Nikołaj Rukawisznikow - Polski Serwis Naukowy

ắNikołaj Nikołajewicz Rukawisznikow, ros. Николай Николаевич Рукавишников (ur. 18 września 1932, zm. 19 października 2002), kosmonauta radziecki, Lotnik Kosmonauta ZSRR. Brał udział w trzech lotach kosmicznych.

Urodził się w Tomsku w Rosji. W 1957 ukończył Moskiewski Instytut Inżynieryjno-Fizyczny. Pracował następnie w biurze konstrukcyjnym OKB-1 Korolowa. Od 1963 był w oddziale kosmonautów.

W dniach 23 – 25 kwietnia 1971 r. był członkiem załogi statku kosmicznego Sojuz 10 razem z Władimirem Szatałowem oraz Aleksiejem Jelisiejewem. Zgodnie z planem lotu statek kosmiczny miał dostarczyć załogę na pokład pierwszej orbitalnej stacji kosmicznej Salut 1. Tam kosmonauci przez kilka tygodni mieli wykonywać badania i eksperymenty. Statek co prawda połączył się z Salutem, ale na skutek awarii musiał natychmiast odcumować od stacji i powrócić na Ziemię.

Tor ruchu (trajektoria) w kinematyce - krzywa zakreślana w przestrzeni przez poruszające się ciało. Jeżeli wypadkowa siła działająca na ciało wynosi 0, wówczas z I zasady dynamiki Newtona wynika, że ciało porusza się po torze prostoliniowym. Jeżeli na poruszające się ciało działa niezrównoważona siła, której kierunek nie jest styczny do toru ruchu, wówczas tor ruchu jest krzywoliniowy.

Lotnik Kosmonauta ZSRR (ros. Лётчик-космонавт СССР) – radziecki tytuł honorowy ustanowiony dekretem Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 14 kwietnia 1961 roku na pamiątkę pierwszego na świecie lotu załogowego na pokładzie satelity. Dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR w dniu 11 maja 1961 roku zatwierdził regulamin przyznawania tytułu „Lotnik Kosmonauta ZSRR” oraz opis odznaki.

W dniach 2 – 8 grudnia 1974 roku był inżynierem pokładowym Sojuza 16 dowodzonego przez Anatolia Filipczenkę. Podczas lotu testowali zmodyfikowany statek Sojuz przewidziany do radziecko-amerykańskiego lotu ASTP. W lipcu 1975 roku był dublerem Walerija Kubasowa inżyniera pokładowego statku Sojuz 19, który na orbicie okołoziemskiej połączył się z amerykańskim statkiem Apollo.

Salut 6 (ros. Салют-6) – radziecka stacja orbitalna, ósma z wszystkich stacji programu Salut. Została wyniesiona na orbitę 29 września 1977 za pomocą rakiety Proton K z kosmodromu Bajkonur w ZSRR (obecnie Kazachstan). Była to pierwsza stacja, którą odwiedzili ludzie spoza USA czy ZSRR (loty programu Interkosmos, głównie obywateli państw członkowskich Układu Warszawskiego), a także pierwszy cel statku zaopatrzeniowego Progress. Stację zdjęto z orbity za pomocą bezzałogowego statku Kosmos 1267 w dniu 29 lipca 1982.

Georgi Iwanow Iwanow (bułg. Георги Иванов Иванов, ur. 2 lipca 1940 Łowecz, Bułgaria) – generał major lotnictwa, pierwszy bułgarski kosmonauta.

W dniach 10 - 12 kwietnia 1979 r. był dowódcą statku Sojuz 33. Był to lot w ramach programu Interkosmos. Inżynierem pokładowym był obywatel Bułgarii Georgi Iwanow. Kosmonauci w ramach programu misji mieli połączyć się ze stacją orbitalną Salut 6 gdzie wraz z przebywającą tam stałą załogą przez kilka dni mieli wykonywać eksperymenty naukowe. Z uwagi na awarię silników Sojuza 33, nie doszło do połączenia się obu obiektów, a statek awaryjnie lądował po trajektorii balistycznej. Kosmonauci doznali ogromnych przeciążeń ale szczęśliwie powrócili na Ziemię.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза - КПСС) - ostatnia nazwa założonej w 1898 r. partii komunistycznej, rządzącej w Rosji i ZSRR od 1917 do 1991 roku (1898-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie platformy w każdej z republik radzieckich z wyjątkiem (do 1990 r.) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowanie i utrzymywanie kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny i radziecki wywiad.

W sumie podczas trzech wypraw Nikołaj Rukawisznikow spędził w kosmosie 9 dni 21 godzin 10 minut i 35 sekund.

Od 1970 roku był członkiem partii KPZR. W latach 1985-1991 był przewodniczącym federacji kosmonautyki ZSRR, od 1991 - prezydentem federacji kosmonautyki Rosji. Zmarł 19 października 2002 w Moskwie na zawał serca.

Za loty kosmiczne został dwukrotnie uhonorowany tytułem Bohatera Związku Radzieckiego, w 1971 i 1974. Odznaczony był łącznie trzykrotnie Orderem Lenina i innymi odznaczeniami. Uhonorowany był również tytułami Bohatera Ludowej Republiki Bułgarii i Bohatera Mongolskiej Republiki Ludowej.

Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych w latach 1961-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca.

Sojuz (ros. Союз, "związek?, zjednoczenie?, sojusz?") nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na swój pokład załogi liczące maksymalnie do trzech osób. Od 1967 Sojuzy są środkiem transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz zaczęto również używać do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.

Wykaz lotów

Zobacz też

Alfabetyczna lista astronautów i kosmonautów

Grupy i oddziały astronautów

Linki zewnętrzne

spacefacts.de (ang.)