Nierodzim - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 49°45′55.2″N 18°48′04″E / 49.765333, 18.80111

Nierodzim – osiedle (jednostka pomocnicza) miasta Ustroń (nr 8), dawniej wieś, od 1974 r. w granicach Ustronia. Leży w dolinie Wisły, przy drodze Skoczów – Ustroń. Z Nierodzimia pochodzą bracia Adrian i Mieczysław Sikora

Historia

Nierodzim wzmiankowany był w dokumentach już w poł. XV w. Pierwszy tutejszy kościół, wzniesiony przez protestantów, został w 1654 r., w szczytowym okresie kontrreformacji, przejęty przez katolików. W XVIII w. świątynię rozebrano. Nowy, do dziś istniejący kościół pw. św. Anny został ufundowany przez Antoniego Goczałkowskiego i konsekrowany w 1769 r.

Kontrreformacja – nurt w Kościele katolickim, będący reakcją na powstanie protestantyzmu, mający na celu zahamowanie szerzącej się reformacji i odzyskanie przez Kościół rzymskokatolicki utraconych wpływów i pozycji wyznania panującego. Działania te połączone były z odnową wewnątrz Kościoła, wymuszoną gwałtownym rozwojem reformacji. Z tego też powodu autorzy katoliccy wolą stosować termin reforma katolicka, starając się uwypuklić pozytywny aspekt kontrreformacji.

Górki Wielkie – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna, położona u wylotu doliny Brennicy.

W 1900 roku Nierodzim stanowił samodzielną gminę obejmującą również Bładnice Górne o powierzchni 426 hektarów i liczbie mieszkańców 640 zamieszkałych w 72 budynkach, z tego w samym Nierodzimiu bez Bładnic Górnych mieszkało 518 osób w 58 domach. 239 (46,1%) mieszkańców było katolikami, 272 (52,5%) ewangelikami a 7 (1,4%) wyznawcami judaizmu, 511 (98,6%) polsko- a 7 (1,4%) niemieckojęzycznymi. Wg spisu z 1910 roku Nierodzim (bez Bładnic Górnych) miał już 539 mieszkańców zamieszkałych w 63 budynkach, z czego 529 (98,1%) było polsko- a 10 (1,9%) niemieckojęzycznymi, 233 (43,2%) było katolikami, 300 (55,7%) ewangelikami a 6 (1,1%) żydami.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Wieś rozwijała się w cieniu Skoczowa, stając się z czasem żywym ośrodkiem garncarstwa w regionie. Tradycje rzemiosła ceramicznego, zanikłe po II wojnie światowej, podjęła miejscowa cegielnia, produkująca oprócz cegły również bogaty asortyment ceramiki budowlanej. W 1972 uruchomiono w Nierodzimiu Zakład Mechanizacji Produkcji Zwierzęcej i Przemysłu Rolnego "Meprozet", produkujący sprzęt rolniczy, głównie do melioracji i nawadniania (deszczownie). Największym zakładem jest obecnie znana z produkcji kawy, kakao i herbaty firma "Mokate".

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

W latach międzywojennych w Nierodzimiu działał ośrodek szkoleniowy Związku Harcerstwa Polskiego. W latach 1933-1935 tutejszą Szkołę Instruktorów Zuchowych, w której organizowano kursy dla nauczycieli z całej Polski, prowadził doświadczony działacz harcerski Aleksander Kamiński. Obok kursów organizowane były tu "doświadczalne" kolonie zuchowe dla dzieci z ubogich rodzin z Górnego Śląska. Częstym gościem w ośrodku bywał rozpoczynający karierę literacką Gustaw Morcinek. W 1937 r. Szkoła została przeniesiona do nowego męskiego ośrodka harcerskiego "Na Buczu" w Górkach Wielkich.

Bładnice Górne – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Skoczów, należąca wraz z Bładnicami Dolnymi do sołectwa Bładnice, 87 mieszkańców.

Ustroń to miasto i gmina w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim. Do 1954 roku był siedzibą gminy Ustroń. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.

Zabytki

kościół św. Anny - zabytkowy, drewniany kościółek z XVIII w.

Przypisy

Urząd Miasta Ustroń: Rady Miasta Ustroń. W: www.ustron.bip.info.pl [on-line]. 2004. [dostęp 2010-12-28].
Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906. (niem.)
Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912. (niem.)