Niezgodność - Polski Serwis Naukowy

Niezgodność – termin geologiczny określający sposób styku warstw skalnych, oddzielonych od siebie powierzchnią graniczną, mającą równocześnie charakter luki erozyjnej lub luki sedymentacyjnej. Powierzchnia ta odpowiada pewnemu okresowi, który w danym miejscu nie jest reprezentowany przez osady. Warstwy powyżej i poniżej niezgodności mogą mieć inne kąty nachylenia i wtedy niezgodność jest łatwa do rozpoznania w odsłonięciu geologicznym.

Geologia (z grec. gê - Ziemia, logos - słowo, nauka) – jedna z nauk o Ziemi, zajmuje się budową, własnościami i historią Ziemi oraz procesami zachodzącymi w jej wnętrzu i na jej powierzchni, dzięki którym ulega ona przeobrażeniom. W szerszym znaczeniu geologia dotyczy również innych planet skalistych.

Piętro strukturalne – kompleks warstw geologicznych oddzielonych od innego kompleksu powierzchnią niezgodności kątowej. Tylko powierzchnie niezgodności kątowej rozdzielają piętra strukturalne. Nazwa danego piętra strukturalnego pochodzi od nazw faz tektonicznych, które spowodowały owe luki stratygraficzne. Fazy te są młodsze od najmłodszego ogniwa stratygraficznego określonego piętra strukturalnego, a starsze od najstarszego ogniwa wyżej leżącego piętra strukturalnego. Większe intruzje magmowe tworzą oddzielne piętra strukturalne, nazywane piętrami intruzyjnymi.

Powierzchnie niezgodności

Rozróżniamy cztery rodzaje powierzchni niezgodności:

powierzchnia niezgodności erozyjnej (PE)

powierzchnia niezgodności kątowej (PNK)

powierzchnia niezgodności przekraczającej

powierzchnia niezgodności penakordacyjnej

W PE warstwy występujące poniżej i powyżej warstwy erozyjnej posiadają prawie takie same ułożenie, natomiast w PNK warstwy poniżej powierzchni niezgodności są ustawione pod innym kątem niż warstwy powyżej danej niezgodności.

Dyslokacja tektoniczna (t. deformacja tektoniczna) - proces przemieszczania mas skalnych w obrębie skorupy ziemskiej, zachodzący pod wpływem ruchów tektonicznych wzdłuż pewnej powierzchni lub wąskiej strefy. Także struktura (deformacja, przeobrażanie w układzie warstw skalnych) powstała w wyniku takiego właśnie przemieszczenia.

Sedymentacja (łac. sedimentum = osad) – proces opadania zawiesiny ciała stałego w cieczy w wyniku działania siły grawitacji lub sił bezwładności. Sedymentacji ulegają zawiesiny o gęstości większej niż gęstość cieczy. Sedymentacja prowadzi więc do rozdziału substancji niejednorodnych, a kryterium podziału jest gęstość.

PNK jest jedyną niezgodnością rozdzielającą piętra strukturalne.

Każda powierzchnia niezgodności kątowej jest również powierzchnią erozyjną, ale nie każda powierzchnia erozyjna jest powierzchnią niezgodności kątowej.

PE i PNK zawierają w sobie czas "zużyty" na przebudowę (deformacja tektoniczna).