Niszczyciel czołgów - Polski Serwis Naukowy

ISU-122 produkcji radzieckiej w polskich barwach

VAB z wyrzutnia ppk HOT - współczesny rakietowy niszczyciel czołgów

Niszczyciel czołgów – pojazd wojskowy, najczęściej opancerzony, którego głównym zadaniem jest niszczenie czołgów nieprzyjaciela. Pojawiły się wraz z masowym użyciem czołgów w II wojnie światowej.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

TKS – polski lekki czołg rozpoznawczy (tankietka) z okresu przed II wojną światową. Obok czołgu 7TP był podstawową bronią polskich sił pancernych podczas kampanii wrześniowej 1939.

Często niszczyciele czołgów uzyskiwano przez umieszczenie w kadłubie czołgu lub w nieruchomej wieży działa większego kalibru, którego nie można było zmieścić w obrotowej wieży. Takie podejście stosowali Niemcy, Włosi, Rosjanie i Brytyjczycy. Z kolei Amerykanie produkowali niszczyciele czołgów, które były bardzo podobne z wyglądu do czołgów normalnych, gdyż miały obrotową wieżę z armatą czołgową, ale były stosunkowo słabo opancerzone (na przykład M10 Wolverine).

Humvee – to nazwa potoczna, wywodząca się od skrótu HMMWV, czyli High Mobility Multi-Purpose Wheeled Vehicle ("Wielozadaniowy pojazd kołowy o wysokiej mobilości"), określająca samochód terenowy opracowany dla armii Stanów Zjednoczonych przez AM General Corporation (firmę wywodzącą się z Willis-Overland Company). Później zaczęto produkować go w wersji cywilnej.

Rakieta to pojazd latający lub pocisk, napędzany silnikiem rakietowym. Obiekt ten uzyskuje siłę ciągu dzięki reakcji szybko wyrzucanych gazów spalinowych lub innych mediów (np. sprężone gazy, przegrzana para) z dysz silnika rakietowego, zgodnie z trzecią zasadą dynamiki Newtona. Często pojęcie rakiety jest używane w znaczeniu silnika rakietowego lub pocisku rakietowego. Rakiety służą między innymi do przenoszenia ładunku, np. statku kosmicznego, głowic bojowych, sztucznych satelitów w warunkach przestrzeni kosmicznej, gdzie nie ma żadnej zewnętrznej substancji, której pojazd mógłby użyć jako elementu napędzającego.

Polskie tankietki TKS i TK-3 przezbrojone w działo kalibru 20 mm – nkm wz. 38FK, mimo że wyglądem podobne do zmniejszonych niszczycieli czołgów, używane były przez Polaków we wrześniu 1939 wyłącznie w pododdziałach rozpoznawczych a nie w przeciwpancernych.

Aktualnie niszczyciele czołgów uzbrajane są w przeciwpancerne pociski kierowane (rakiety).

HOT to przeciwpancerny pocisk kierowany wyprodukowany przez fracusko-niemieckie konsorcjum Euromissile. Jest produkowany od 1978 r. Według wielu specjalistów jest jednym z najbardziej udanych pocisków kierowanych w swojej klasie. Jest używany przez wiele krajów na całym świecie. Jego skuteczność została potwierdzona w walce.

Amunicja przeciwpancerna - termin określający ogół pocisków artyleryjskich, rakiet, min, granatów oraz pocisków wystrzeliwanych z broni strzeleckiej przeznaczonych do rażenia celów opancerzonych - czołgów, opancerzonych wozów bojowych oraz umocnień. Celem tego rodzaju pocisków jest przebicie jak najmocniejszego pancerza. Głównym czynnikiem rażącym większości rodzajów amunicji przeciwpancernej jest ich energia kinetyczna.

W okresie powojennym także powstawały tego typu pojazdy. Aktualnie armia USA prowadzi badania nad pojazdem tego typu. Oznaczono go jako LOSAT (Line of Sight Anti-Tank). Jest skonstruowany na podwoziu łazika o popularnej nazwie Humvee. Uzbrojenie podstawowe, to pociski rakietowe o prędkości ok. 2000 m/s, rażące cele pancerne energią kinetyczną (analogicznie do pocisków APFSDS). Pojazdy tego typu (niszczyciele czołgów) są często rozpatrywane jako wyspecjalizowane wsparcie pododdziałów zmechanizowanych, których główną siłą uderzeniową nie są czołgi.

Przeciwpancerny pocisk kierowany (ppk) - to pocisk rakietowy służący do niszczenia czołgów i innych wozów bojowych przeciwnika. Istnieje duże zróżnicowanie ppk; od ręcznych po duże, montowane na pojazdach lub śmigłowcach, zdolne niszczyć najlepsze pancerze czołgów.