Nikos Kazantzakis - Polski Serwis Naukowy

Popiersie

Grób N.Kazantzakisa w Heraklionie

Nikos Kazantzakis (gr. Νίκος Καζαντζάκης) (ur. 18 lutego 1883 w Heraklionie na Krecie, zm. 26 października 1957 we Fryburgu Bryzgowijskim w Niemczech) – grecki powieściopisarz, poeta, dramaturg, tłumacz i myśliciel, przez wielu uważany za najważniejszego greckiego pisarza i filozofa XX w.; autor m.in. powieści Grek Zorba oraz Ostatnie kuszenie Chrystusa. Najczęściej tłumaczony grecki autor w XX wieku.

Język grecki albo greka — język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą, i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).

Dzieła

Przetłumaczone na język polski:

Grek Zorba, 1946, powieść. (Wyd. pol. 1971, tł. z greckiego Nikos Chadzinikolau, ekranizacja w 1964 - Grek Zorba reż. Michael Cacoyannis)

Ostatnie kuszenie Chrystusa, 1951 , powieść. (Wyd. pol. 1992 tł. z angielskiego Jan Wolff, ekranizacja 1988 – Martin Scorsese)

Chrystus ukrzyżowany po raz wtóry, 1954, powieść. (Wyd. pol 1958, tł. z francuskiego Jadwiga Dackiewicz)

Biedaczyna z Asyżu, 1956, powieść. (Wyd. pol. 1962)

Kapetan Michał, 1960, powieść. (wyd. pol. 1960, tł. z francuskiego Katarzyna Witwicka)

Sztuka ascezy: zbawcy Boga , 1945, szkic literacki o tematyce mistyczno - filozoficznej. (Wyd. pol. 1993, tł. z greckiego Ewa T. Szyler)

Niektóre dzieła niewydane w Polsce:

Grek Zorba (ang. Zorba the Greek, gr. Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά) - powieść greckiego autora Nikosa Kazantzakisa, opisujące losy Macedończyka o imieniu Alexy Zorba. Pierwsze wydanie miało miejsce w 1946, natomiast pierwsze polskie wydanie w 1971. Na podstawie powieści powstał musical, balet i w 1964 film w reżyserii Michaela Cacoyannisa z Anthonym Quinnem w roli głównej.

Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki aojda (rapsodas). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji poezji heroicznej (której istnienie jest wszakże czystym domysłem).

Όφις και Κρίνο (Wąż i lilia) , 1906 (pod pseudonimem Karma Nirvami),

Odyseja: Współczesna wersja, 1924-1938.

Ταξιδεύοντας (Podróżując), 1927-1941, relacje z podróży.

Αναφορά στον Γκρέκο (Raport do Greco), 1961, powieść (wyd. pośmiertnie).

12 dramatów.

Listy.

Przekładał dzieła filozoficzne i literackie (Homera, Boską Komedię Dantego, Fausta Goethego, R. Tagorego).

Rabindranath Tagore (bengali রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর) (ur. 7 maja 1861 w Kalkucie, zm. 7 sierpnia 1941 tamże) – indyjski poeta, prozaik, filozof, kompozytor, malarz i pedagog. Został laureatem Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1913. Była to pierwsza Nagroda Nobla dla Indusa, jak również dla Azjaty.

Nikos Chadzinikolau (ur. 1 października 1935 w Trifilli w Grecji, zm. 6 listopada 2009 w Poznaniu) – polski pisarz greckiego pochodzenia. Poeta, prozaik, autor tekstów piosenek, tłumacz literatury nowogreckiej i klasycznej na język polski oraz polskiej na język grecki.

Kazantzakis uważał epopeję Odyseja: Współczesna wersja za swoje najważniejsze dzieło. Pisał je od nowa siedem razy, nim zdecydował się na publikację w 1938 roku. Wzorem Odysei Homera, jest podzielona na 24 pieśni i składa się z 33 333 wersów.

Za Ostatnie kuszenie Chrystusa, Katzantakis został ekskomunikowany przez Grecki Kościół Prawosławny, który później protestował także przeciw pokazom filmu Scorsese.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Nikos Kazantzakis

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Nikosa Kazantzakisa

Strona Muzeum Historycznego Krety poświęcona Kazantakisowi (gr.)

Polska strona o Kazantzakisie

Fryburg Bryzgowijski (niem. Freiburg im Breisgau, alem. Friburg) – miasto na prawach powiatu w południowo zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, siedziba rejencji Fryburg oraz regionu Südlicher Oberrhein.

Grecki Kościół Prawosławny – jeden z kanonicznych Kościołów prawosławnych. Liczbę wiernych należących do tego Kościoła szacuje się na 10 milionów. Skupia on większość prawosławnych mieszkańców Grecji.