Niue - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy państwa i wyspy. Zapoznaj się również z: Niue - rdzenni mieszkańcy wyspy Niue.

Niue – wyspa koralowa na Oceanie Spokojnym, w Polinezji. Nazwa pochodzi od dwóch słów: 'niu' czyli 'palma kokosowa' oraz 'e' tzn. 'oglądać, patrzeć'.

Położona jest ok. 2 400 km na północny wschód od Nowej Zelandii, w trójkącie utworzonym przez Wyspy Cooka, Tonga oraz Samoa. Niue posiada status Terytorium stowarzyszonego z Nową Zelandią.

Toi – miejscowość w Niue (terytorium stowarzyszone z Nową Zelandią). Według danych szacunkowych na rok 2006 liczy 28 mieszkańców. Jedenasta co do wielkości miejscowość kraju.
Niue jest stowarzyszonym z Nową Zelandią terytorium leżącym w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, a dokładnie w Polinezji. Niue jest największym atolem koralowym świata, cechującym się nizinnym krajobrazem i tropikalnym klimatem.

Na wyspie o powierzchni 260 km² mieszka zaledwie 1 354 osoby (2010). Stolicą Niue jest Alofi. Na wyspie wychodzi gazeta Niue Star.

Niue posiada domenę internetową .nu. W okresie od 23 czerwca do 13 października 2003 Niue było jedynym terytorium na świecie oferującym mieszkańcom oraz turystom darmowy dostęp do Internetu w technologii Wi-Fi na całym swoim obszarze.

Warunki naturalne

Osobny artykuł: Geografia Niue.

Niue jest największą na świecie wyspą koralową (tzw. atol wyniesiony, charakteryzujący się wysokimi brzegami i obniżeniem po dawnej lagunie wewnątrz wyspy). Jej powierzchnia jest nizinna, osiąga wysokość do 68 m n.p.m. (w pobliżu osady Mutalau). Położona jest w odległości 2 400 km od Nowej Zelandii. Wybrzeże wyspy to zazwyczaj klif. Długość linii brzegowej wynosi 64 km. Wyspa jest otoczona przez rafę koralową. Na wyspie brak stałych rzek i wód powierzchniowych. Ok. 13% powierzchni wyspy to lasy tropikalne. Na Niue rosną palmy kokosowe. Na obszarze wyspy żyją liczne gatunki ptaków, owadów i ryb.

Polinezyjczycy są rdzenną ludnością Polinezji, zamieszkują także niektóre wyspy Melanezji i Mikronezji. Posługują się językami polinezyjskimi. Podstawą gospodarki jest rybołówstwo i rolnictwo, w mniejszym zakresie także chów zwierząt. Struktura społeczna opiera się na podziale na warstwy (arystokracja, rolnicy, rybacy, rzemieślnicy, niewolnicy).
Klimat zwrotnikowy - w klasyfikacji klimatów Okołowicza, jedna z 5 głównych stref klimatycznych, obejmująca obszary kuli ziemskiej w okolicach obu zwrotników. Średnie roczne temperatury w tej strefie przekraczają 20 °C, ale średnie miesięczne są bardziej zróżnicowane w ciągu roku niż w klimacie równikowym: temperatura najchłodniejszego miesiąca może wynosić od 10 do 20 °C natomiast temperatury najcieplejszego miesiąca są wyższe niż we wszystkich pozostałych strefach (często przekraczają 30 do 35 °C). Cechą charakterystyczną klimatów zwrotnikowych są duże amplitudy dobowe temperatur. Opady występują najczęściej lub wyłącznie w półroczu letnim. W klimatach suchych są one sporadyczne lub całkowicie ich brak.

Klimat

Na Niue występuje klimat zwrotnikowy wilgotny, równomiernie ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +25 °C, a roczna suma opadów to w granicach 2000 - 2200 mm. Od grudnia do kwietnia nad wyspą wieją tajfuny, które przynoszą gwałtowne opady deszczu i powodują duże zniszczenie. Okresowo występują również susze.

Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. Tradycyjna maoryska nazwa państwa, Aotearoa, jest najczęściej tłumaczona jako Kraj długiej białej chmury. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonych Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.
Niue - rdzenni mieszkańcy wyspy Niue na Pacyfiku, odłam Polinezyjczyków. W 1994 roku ich liczebność wynosiła 2,3 tys. na Niue oraz dalsze 3 tys. na emigracji w Nowej Zelandii i Samoa. Posługują się językiem niue z rodziny polinezyjskiej. Dzielą się na dwie grupy etnograficzne, w przeszłości walczące ze sobą.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Chrześcijaństwo, chrystianizm ( ludzi (1/3 ludności świata), biorąc pod uwagę wszystkie odłamy wchodzące w jej skład. Zgodnie z Dziejami Apostolskimi (11,26) "W Antiochii po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami" (gr. Χριστιανός).

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Flaga Niue, państwa stowarzyszonego z Nową Zelandią, została przyjęta w 1975 roku. Podobnie jak na flagach wielu innych terytoriów związanych historycznie z Wielką Brytanią, także na fladze Niue znajduje się w kantonie flaga Wielkiej Brytanii - Union Jack. Dodatkowo umieszczonych jest na niej 5 żółtych gwiazd. Nietypowe jest jednak tło flagi, które zwykle jest błękitne, a na fladze Niue ma kolor żółty.

Pochrzyn, jams, ignam (Dioscorea L.) – rodzaj wieloletnich pnączy z bulwiastymi kłączami. Należy do niego ponad 600 gatunków pochodzących głównie z obszarów tropikalnych. Najwięcej pochrzynów rośnie w naturze i uprawia się w Afryce Zachodniej, szczególnie w Nigerii oraz w Azji południowo-wschodniej, w Ameryce Południowej i na Karaibach.

Nizina - wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m.. Stanowią 1/3 procentowej powierzchni wszystkich kontynentów. Rozległe obszary nizinne noszą nazwę niżu. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są jasno-zielonym kolorem.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Wilgotny las równikowy (las strefy równikowej, puszcza tropikalna, las deszczowy, las tropikalny, las higromegatermiczny, błędnie zwany także dżunglą) — charakterystyczna, wiecznie zielona formacja leśna strefy międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew (na 1 hektarze lasu tropikalnego występuje ok. 200 gatunków drzew, podczas gdy w lesie strefy umiarkowanej dziesięciokrotnie mniej), wielowarstwowy układ drzewostanu oraz obfitość lian i epifitów. Drzewa mają proste, wysokie (do 80 m) pnie, dość pospolite jest zjawisko kauliflorii (kwiaty wyrastają bezpośrednio z pnia). Wnętrze lasu jest bardzo cieniste, wskutek czego słabo wykształca się warstwa krzewów i runa.