Nizina Górnotracka - Polski Serwis Naukowy

Nizina Górnotracka (bułg. Горнотракийска низина - Gornotrakijska nizina) – nizina w południowo-wschodniej Bułgarii, północna część Niziny Trackiej, zajmująca północną część historycznej Tracji.

Nizina Górnotracka rozciąga się równoleżnikowo przez środkową Bułgarię. Jej północną granicę stanowi łańcuch górski Sredna Gora, a południową - Rodopy i góry Sakar. Na zachodzie zamykają ją góry Riła, a na wschodzie sięga do Wzgórz Swetlijskich (Светиилийски възвишения) i Manastirskich (Манастирски възвишения). Do Niziny Górnotrackiej należy także początek przełomowego odcinka Maricy między Rodopami a górami Sakar. Długość Niziny wynosi około 170 km, szerokość - do 50 km, powierzchnia - około 6 tys. km², a średnie wzniesienie - 168 m n.p.m.

Marica (bułg. Марица, gr. Έβρος - Evros, tur. Meriç) - rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji. Długość - 544 km, powierzchnia zlewni - 54 tys. km².

Riła, Riła Płanina (bułg. Рила, Рила планина) to najwyżej wzniesiony masyw górski na Półwyspie Bałkańskim (Musała 2925 m n.p.m.), część Masywu Rodopskiego. Leży w południowo-zachodniej części Bułgarii, 50 km w linii prostej na południe od Sofii.

Podłoże Niziny Górnotrackiej tworzą skały paleozoiczne i protopaleozoiczne pokryte trzeciorzędowymi osadami, pochodzącymi z okresu, gdy było tu dno wielkiego jeziora. Na powierzchni leży cienka warstwa czwartorzędowych osadów rzecznych. Nizina Górnotracka jest regionem sejsmicznym - w ciągu ostatnich 200 lat odnotowano tu 4-5 silnych trzęsień ziemi, ostatnie w 1928 i w 1977.

Nizina - wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m.. Stanowią 1/3 procentowej powierzchni wszystkich kontynentów. Rozległe obszary nizinne noszą nazwę niżu. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są jasno-zielonym kolorem.

Zlewisko - obszar lądowy, z którego wszystkie wody powierzchniowe i podziemne spływają do jednego morza, oceanu bądź też innego zbiornika wodnego. Inaczej: zbiór dorzeczy.

Bułgarska geografia dzieli Nizinę Górnotracką na dwie części: zachodnią Równinę Pazardżycko-Płowdiwską (Пазарджишко-Пловдивско поле) i wschodnią Równinę Starozagorską (Старозагорско поле). Granicę między tymi częściami wyznaczają wzgórza Wzgórza Czirpanskie (Чирпански възвишения) i Wzgórza Dragojnowskie (Драгойновски височини), leżące w połowie drogi między Płowdiwem a Starą Zagorą.

Bułgaria, Republika Bułgarii (България, Република България) – państwo położone w południowo-wschodniej Europie, na Bałkanach. Graniczy z Serbią oraz Macedonią od zachodu, Grecją i Turcją od południa, Morzem Czarnym od wschodu i Rumunią od północy.

Nizina Tracka (t. Niziną Maricy; bułg. Тракийска низина – Trakijska nizina lub Маричина низина – Mariczina nizina, grec. Πεδιάδα Έβρου – Pediada Ewru, tur. – Trakya Havzası lub Meriç Havzası) – rozległa nizina w południowo-wschodniej Europie na Półwyspie Bałkańskim. Znajduje się na terytorium Bułgarii, Grecji i Turcji, na obszarze historycznej Tracji. Nizina rozciąga się na około 300 km wzdłuż rzeki Maricy od środowej Bułgarii po Morze Trackie. Składa się z dwóch części – północnej zwanej Niziną Górnotracką i południową zwaną Niziną Dolnotracką. Obie części są rozdzielone przewężeniem powstałym między Rodopami na zachodzie i Strandżą na wschodzie. Głównymi miastami niziny są Płowdiw i Stara Zagora (leży już na obrzeżach niziny) w Bułgarii, Adrianopol w Turcji oraz Aleksandropolis w Grecji.

Nizina Górnotracka w całości leży w zlewisku Morza Egejskiego i w całości należy do zlewni Maricy.

Klimat Niziny Górnotrackiej jest kontynentalny, przejściowy. Zimy są łagodne i ciepłe, z przeciętną temperaturą stycznia około 0°C. Przeciętna temperatura lipca wynosi 23°C. Przeciętna ilość opadów jest niewielka - rocznie 500 mm w części zachodniej i 500-600 mm w części wschodniej. 5 lipca 1916 we wsi Sadowo koło Płowdiwu na Nizinie Górnotrackiej zanotowano najwyższą temperaturę Bułgarii - 45,2°C.

Zlewnia - jest to całość obszaru, z którego wody spływają do danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. Zlewnia dotyczy zarówno wód powierzchniowych, jak i podziemnych. Zlewnia jest (może być) częścią dorzecza danej rzeki.

Ze względu na dogodny klimat, urodzajne gleby oraz nawadnianie Nizina Górnotracka jest głównym obszarem rolniczym w Bułgarii. W części zachodniej przeważa sadownictwo, warzywnictwo, uprawa winorośli i roślin technicznych, w części wschodniej-uprawa zboża oraz bawełny i hodowla.

Nizina Górnotracka jest regionem intensywnego rolnictwa, na co pozwalają odpowiedni klimat i urodzajne gleby. Niedostatek opadów pokonuje się poprzez nawadnianie. W części zachodniej prowadzi się sady, ogrody, winnice i uprawy roślin technicznych (tytoniu itp.), a we wschodniej - uprawy zbóż i bawełny. Nizina jest gęsto zamieszkana. Największe miasta to Pazardżik, Płowdiw, Chaskowo i Stara Zagora. Nizina Górnotracka stanowi także najważniejszy korytarz komunikacyjny Bułgarii - biegną nią droga i linia kolejowa z Sofii do Burgasu oraz bułgarski odcinek transkontynentalnej drogi i linii kolejowej do Stambułu.