Nitokris - Polski Serwis Naukowy

Nitokris (z gr.; egip. Neitaquerti, co znaczy Neit-jest-najdoskonalsza) – ostatni władca starożytnego Egiptu z VI dynastii, a jednocześnie pierwsza kobieta na tronie Dolnego i Górnego Egiptu rządząca samodzielnie i, przynajmniej nominalnie, uważana za władcę całego kraju.

Lata panowania

ok. 2200 p.n.e. (Grimal)

2218 p.n.e. - 2216 p.n.e. (Kwiatkowski)

ok. 2180 p.n.e. (Schneider)

Papirus Turyński określa czas sprawowania przez nią władzy na 2 lata, 1 miesiąc i 1 dzień, Maneton przypisuje jej 12, a Eratostenes – 6 lat rządów.

Herodot z Halikarnasu (Ἡερόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς Herodotos ho Halikarnasseus) – historyk grecki ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie (w czasach rzymskich Peronium, obecnie Bodrum w Turcji), zm. ok. 426 p.n.e. prawdopodobnie w Turioj lub w Atenach, zwany "Ojcem historii". Można także nazwać go ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale - w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze - zawsze opatrzone klauzulą "zgodnie z tym, czego się dowiedziałem" (Dzieje, I, 2).

Kanon Turyński, Papirus Turyński, Królewska Lista z Turynu – unikatowy papirus, napisany w hieratyce, obecnie znajdujący się w Muzeum Egipskim w Turynie, skąd wywodzi się jego współczesna nazwa.

Legendy

Legenda, którą Herodot przekazuje w swoich Dziełach mówi, że jej mąż został zamordowany, a Nitokris, znając zabójców zaprosiła ich na ucztę podczas której otworzyła sekretny kanał, przez który woda zalała komnatę topiąc biesiadników. Następnie chcąc uniknąć zemsty, popełniła samobójstwo, zamykając się w komorze pełnej popiołów. Niektórzy badacze dziejów starożytnego Egiptu nie wykluczają też takiego przebiegu wydarzeń. W czasach greckich przeszła do legendy jako Rodopis, kurtyzana i mityczna fundatorka trzeciej piramidy (Mykerinosa) w Gizie.

Piramida Mykerinosa – najmniejsza spośród piramid w Gizie, będąca grobowcem władcy Mykerinosa z IV dynastii z okresu Starego Państwa, którego prawdziwe, egipskie imię brzmiało MenKauRe i znaczyło: "Trwała-jest-moc-Re (boskiej-światłości)".

Christian Jacq (ur. 28 kwietnia 1947 roku w Paryżu) - egiptolog francuski, absolwent Sorbony, pisarz, założyciel Institut Ramsès, zajmującego się ratowaniem zagrożonych zabytków starożytności.

Fakty

Dane odnośnie jej panowania są bardzo niepewne. Była siostrą i żoną Merenrego II. Po jego śmierci wybuchły w kraju niepokoje społeczne, w czasie których pojawiło się wielu uzurpatorów. Nitokris zdołała ich usunąć i sama objęła rządy. Niestety, nie odnaleziono dotychczas żadnych świadectw archeologicznych mówiących o jej panowaniu. Nie wiadomo również, gdzie została pochowana.

Manethon (Maneton) (III wiek p.n.e.) - zhellenizowany kapłan egipski, znający oprócz greki egipskie tradycje i potrafiący czytać hieroglify. Wykształcenie zdobył prawdopodobnie w Heliopolis lub w Mendes, mieszkał zaś w położonym w delcie Nilu Sebennytos.

Język egipski – wymarły język z grupy języków afroazjatyckich używany przez starożytnych Egipcjan. Najstarsze przykłady pisanego języka egipskiego pochodzą z 3250 r. p.n.e.[1] Język ten skończył swój żywot wraz z cywilizacją egipską i został zastąpiony w Egipcie językiem arabskim.

Przypisy

Jacq Christian: Egipcjanki. Barbara Tkaczow (tłum.). Warszawa: Świat Książki, 2008, s. 44. ISBN 978-83-7391-771-2.

Bibliografia

Grimal N. - „Dzieje starożytnego Egiptu”, PIW, Warszawa 2004, s. 98, ISBN 83-06-02917-8

Kwiatkowski B. - „Poczet faraonów”, Iskry, Warszawa 2002, s. 194 - 195, ISBN 83-207-1677-2

Schneider Th. - „Leksykon faraonów”, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa-Kraków 2001, s. 206 - 207, ISBN 83-01-13479-8