiczne, konflikt serologiczny, promieniowanie rentgenowskie

nabyty – powstały po urodzeniu na skutek chorób, urazów mechanicznych w obrębie głowy, urazów akustycznych, środków farmakologicznych,

ze względu na głębokość – klasyfikacja wg BIAP (Międzynarodowego Biura Audiofonologii), uwzględniająca średnią arytmetyczną wartości progowych wyznaczonych przez krzywą audiometryczną dla częstotliwości klasycznych dla dźwięków mowy w rozmowie (przyjęte przez WHO tj. 500, 1000, 2000 Hz lub 4000 Hz, jeżeli przy tej częstotliwości próg wrażliwości odbieranych dźwięków jest niższy niż przy częstotliwości 2000 Hz)

lekki – 20 – 40 dB

umiarkowany – 40 – 70 dB

znaczny – 70 – 90 dB

głęboki – powyżej 90 dB obejmuje trzy grupy, wyznaczane na podstawie drugiej średniej, dodatkowo bierze się pod uwagę wartość progową dla częstotliwości 250 Hz (grupa złota – ubytek mniejszy równy 90 dB, grupa srebrna – ubytek między 90 a 100 dB, grupa brązowa – ubytek wrażliwości słuchowej powyżej 100 dB)

Przyczyny niedosłuchu

Najczęstsze przyczyny wywołujące niedosłuch typu przewodzeniowego na poziomie przewodu słuchowego zewnętrznego to:

Ucho – narząd słuchu występujący jedynie u kręgowców. Najbardziej złożone i rozwinięte uszy występują u ssaków. Ucho odbiera fale dźwiękowe, przekształca je w drgania mechaniczne, a drgania w impulsy nerwowe. Odpowiada także za zmysł równowagi (błędnik).
Uraz (łac. trauma) - uszkodzenie tkanki, narządu lub większego obszaru ciała przez działanie czynnika mechanicznego, termicznego, chemicznego, elektrycznego, itp.

woskowina

ciało obce w przewodzie słuchowym zewnętrznym

wady wrodzone i inne zniekształcenia (np. zwężenia) przewodu słuchowego zewnętrznego

nowotwory łagodne i złośliwe przewodu słuchowego zewnętrznego

Przyczyny niedosłuchu przewodzeniowego na poziomie ucha środkowego:

zapalenie ucha środkowego: ostre, przewlekłe, wysiękowe

otoskleroza

urazy ucha środkowego: np. perforacja błony bębenkowej

nowotwory łagodne i złośliwe ucha środkowego

zaburzenia drożności trąbki słuchowej

wady rozwojowe ucha środkowego

nowotwory nosogardła

osteogenesis imperfecta

ziarniniak Wegenera

choroba Pageta

Przyczyny niedosłuchu pochodzenia ślimakowego

Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.
Kresomózgowie (łac. telencephalon), inaczej mózg (łac. cerebrum) – część mózgowia obejmująca półkule mózgu, spoidła mózgu (w tym ciało modzelowate), blaszkę krańcową, jądra podstawne oraz węchomózgowie. Kresomózgowie nadzoruje większość czynności fizycznych i umysłowych. Różne obszary kresomózgowia są odpowiedzialne za rozmaite reakcje świadome.

wady wrodzone ślimaka

zapalenie ucha wewnętrznego

uraz akustyczny

leki ototoksyczne

zaburzenia ukrwienia ucha wewnętrznego:

nagła głuchota

postać ślimakowa otosklerozy

złamanie kości skroniowej

uraz ciśnieniowy

choroby o podłożu metabolicznym

hiperlipidemia

cukrzyca

niewydolność nerek

niedosłuch starczy – łac. presbyacusis

uszkodzenie ucha wewnętrznego po radioterapii

zatrucie substancjami chemicznymi

tlenek węgla

metale ciężkie

rozpuszczalniki organiczne

pestycydy

choroby o podłożu autoimmunologicznym:

choroby tkanki łącznej

wrzodziejące zapalenie jelita grubego

choroba Crohna

Przyczyny niedosłuchu odbiorczego pozaślimakowego

Neuron – rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki (perikarion albo soma) oraz wypustek cytoplazmatycznych: dendryty i akson, za pomocą których wytwarzają połączenia z innymi neuronami, bądź komórkami efektorowymi (wykonawczymi). Połączenie między komórkami nerwowymi zwane jest synapsą.
Pestycydy (łac. pestis – zaraza, pomór, caedo – zabijam) – substancje syntetyczne lub naturalne, stosowane do zwalczania organizmów szkodliwych lub niepożądanych, używane głównie do ochrony roślin uprawnych, lasów, zbiorników wodnych, ale również zwierząt, ludzi, produktów żywnościowych, a także do niszczenia żywych organizmów, uznanych za szkodliwe, w budynkach inwentarskich, mieszkalnych, szpitalnych i magazynach.

guzy kąta mostowo-móżdżkowego

guzy kości skroniowej

neuropatia słuchowa

guzy mózgu

choroby naczyniowe mózgu

udar mózgu

tętniak

stwardnienie rozsiane

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)