Niszczyciele typu Navigatori - Polski Serwis Naukowy

Niszczyciele typu Navigatori to seria 12 włoskich okrętów klasy niszczyciel okresu międzywojennego i II wojny światowej. Określane też są czasami jako typ Alvise da Mosto od nazwy pierwszego alfabetycznie okrętu.

Historia powstania

Niszczyciele typu Navigatori przedstawiały sobą kategorię dużych niszczycieli, określaną także przed II wojną mianem "liderów". Kategoria ta miała w założeniu służyć jako przewodniki flotylli zwykłych niszczycieli, nadające się dzięki silniejszemu uzbrojeniu do ich wsparcia ogniowego. W latach 20. XX wieku najbardziej prawdopodobnym potencjalnym przeciwnikiem Włoch na morzu stała się Francja. Dlatego też typ Navigatori był bezpośrednią odpowiedzią Włochów na pierwsze francuskie wielkie niszczyciele typu Jaguar. Żeby zaznaczyć ich pokrewieństwo z rozwijaną w okresie I wojny światowej podklasą małych lekkich krążowników, nazywanych "skautami", a zarazem odmienność od zwykłych niszczycieli, Włosi klasyfikowali początkowo okręty typu Navigatori nie jako niszczyciele, lecz esploratori – "zwiadowcy".

Wyspy Karkanna (arab. جزر قرقنة = Dżuzur Karkana) - grupa dziewięciu wysp, położona w Zatoce Kabiskiej, 25 kilometrów od Safakisu. Najwyższy punkt na wyspach ma wysokość 13 metrów. Niegdyś było to miejsce zesłań.
Lider lub przewodnik flotylli (z ang. flotilla leader) - określenie klasy okrętów przeznaczonych do służby jako okręty flagowe flotylli niszczycieli. W zależności od koncepcji taktycznej obowiązującej w danej flocie, lider to albo specjalnie zbudowany niszczyciel, zazwyczaj większy i silniej uzbrojony od innych niszczycieli, lub, rzadziej, specjalny mały i szybki krążownik lekki.

Decyzja o budowie nowej serii niszczycieli zapadła w 1926. Zbudowano 12 okrętów serii, które otrzymały nazwy na cześć żeglarzy włoskich, stąd wzięła się nazwa typu: Navigatori (wł. żeglarze). Pierwsze okręty weszły do służby w 1929, ostatni wszedł do służby "Antonio Pigafetta" 1 maja 1931.

Cechą konstrukcyjną tych okrętów, zwiększającą nieco ich odporność bojową, było naprzemienne umieszczenie dwóch kotłowni i dwóch maszynowni, w układzie: kotłownia – maszynownia – kotłownia – maszynownia, co zmniejszało szanse wyeliminowania obu zespołów napędowych przez jedno trafienie. Układ taki dawał dwukominową sylwetkę okrętów, nietypową dla innych włoskich niszczycieli. Okręty charakteryzowały się początkowo wysoką prędkością, rzędu 38 węzłów. Na próbach "Antonio Pigafetta" uzyskał prędkość maksymalną aż 41,57 w. Okręty typu Navigatori miały najsilniejsze uzbrojenie artyleryjskie spośród włoskich niszczycieli (poza 3 "liderami" starszego typu Leone).

Niszczyciele typu Soldati – typ włoskich niszczycieli z okresu II wojny światowej, znanych także jako typ Camicia Nera. Ich nazwy pochodziły od żołnierzy lub członków organizacji paramilitarnych. Łącznie rozpoczęto budowę 19 jednostek w dwóch seriach, ukończono 17 okrętów. Siedem z nich przetrwało wojnę, z tego trzy zostały w ramach reparacji wojennych przekazane Francji a dwa Związkowi Radzieckiemu. Dwa pozostały we włoskiej marynarce wojennej.
Bitwa koło przylądka Matapan – bitwa morska stoczona w czasie II wojny światowej w dniach 27-29 marca 1941, u brzegów Grecji, niedaleko od przylądka Matapan, pomiędzy marynarką aliancką a włoską. Zespół okrętów marynarki brytyjskiej Royal Navy i australijskiej Royal Australian Navy pod dowództwem admirała Andrew Cunninghama zadał poważne straty włoskiej Regia Marina, dowodzonej przez admirała Angelo Iachino.

Już w latach 1929-30, na podstawie doświadczeń służby pierwszych okrętów, niszczyciele te poddano niewielkiej przebudowie w celu m.in. poprawienia ich stateczności, przez zredukowanie wysoko położonych mas. W latach 1939-40 okręty (z wyjątkiem "Usodimare" i "Da Recco") poddano istotnej modernizacji, polegającej na poszerzeniu kadłuba o 0,9 metra, co zwiększyło wyporność i polepszyło stateczność oraz własności morskie. Konsekwencją był jednak spadek prędkości maksymalnej okrętów, z 39-41 w do 28 w (według innych danych: 34 w). Przy okazji prostą dziobnicę zastąpiono silnie wciętym i podniesionym dziobem kliprowym, co zwiększyło nieco długość okrętów.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
Zawieszenie broni pomiędzy Włochami a państwami sprzymierzonymi – akt rozejmu, podpisany 3 września 1943 roku w Cassibile na Sycylii przez przedstawicieli Królestwa Włoch oraz aliantów, postanawiający o zaprzestaniu przez Włochy działań wojennych po stronie państw Osi. Został ogłoszony publicznie 8 września.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)