Niemodlin - Polski Serwis Naukowy

Mapa powiatu Niemodlin z początku XX wieku

Niemodlin (niem. Falkenberg) – miasto w woj. opolskim, w powiecie opolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Niemodlin. Historycznie na Górnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych z 30 czerwca 2007 miasto miało 6828 mieszkańców.

Ratusz (niem. Rathaus, dosł. dom rady) – reprezentacyjny budynek użyteczności publicznej, zwykle tradycyjna siedziba samorządowych władz miejskich. Ratusz budowano najczęściej na planie prostokąta i nadawano mu formę monumentalną.
Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

Pierwotna nazwa Niemodlim pochodzi od imienia Niemodlim. Miasto powstało przed 1228 r. Prawa miejskie uzyskało w 1283 r. Leży nad Ścinawą Niemodlińską, która w okolicach Lewina Brzeskiego wpływa do rzeki Nysa Kłodzka. Wyjeżdżając z Opola przez Niemodlin można dojechać do Nysy lub dalej do Kłodzka i Kudowy-Zdroju. Jeszcze do niedawna można było się dostać do Niemodlina koleją. Obecnie docierają tu tylko składy towarowe PKP

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Powiat brzeski – powiat w Polsce w województwie opolskim, w obecnym kształcie utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Brzeg.

Historia

Sam Niemodlin istniał już prawdopodobnie w X wieku jako osada targowa. Według legendy, św. Wojciech podczas swojej podróży misyjnej zatrzymał się tutaj i zaczął budować kościół (przez miasto przebiegał główny szlak do Pragi i Brna). Najstarsza potwierdzona wzmianka o Niemodlinie pochodzi z 1224 r. Prawa miejskie zostały nadane przez księcia Kazimierza, w zamian za koszty poniesione przy otaczaniu zamku opolskiego wysokim murem. Miasto w 1313 roku stało się siedzibą księstwa niemodlińskiego i pozostawało nią do 1460 roku.Od 1779 do końca II wojny światowej miasto należało do hrabiów Praschmów. Głównym źródłem utrzymania mieszkańców w czasach feudalnych było rolnictwo oraz leśnictwo. Na początku XIX wieku powstała w mieście fabryka lin oraz browar. Od czasu wojen śląskich do 1945 miasto należało do Prus (od 1871 także do zjednoczonych Niemiec) i nosiło nazwę Falkenberg; w okresie międzywojennym stacjonował tutaj Batalion Wartowniczy Falkenstein (niem. Wach-Bataillon Falkenstein).

Nysa Kłodzka (czes. Kladská Nisa, niem. Glatzer Neisse) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na terenie województw dolnośląskiego i opolskiego, lewobrzeżny dopływ Odry.
Barok (z por. barroco – "perła o nieregularnym kształcie", lub z fr. baroque – "bogactwo ozdób") – główny kierunek w kulturze środkowo i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej, a także filozofię i architekturę. U jego podstaw leżał sprzeciw wobec renesansowego klasycyzmu, głęboka religijność, mistycyzm i egzystencjalny niepokój.

Od 1816 do 1945 Niemodlin był siedzibą starostwa (Landkreis Falkenberg O.S.), po którym pozostała m.in. dawna siedziba (obecnie zajęta przez bank). Miasto było również siedzibą powiatu w okresie powojennym w latach 1946 - 1975. Po reaktywacji powiatów w 1999 roku, ziemie byłego powiatu włączono do powiatu opolskiego oraz częściowo do powiatów nyskiego i brzeskiego.

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.
Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

Zabytki

Zamek w Niemodlinie wybudowany przez księcia Bolesława Niemodlińskiego około roku 1313 w miejscu drewnianego grodu kasztelańskiego. W XIV i XV wieku wielokrotnie przebudowywany i rozbudowywany. W 1552 roku zniszczony przez pożar. Odbudowa ruszyła dopiero około roku 1573. Około 1740 roku przekształcony w pałac w stylu późnobarokowym. W latach 1869-1873 przebudowany przez architektów z Drezna i Düsseldorfu. Całość założenia utrzymana w stylu renesansowym.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny - gotycki, z przekształceniami barokowymi, zbudowany na początku XIII w. (prezbiterium), rozbudowany w wieku XV o nawę i wieżę. Część wyposażenia wewnątrz kościoła (ambona, ołtarze i rzeźby) z XVII i XVIII wieku. Renesansowy dzwon z 1522 roku. Kościół jest siedzibą parafii.

Dawny ratusz - budynek mieszkalny oznaczony numerem 51. Zbudowany na początku XIX wieku. Zastąpił stary ratusz istniejący niegdyś w centralnej części rynku. Piwnice zachowały sklepienia kolebkowe.

Ogrójec znajdujący się w południowej ścianie prezbiterium kościoła z rzeźbami pochodzącymi z XVIII w.,

kuta latarnia z początku XX w. stojąca w miejscu dawnego pręgierza na placu przed kościołem,

barokowa brama prowadząca do zamku oraz zabudowania stajenne,

arsenał i zbrojownia z XVII w.,

fragment murów obronnych w południowej części miasta. Mury wzniesione w XV wieku. Pierwotnie miały dwie bramy: Opolską i Nyską. Znaczną część murów zburzono w 1860 roku. Zachowały się pozostałości ganków strzelniczych.

unikalny wrzecionowaty rynek z zespołem kamieniczek pochodzących głównie z XVIII i XIX w., choć są wśród nich też starsze,

na skwerze w rynku pomnik świętego Floriana pochodzący z XVIII w.,

Kaplica Pustelnika z XVIII w. znajdująca się na terenie Parku w Lipnie (pozostałość po zwierzyńcu i parku krajobrazowym) koło Niemodlina,

Kapliczka Madonny z Dzieciątkiem w pobliżu Bramy Niemodlińskiej i basenu kąpielowego pochodząca z 1909 r.

Zamek w Niemodlinie

Droga krajowa nr 46 (DK46) – droga krajowa o długości 270 km przebiegająca przez województwa dolnośląskie, opolskie i śląskie. Od strony Kłodzka stanowi odnogę drogi krajowej DK8 (choć formalnie nie łączy się z nią) biegnącej od granicy Kudowa-Zdrój – Nachod. Trasa łączy Kotlinę Kłodzką i południowo-zachodnią Opolszczyznę z Opolem, Lublińcem oraz Częstochową. Droga tworzy wspólny krótki odcinek z DK43 na terenie Częstochowy.
Ścinawa Niemodlińska (niem. Steinau) - rzeka w południowej Polsce, prawy dopływ Nysy Kłodzkiej o długości 57,2 km i powierzchni dorzecza 444 km². Płynie przez Równinę Niemodlińską, w województwie opolskim.

Gotycki kościół Wniebowzięcia NMP

Dawna siedziba starostwa

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)