Niemiecka Partia Robotników - Polski Serwis Naukowy

Niemiecka Partia Robotników (niem. Deutsche Arbeiterpartei lub DAP) – krótko istniejąca prekursorka NSDAP.

Początki

DAP została założona 5 stycznia 1919 w monachijskim hotelu "Fürstenfelder Hof". W zebraniu założycielskim uczestniczyło 20 – 30 osób, głównie kolejarzy. Jej liderami zostali kolejarz Anton Drexler oraz dziennikarz Karl Harrer. Uczestnikiem zebrania był także Dr. Paul Tafel reprezentujący Ligę Pangermańską, członek tajnego stowarzyszenia Towarzystwo Thule oraz jeden z dyrektorów MAN AG (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg Aktiengesellschaft. Nadał on ton dyskusji aby nowa organizacja stała się masowa i z ducha nacjonalistyczna. Karl Harrer był także członkiem Towarzystwa Thule prawdopodobnie jego zamiarem było przejęcie przez stowarzyszenie pełni wpływów w nowej partii. Partia budziła zainteresowanie także Reichswehry. Zebrania partyjne były ochraniane przez jej członków po cywilnemu, brali oni także udział w rozpędzaniu siłą jej przeciwników.

Liga Pangermańska (niem. Alldeutscher Verband) - niemiecka organizacja nacjonalistyczna założona w 1891 w proteście przeciwko traktatowi z Wielką Brytanią w 1890, w którym - jak założyciele partii uznali - Niemcy zrzekły się Zanzibaru w zamian za Helgoland. Promował ideę pangermanizmu i imperialnych Niemiec.

Alfred Rosenberg (ur. 12 stycznia 1893 w Rewlu (obecnie Tallinn), Estonia, stracony 16 października 1946 w Norymberdze) – zbrodniarz niemiecki, jeden z najbardziej wpływowych nazistów, twórca najważniejszych teorii rasistowskich narodowego socjalizmu oraz Minister Rzeszy do spraw Okupowanych Terytoriów Wschodnich. Był członkiem tajnego Towarzystwa Thule. Jest uważany za twórcę takich założeń ideologicznych NSDAP, jak skrajny antysemityzm, przekonanie o wyższości rasy aryjskiej, teoria Lebensraumu (przestrzeni życiowej dla narodu niemieckiego na obszarach wschodnich) czy dążenie do obalenia traktatu wersalskiego. Pierwszą żoną Rosenberga była rodowita Estonka Hilda Leesmann, a drugą Niemka Hedwig Kramer.

Adolf Hitler w DAP

Legitymacja Hitlera w DAP

Adolf Hitler pierwszy raz na spotkaniu DAP był 12 września 1919 roku w piwiarni Sterneckerbräu jako konfident policyjny. Gdy przemawiał Gottfried Feder nie przejawiał zainteresowania. Hitler włączył się do gwałtownej dyskusji w momencie kiedy prelegentem był gość, prof. Baumann, mówiący o Bawarskim separatyzmie. Hitler bronił całości Rzeszy. W trakcie gwałtownej dyskusji prof. Baumann opuścił salę. Drexler zaprosił Hitlera na kolejne spotkanie. W trakcie tygodnia Hitler otrzymał od niego kartę pocztową, informującą go że został członkiem DAP. Na legitymacji Hitlera z dnia 1 stycznia 1920 widnieje numer 555. W celu sztucznego zawyżania ilości członków, legitymacje wydawano od numeru 500.

Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników (. Podczas procesów norymberskich partia została uznana za organizację zbrodniczą odpowiedzialną za szereg zbrodni przeciwko ludzkości.

Sturmabteilung (SA, niem. Die Sturmabteilungen der NSDAP, pol. Oddziały Szturmowe NSDAP) – utworzone w 1920 roku bojówki, a następnie oddziały masowej organizacji wojskowej NSDAP. Sturmabteilung było głównym narzędziem terroru partii nazistowskiej w walce z bojówkami i sympatykami innych ugrupowań politycznych (głównie komunistami). Po tzw. nocy długich noży straciła na znaczeniu na rzecz SS.

Działalność

Pozycja partii była bardzo słaba. Nie posiadała żadnej poważnej struktury, nie miała także zbyt wielu członków. Jej ogłoszenia propagandowe były często przepisywane ręcznie. Nie miała także żadnego majątku. Spotkania odbywały się w monachijskich piwiarniach. Grupą docelową mieli być byli żołnierze I wojny światowej. Zwalczali programowo demokrację parlamentarną. Harrer i Drexler nie byli dobrymi mówcami, Hitler szybko wykorzystał tę okazję. Harrer ustępuje z miejsca przewodniczącego po konflikcie z Hitlerem. Drexler zajmuje jego miejsce. 24 lutego 1920 roku odbywa się spotkanie zwolenników i przeciwników DAP. Drexler jest nieobecny więc Hitler angażuje się w przemówienie. Udaje mu się przekonać 2000 obecnych tam osób do swojego stanowiska. Pozycja Hitlera od tego momentu jest niezachwiana. Wkrótce, 6 kwietnia 1920, następuje zmiana nazwy partii na NSDAP. Wzorowano ją na istniejącej w Austrii Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei (DNSAP).

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Członkowie

Obok Hitlera, członkami organizacji byli m.in.:

Członkiem DAP był także przyszły szef SA Ernst Röhm.