Ningxia - Polski Serwis Naukowy

Ningxia (Region Autonomiczny Ningxia Hui; chin: 宁夏回族自治区; pinyin: Níngxià Huízú Zìzhìqū) – region autonomiczny w północnych Chinach. Ningxia graniczy z prowincjami: Shaanxi, Gansu oraz z regionem autonomicznym Mongolia Wewnętrzna. Przez jego terytorium przepływa Żółta Rzeka. Większość obszaru ma charakter pustynny lub półpustynny.

Tybetański Region Autonomiczny (tybet.: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, Bod-rang-skyong-ljongs; chiń.: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) – region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Lhasie. Powstał w 1965 roku w wyniku połączenia dotychczasowego regionu Tybet i terytorium Qamdo. Obejmuje jednak jedynie 1,2 z 2,5 mln km² terytorium historycznego Tybetu.

Hui, Huihui (wym. huej, chiń. Huízú 回族), zwani także "chińskimi muzułmanami" (ang.– Sino–Muslims) – jedna z 55 mniejszości etnicznych oficjalnie uznawanych przez rząd ChRL. Liczebność ok. 9 milionów. Zróżnicowani pod względem kulturowym.

Geografia

Region obejmuje zachodnie obszary Wyżyny Lessowej, ograniczone od zachodu szeroką doliną rzeki Huang He. Na zachód od rzeki ciągnie się równolegle do niej pasmo gór Helan Shan, a dalej pustynna równina.

Panuje klimat umiarkowany kontynentalny - ciepły i suchy. Średnie temperatury: styczeń: - 10 °C, lipiec: 23 °C. Roczna suma opadów ok. 100 mm (opady głównie w porze letniej). Często występują burze piaskowe.

Demografia

Ningxia jest pierwotną siedzibą ludu Hui, który językowo nie różni się od ludu Han (głównej grupy ludności Chin) ale od wieków wyznaje islam, który został przyjęty w wyniku kontaktów z muzułmańskimi kupcami.

Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

Kukurydza zwyczajna (Zea mays L.) - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Należy do zbóż. Pochodzi z Meksyku. Praktycznie nie występuje w formie dzikiej.

Pod względem etnicznym ludność jest mieszana. Składa się z Hui, stanowiących prawdopodobnie około 50% ludności, oraz Chińczyków i nielicznych Mongołów.

Historia

Do końca dynastii Qing tereny obecnego regionu Ningxia były częścią Mongolii Wewnętrznej. W 1914 roku obszar ten został wydzielony i włączony do prowincji Gansu. W 1928 roku utworzono odrębną prowincję Ningxia.

Po utworzeniu Chińskiej Republiki Ludowej Ningxia została w 1954 roku ponownie włączona do prowincji Gansu, jednak już 4 lata później na nowo ją wydzielono, nadając jej wówczas status regionu autonomicznego.

Helan Shan (chin. upr.: 贺兰山; chin. trad.: 賀蘭山; pinyin: Hèlán Shān; mong.: Alaša aɣula) - pasmo górskie w północnych Chinach, na północny zachód od miasta Yinchuan, na granicy regionów Mongolia Wewnętrzna i Ningxia. Pasmo rozciąga się na długości ok. 200 km, najwyższy szczyt ma wysokość 3554 m n.p.m.

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Gospodarka

Region ten jest jednym z najuboższych obszarów Chin (zajmuje przedostatnie miejsce przed Tybetem pod względem wytwarzanego PKB). Podstawą gospodarki jest rolnictwo. Stosunkowo dobre warunki dla rolnictwa stwarza osłonięcie rejonów nawadnianych od suchych wiatrów północno-zachodnich przez góry Helan Shan. Uprawia się m.in.: ryż, pszenicę, proso, kukurydzę a z roślin przemysłowych: bawełnę, len zwyczajny, sezam, buraki cukrowe. Duże znaczenie ma także hodowla koni, wielbłądów, owiec. Występują tu takie kopaliny jak: ropa naftowa, rudy żelaza, srebro, fosforyty, kaolin, węgiel kamienny. Istnieje słabo rozwinięty przemysł włókienniczy, spożywczy, maszynowy, chemiczny i hutniczy.

Ryż siewny (Oryza sativa L.) – gatunek ryżu, jednorocznej rośliny zbożowej z rodziny wiechlinowatych (Poaceae), dawniej nazywanych trawami (Graminae). Pochodzi z Azji Południowo-Wschodniej. Jest drugim, po pszenicy, najczęściej uprawianym zbożem świata, stanowiąc podstawę wyżywienia 1/3 ludności świata (głównie dla mieszkańców wschodniej i południowo-wschodniej części Azji). 95% światowych zbiorów ryżu siewnego przeznacza się na pokarm dla ludzi.

Kaolin, glinka porcelanowa – skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały pochodzi od chińskiej góry Gaoling, skąd rzekomo pierwszy raz wydobyto kaolin.

Do aktywizacji tego zaniedbanego obszaru przyczyniła się budowa linii kolejowej Baotou-Lanzhou w 1958 roku. Z surowców mineralnych duże znaczenie ma eksploatacja soli ze słonego jeziora Jilantai Yanchi. Zbudowana dla wywozu soli linia kolejowa o długości 120 km, łączy je z koleją Baotou-Lanzhou.

Wielbłąd (Camelus) – rodzaj dużych ssaków z rodziny wielbłądowatych. Fizjologicznie przystosowane do życia w warunkach suchego i gorącego klimatu, są w wielu krajach wykorzystywane jako zwierzęta użytkowe.

Sezam indyjski (Sesamum indicum L.), znany także jako sezam wschodni, kunżut, łogowa wschodnia - gatunek jednorocznej rośliny oleistej z rodziny połapkowatych (Pedaliaceae), (sezamowatych). Pochodzi z Afryki.

Podział administracyjny

Ningxia dzieli się na 5 prefektur miejskich:

Przypisy

Ningxia (ang.). britannica.com. [dostęp 2011-03-14].

Bibliografia

Andrzej Maryański, Andrzej Halimarski: "Chiny", Wydawnictwo Naukowe PWN, 1980, Warszawa 83-01-00952-7

Linki zewnętrzne

Ningxia regional government website (simplified Chinese)

Large map of Ningxia