Nimes - Polski Serwis Naukowy

Nîmes (prow. Nimes, łac. Colonia Augusta Nemausus) - miasto i gmina w południowo-wschodniej Francji, w regionie Langwedocja-Roussillon, na Nizinie Langwedockiej, na zachód od doliny dolnego Rodanu.

Ośrodek administracyjny departamentu Gard; 143 468 mieszkańców (2007). Według danych z roku 2007 gęstość zaludnienia wynosiła 888 os./km². Wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Nîmes plasuje się na 2. miejscu pod względem liczby ludności i pod względem powierzchni.

Miasto jest ważnym ośrodkiem usługowym, głównie turystycznym (m.in. corridy w amfiteatrze z czasów rzymskich) i handlowym (targi mięsa, wina); przemysł obuwniczy, włókienniczy, spożywczy (winiarski), metalurgiczny. W Nîmes znajduje się założona w 1682 roku akademia nauk.

Wizygoci, Goci zachodni lub Terwingowie (dosł. "leśni ludzie") – lud germański, odłam Gotów. W IV wieku przyjęli arianizm (dzięki Biblii przetłumaczonej przez Wulfilę na język gocki).
Karol Młot (fr. Charles Martel, niem. Karl Martell, ur. 23 sierpnia 686 w Herstalu, zm. 22 października 741 w Quierzy-sur-Oise) – frankijski majordom, a w rzeczywistości władca państwa Franków.

Transport

Jest ważnym węzłem kolejowym (TGV do Paryża i Lyonu) i drogowym (autostrady do Lyonu, Marsylii, Montpelier, Nicei i Tuluzy). W pobliżu miasta znajdują się 4 międzynarodowe porty lotnicze: Nîmes (15 lotów tygodniowo) oraz porty w Marsylii, Montpelier i Awinionie.

Miasto i przedmieścia posiadają dobrze rozwiniętą sieć komunikacji autobusowej (linie miejskie, podmiejskie i między przedmieściami - łącznie ok. 40 linii).

Wojna stuletnia – termin nadany przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.
Korrida (hiszp. corrida de toros od hiszpańskiego correr - "biegać") - rytualna walka z bykiem, widowisko popularne w Hiszpanii, według niektórych zwyczaj sprowadzony na Półwysep Iberyjski przez Arabów (ale w żadnym z państw muzułmańskich nie istnieje; inne wersje mówią o Kartagińczykach lub Rzymianach). Kiedyś zwyczaj popularny wśród arystokracji, w walkach brali udział nawet królowie (np. Filip IV). Wg źródeł pierwsza korrida odbyła się na cześć Alfonsa VIII w 1133 roku.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Slums to dzielnica miasta zamieszkana przez biedotę (najczęściej imigrantów lub przybyszy z terenów wiejskich). Dzielnice tego typu są najbardziej powszechne w wielkich aglomeracjach Trzeciego Świata (np. w Afryce, Indiach, czy Ameryce Południowej).

Krucjata (łac. crux, krzyż) - określenie zbrojnej wyprawy średniowiecznego rycerstwa celem wyzwolenia Ziemi Świętej spod panowania Saracenów (zobacz: wyprawy krzyżowe), albo też określenie jakiejkolwiek wyprawy lub wojny prowadzonej przez chrześcijan przeciwko wyznawcom innej religii (np. islamu) lub heretykom (np. albigensi).

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Pompeje (łac. Pompeii, wł. Pompei) – jedno z trzech miast rzymskich w prowincji cesarskiej Italia (obecne Włochy), które 24 sierpnia 79 roku n.e. zniszczył wybuch wulkanu Wezuwiusz. Popiół wulkaniczny, który zasypał Pompeje, doskonale zakonserwował budowle i przedmioty, co pozwoliło dość dokładnie poznać wygląd rzymskiego miasta średniej wielkości i życie jego mieszkańców. Ruiny Pompejów położone są w regionie Kampania, około 20 km na południowy wschód od Neapolu. Innymi miastami, które zostały wtedy zniszczone były Stabie i Herkulanum.

Awinion (fr. Avignon, prowans. Avinhon) — miasto na południu Francji (w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Vaucluse), u podnóża wapiennego wzgórza, na lewym brzegu Rodanu, przy ujściu do niego rzeki Durance. Nad miastem góruje zamek papieży (Palais des Papes).

Albigensi (tzw. konfederacja heretyków) - miano używane na określenie luźnego związku grup uznawanych przez katolików za heretyckie, skupionych na przełomie XII i XIII wieku w okolicach miasta Albi na południu Francji. W ich skład wchodzili oprócz katarów także petrobruzjanie, henrycjanie, waldensi, arnoldyści. Religijne i filozoficzne poglądy katarów, którzy stanowi większą część albigensów, zostały zaczerpnięte (prawdopodobnie poprzez Bogomiłów na Bałkanach) z dawnych gnostyckich nauk manichejczyków, a także z nauk niektórych wędrownych kaznodziejów, jak Henryk z Luzanne, który nawoływał do odnowienia Kościoła w ubóstwie apostolskim. Popularyzacji tych poglądów sprzyjało coraz wyraźniejsze rozwarstwienie majątkowe ludności bogacących się miast i okolicznych wsi. Jedną z przyczyn zyskiwania na popularności tych doktryn był zapewne Wielki Głód w latach 1144 - 1146, 1151, 1162. Dalszej radykalizacji, która doprowadziła do buntu, sprzyjał kontrast pomiędzy bogatą warstwą duchowną i stanem rycerskim a ewangelicznym wzorem apostolskim, wzmaganym przez własną biedotę chłopstwa i mieszkańców miast.

Mont Ventoux (czytaj: mą wątú; 1912 m n.p.m., w innych źródłach 1909 m n.p.m.). Najwyższy szczyt grupy górskiej Baronnies we francuskich Prealpach Południowych, ok. 35 km na wsch. od Orange, we francuskim departamencie Vaucluse. W języku oksytańskim (prowansalskim) góra nazywana była "Ventor" lub "Ventour". Nazwa ta nawiązuje do preceltyckiego rdzenia went (późn. mont - góra) i obecna forma ventoux (franc.: wietrzny) jest językowo niczym nieuzasadnioną reinterpretacją. Popularnie znany jest pod nazwą „Géant de Provence” (franc.: Olbrzym Prowansji).