Nikołaj Rimski-Korsakow - Polski Serwis Naukowy

Nikołaj Rimski-Korsakow

Nikołaj Andriejewicz Rimski-Korsakow (ros. Николай Андреевич Римский-Корсаков; ur. 18 marca [6 marca st.st.] 1844 w Tichwine, zm. 21 czerwca [8 czerwca st.st.] 1908 w Lubieńsku) – rosyjski kompozytor epoki romantyzmu.

Rimski-Korsakow pochodził z rosyjskiej rodziny arystokratycznej. Przyjął też typowe dla swej klasy ogólne wykształcenie. Gdy miał sześć lat, rozpoczął lekcje gry na fortepianie. Wkrótce potem grał w orkiestrze nadwornej domu Rimskich-Korsakowów. W wieku dwunastu lat, w 1856 wstąpił do Carskiej Szkoły Marynarki Wojennej w St. Petersburgu. Po jej ukończeniu został oficerem marynarki wojennej. W międzyczasie odkrył swe zdolności kompozytorskie i jeszcze będąc w służbie wojskowej skomponował swe pierwsze dzieła: symfonię op. 1, poemat symfoniczny Sadko (1867) oraz swą pierwszą operę Pskowianka (1872). W 1873 ostatecznie porzucił służbę wojskową, lecz pozostał inspektorem orkiestr marynarki wojennej. Komponował także utwory dla orkiestr wojskowych.

Anatol Konstantynowicz Ladow (rzadziej używa się wersji nazwiska Liadow, ros. Анатолий Константинович Лядов) (ur. 11 maja 1855 w Petersburgu, zm. 28 sierpnia 1914 w Połynowce k. Nowogrodu) - rosyjski kompozytor, pedagog i badacz rosyjskich pieśni ludowych.

Pan Wojewoda (ros. Пан воевода) - czteroaktowa opera Nikołaja Rimskiego-Korsakowa do libretta Ilii Tiumieniewa nawiązującego miedzy innymi do ballady „Pan Wojewoda” Adama Mickiewicza. Prapremiera 3(16) października 1904 w Petersburgu. Polska premiera: w warszawskim Teatrze Wielkim 25 maja 1905.

W roku 1871 został profesorem kompozycji i instrumentacji w konserwatorium muzycznym w St. Petersburgu. W 1905 został jednak usunięty z katedry w związku z działalnością zmierzającą do zachowania autonomiczności szkoły. Ostatecznie odzyskał tytuł i zaufanie władz, które jednak znów utracił po premierze opery Złoty kogucik, w której znalazła się wyraźna krytyka stosunków w carskiej Rosji.

Poemat symfoniczny - instrumentalna forma muzyczna, stworzona przez Liszta (pierwszy poemat to Co słychać w górach? do tekstu V. Hugo). Dzieło o charakterze programowym, zwykle sugerowanym już w tytule. Forma nie posiada określonej budowy i jest podporządkowana wymogom fabularnej treści. Dzieło zazwyczaj jednoczęściowe.

Gatunek muzyczny o nazwie symfonia (w klasycznym kształcie) to zazwyczaj trzy- lub czteroczęściowy utwór muzyczny na orkiestrę, popularny w XVIII, XIX i w pierwszej połowie XX wieku. Symfonia jest orkiestrowym odpowiednikiem sonaty.

Mimo że był samoukiem, Rimski-Korsakow osiągnął mistrzostwo, szczególnie w dziedzinie orkiestracji. Jego kunszt był doceniany przez współczesnych.

Rimski-Korsakow był najwybitniejszą postacią grupy twórczej Potężna gromadka.

Jest pochowany na Cmentarzu Tichwińskim w Sankt Petersburgu.

Dorobek

Do najbardziej znanych utworów należą:

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Romantyzm (z fr. romantisme, od roman – powieść, opowieść) – epoka w historii sztuki i literatury, trwająca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Romantyzm był ruchem ideowym, literackim i artystycznym, który rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w poezji, malarstwie i muzyce.

suita symfoniczna i balet:

Szeherezada (1888)

opery:

Pskowianka (1868)

Noc majowa (premiera 1880)

Śnieżka (1880)

Noc wigilijna (premiera 1895)

Sadko

Bajka o Carze Saltanie (1900) – z niej pochodzi słynny Lot trzmiela

Nieśmiertelny Kościej (1902)

Pan Wojewoda (1903)

Legenda o niewidzialnym grodzie Kiteziu i dziewicy Fiewronii (1903-4)

Złoty Kogucik (1907)

symfonia:

Kaprys hiszpański (1887)

Publikacje

Harmonia, podstawowe zasady dla uczniów i samouków (1884, wydanie polskie 1970)

Zasady instrumentacji (1913, wydanie polskie 1953).

Literatura dodatkowa

Lesław Czapliński, Opera dla Polaków: „Pan Wojewoda” (o Panu Wojewodzie Nikołaja Rimskiego-Korsakowa”) [w:] W kręgu operowych mitów, Kraków 2003.

Lesław Czapliński O wieczorze ów…, czyli operowa opowieść wigilijna (o Nocy wigilijnej Nikołaja Rimskiego Korsakowa) [w:] W kręgu operowych mitów, Kraków 2003.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Nikołaj Rimski-Korsakow

Anatol Ladow

Kompozytor (w jęz. łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej, piszących muzykę poważną lub filmową. W polskich uczelniach muzycznych kształci się studentów na kierunku kompozycja, lecz kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak to oni właśnie dysponują pełnym warsztatem kompozytorskim obejmującym harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego itp.

Cmentarz Tichwiński (ros. "Тихвинское кладбище") - nekropolia położona w Sankt Petersburgu przy monastyrze św. Aleksandra Newskiego, na której spoczywa wiele wybitnych postaci z historii Rosji.