Nikomedes III Euergetes - Polski Serwis Naukowy

Nikomedes III Euergetes (gr. Νικομήδης , Nikomḗdēs) (ur. ok. 185, zm. 94 p.n.e.) – król Bitynii od 127 p.n.e. do swej śmierci. Syn Nikomedesa II Epifanesa, króla Bitynii.

Przed r. 110 p.n.e. Nikomedes III zawarł początkowo sojusz z Mitrydatesem VI Eupatorem Dionizosem, królem Pontu. Ten ostatni zdobywając Paflagonię, podzielił się z sojusznikiem. Senat rzymski na wiadomość o tym wysłał posłów, by oddali zdobytą krainę. Mitrydates odpowiedział wyniośle, że ona należy do jego dziedzictwa. Nikomedes zaś skłamał, że ją zwróci prawowitemu królowi, bowiem zmienił imię swego syna na Pylajmenes, rzekomego potomka królów Paflagonii (Justynus, Epitoma, ks. XXXVII, rozdz. 4).

Paflagonia (gr.: Παφλαγονία, Paphlagonίa) – starożytna kraina w północnej części Azji Mniejszej (ob. Turcja) nad południowym brzegiem Morza Czarnego między Bitynią na zachodzie a Pontem na wschodzie. Na południu graniczyła z Frygią (późniejsza Galacja). Według Strabona, geografa greckiego, zachodnią granicą regionu była rzeka Parthenius (ob. Bartın), a wschodnią Halys (ob. Kızılırmak).

Pont – kraina historyczna w północno-wschodniej Azji Mniejszej, nadmorska część Kapadocji, w starożytności niezależne królestwo, a następnie prowincja rzymska.

Nikomedes po zatrzymaniu Paflagonii, postanowił zająć sąsiednią Kapadocję. Poślubił Laodikę, która rządziła krajem po śmierci męża Ariaratesa VI Epifanesa Filopatora. Ale jego rządy nie trwały długo. Został bowiem wkrótce usunięty przez Mitrydatesa VI, który umieścił na tronie Ariaratesa VII Filometora, syna Ariaratesa VI i królowej Laodiki (XXXVIII 1).

Marek Junianus Justynus rzymski historyk tworzący w III w. n.e.. Nic nie wiadomo o jego życiu. Jest autorem "Zarysu dziejów powszechnych starożytności na podstawie Pompejusza Trogusa". Jest to, jak pisze Justynus, zbiór najciekawszych i najważniejszych faktów z dzieła Gnejusza Pompejusza Trogusa "Historiae Philippicae", rzymskiego historyka tworzącego w czasach Augusta. Praca Justynusa nie koncentruje się na historii Rzymu, lecz zajmuje się przede wszystkim dziejami wschodnich monarchii i hellenistycznych królestw w okresie od założenia Niniwy do roku 20 p.n.e..

Pylajmenes II Euergetes (gr. Πυλαιμένης Εὐεργέτης, Pylaiménēs Euergétēs) (II/I wiek p.n.e.) – król Paflagonii ok. 110 p.n.e. Syn króla Bitynii Nikomedesa III Euergetesa i królowej Nysy I.

Kiedy dwaj synowie jego żony – Ariarates VII Filometor i Ariarates VIII Epifanes – zmarli, Nikomedes obawiając się najazdu króla Pontu na Bitynię, postanowił ponownie oszukać Rzymian. Wysłał do Rzymu chłopca, jako rzekomego trzeciego syna Ariaratesa VI. Dodał mu swoją żonę Laodiką, a wdowę po Ariaratesie oraz rzekomą matkę chłopca. W senacie rzymskim mieli się ubiegać o tron Kapadocji. Mitrydates dowiadując się o ich poselstwie, wysłał Gordiosa do Rzymu. Ten kłamał mówiąc, że chłopiec (Ariarates IX) rządzący Kapadocją jest prawdziwym synem Ariaratesa. Rzymianie tym razem nie dali się na to nabrać. Postanowili odebrać Kapadocję Mitydatesowi oraz Paflagonię Nikomedesowi III. Obdarzyli te krainy wolnością, ale mieszkańcy Kapadocji odrzucili te propozycje (XXXVIII 2).

Bitynia to historyczna górzysta, a zarazem urodzajna kraina znajdująca się w Azji Mniejszej, nad Morzem Czarnym, na terenie dzisiejszej Turcji. Od VII wieku p.n.e. zamieszkiwana przez Traków. Podbita przez Lidię ok. 550 roku p.n.e., przyłączona do Persji w 334 p.n.e. Od II do I wieku p.n.e. uzależniana od Rzymu − przekształcona w prowincję rzymską. W XI wieku wchłonięta przez Turków osmańskich. Dzięki listom Pliniusza Młodszego do cesarza Trajana posiadamy wiele wiadomosci o tej krainie.

Nikomedes II Epifanes (gr. Νικομήδης , Nikomḗdēs) (zm. 127 p.n.e.) – król Bitynii od 149 p.n.e. do swej śmierci. Syn króla Bitynii Prusjasza II i Apamy?, córki Filipa V, króla Macedonii.

Nikomedes posiadał trzech synów z pierwszego małżeństwa, z żoną Nysą I:

Nikomedes IV Filopator (zm. 74 p.n.e.), przyszły król Bitynii

Pylajmenes II Euergetes, król Paflagonii

Sokrates Chrestos (zm 89 p.n.e.), przyszły król Bitynii

Bibliografia

Marek Junianus Justynus, Zarys dziejów powszechnych starożytności na podstawie Pompejusza Trogusa (z dodaniem prologów), przekł., wstęp i kom. I. Lewandowski, Pax, Warszawa 1988, ISBN 83-211-0871-7.

Nikomedes IV Filopator (gr. Νικομήδης , Nikomḗdēs) (zm. 74 p.n.e.) – ostatni król Bitynii w latach 94-91 p.n.e., 90-88 p.n.e. i od 85 p.n.e. do swej śmierci. Syn króla Bitynii Nikomedesa III Euergetesa i królowej Nysy I.

Kapadocja – kraina historyczna w Tureckiej Anatolii, znana przede wszystkim z charakterystycznych form tufowych tworzących księżycowy krajobraz oraz z domów i kościołów wykutych w tufowych skałach. Kapadocja była aż do średniowiecza silnym ośrodkiem chrześcijaństwa oraz miejscem narodzin idei życia klasztornego.