Biuro NKPK w Hongkongu

Niezależna Komisja Przeciw Korupcji (ang.: The Independent Commission Against Corruption; chin.: 廉政公署, przed 1997 r. 總督特派廉政專員公署) - instytucja antykorupcyjna w Hongkongu założona 15 lutego 1974 r. przez Gubernatora Murraya MacLehose w okresie rządów Brytyjczyków. Głównym jej celem jest zwalczanie korupcji, powszechnej na szczeblu rządowym oraz w szczególności w policji.

Na czele NKPK stoi komisarz. Od czasu przekazania władzy w 1997 r., komisarz mianowany jest przez Radę Państwa ChRL, z rekomendacji Szefa administracji Hongkongu

Okoliczności powstania

Policja Honkongu posiadała sekcję ds. walki z korupcją, lecz skutki jej działań były mizerne. Istniało powszechne przekonanie o tym, że po wykryciu praktyk korupcyjnych, w szczególności przez Policję Antykorupcyjną, ona sama angażowała się w podejrzane interesy.

Szczególnym przykładem była sprawa Petera Fitzroy Godbera, starszego oficera policji w placówce Wanchai, a później na lotnisku Kai Tak. Przed przejściem na emeryturę w 1973 r. zgromadził on na zagranicznych kontach bankowych sumę nie mniejsza niż 4,3 mln HDK (w przybliżeniu ok. 600 tys. USD). Policja antykorupcyjna wykryła podejrzany stan jego konta i zażądała wyjaśnień co do źródła pochodzenia pieniędzy. W odpowiedzi na to, Godber zaaranżował natychmiastowe opuszczenie kolonii dla siebie i swojej żony. Używając lotniskowej policyjnej przepustki przeszedł przez punkt odpraw i wszedł wprost do samolotu wylatującego do Londynu. Ucieczka Godbera wszczęła głośne głosy oburzenia odnośnie integralności systemu samokontroli w policji, a także wywarła nacisk na to by rząd wzmocnił wysiłki w walce z korupcją.

Nowo powstała Niezależna Komisja Przeciw Korupcji miała za zadanie wykorzenić korupcję. W odróżnieniu od starej sekcji antykorupcyjnej w policji podlegała ona Gubernatorowi Hongkongu. Lokalni prześmiewcy żartowali, że ICAC ustanowiono by "Badać Starożytne Chińskie Zwyczaje" (ang. Investigating Chinese Ancient Customs) a nawet, że "Akceptuje Także Gotówkę" (ang. I Can Accept Cash).

Godber ostatecznie przeszedł procedurę ekstradycji i wytoczono mu proces. Zanim jednak się to stało, NKPK musiała zapewnić amnestię dwóm innym oficerom wysokiej rangi. Godber został oskarżony i skazany na karę czterech lat więzienia.

Rozwój

U początków działalności NKPK miały miejsce bijatyki pomiędzy oficerami tej instytucji a policjantami, którzy rozzłoszczeni wpadali do biur w Centralnym Dystrykcie. Sytuacja ta zakończyła się po ogłoszeniu częściowej amnestii dla drobnych przestępstw korupcyjnych popełnionych przed 1977 r. Jednak stopniowo okazało się, że NKPK samo popadło w kłopoty - zostało wystawionych na próbę, a następnie w związku z tym oskarżonych kilku jej eksponowanych wyższych oficerów. Inni zostali zmuszeni do przejścia na emeryturę.

Jako rezultat śledztw Komisji, na początku 1978 r. nastąpiła masowa czystka. Ogłoszono, że 119 urzędników oraz jeden celnik zostało poproszonych o opuszczenie stanowisk w oparciu o przepisy 55 Regulacji Kolonialnej (ang. Colonial Regulation 55, patrz poniżej). Uczyniono to w ten sposób w interesie społecznym, w celu jak najszybszego rozwiązania problemu. Kolejnych 24 oficerów zostało zatrzymanych pod zarzutem zmowy. 55 urzedników i jeden celnik zostali objęci amnestią. Posunięcia te spotkały się z mieszanymi odbiorem w opinii publicznej, jednocześnie mając szerokie poparcie wśród władz ustawodawczych, jako będące w najlepszym interesie Hongkongu i zapobiegające demoralizacji oraz korupcji w policji. Natomiast członek Rady Miejskiej, Elsie Elliot skrytykował rząd za pobłażliwość wobec ważnych urzędników i karanie tylko "płotek".

Dziś, Hongkong obok bardzo dobrych wyników gospodarczych notuje stosunkowo niskie w porównaniu z innymi krajami zjawisko korupcji. Według Indeksu Percepcji Korupcji z 2007 r. obejmującego 180 państw, prowadzonego przez Transparency International, Hongkong znalazł się na czternastym miejscu.