|
|
|
Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku
RSS
Warto przeczytać: Cztery europejskie jeziora: węgierski Balaton, Garda we Włoszech, austriacko-węgierski Neusiedl i polskie Jezioro Charzykowskie są badane w ramach europejskiego programu EULAKES. Naukowcy sprawdzają, jakie czynniki mają wpływ m.in. na jakość wody i bioróżnorodność ... Wrak drewnianego statku, liczącego najprawdopodobniej setki lat odsłoniło morze przy plaży w Międzywodziu (Zachodniopomorskie) - poinformował Wojciech Filipowiak z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN w Wolinie. Wrak ma ponad 27 metrów długości, ... Jeżeli sądzisz, że to co jesz ma wyłącznie wpływ na twoje zdrowie i dobre samopoczucie, to zastanów się na tym raz jeszcze. Wyniki nowych badań przeprowadzonych w Finlandii pokazują, że możesz pomóc w łagodzeniu obciążeń i zagrożeń związanych z niebez... W ramach nowych badań odkryto wirusy w niemal 40% z ponad 1.400 próbek wody pobranych z nadmorskich i śródlądowych obszarów kąpieliskowych w 9 krajach europejskich. Badania stanowią dorobek projektu VIROBATHE (Metody stężania i wykrywania adenowirusów i norowirusów na ...
Ostatnio na Forum:
Dyskusje
8
odp.
4
odp. Reklama:
Nizina TurańskaCzy wiesz że...? Pustynia – teren o znacznej powierzchni, pozbawiony zwartej szaty roślinnej na skutek małej ilości opadów i przynajmniej okresowo wysokich temperatur powietrza, co sprawia, że parowanie przewyższa ilość opadów[1]. Na gorących pustyniach ekstremalne temperatury sięgają do 50 °C (najwyższa zanotowana temperatura to 57,8 °C), nocą zaś dochodzą do 0 °C, charakterystyczne są dla nich też znaczne amplitudy dobowe temperatury, stały deficyt wilgotności oraz silne nasłonecznienie. Czasem termin pustynia stosowany jest również do obszarów pozbawionych zwartej roślinności z innych powodów niż przewaga parowania nad opadami, np. do pustyń lodowych. Funkcjonują również określenia odległe znaczeniowo od podstawowego terminu, takie jak pustynia porostowa. Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania. Ustiurt (kaz.: Үстірт, Üstyrt; uzb.: Ustyurt platosi; karakałp.: Үстирт, Üstirt; turkm.: Üstýurt platosy; ros.: плато Устюрт, płato Ustiurt) – płaskowyż w zachodnim Kazachstanie, Uzbekistanie i częściowo Turkmenistanie, położony między zapadliskami między półwyspem Mangystau a Jeziorem Aralskim i deltą Amu-darii. Obejmuje powierzchnię ok. 200 tys. km² i wznosi się średnio na wysokość 150–200 m n.p.m. Najwyżej położony punkt osiąga 370 m n.p.m. Płaskowyż obniża się gwałtownie ku otaczającym nizinom i zapadliskom tworząc urwiste, wysokie na 60–350 m krawędzie, tzw. czinki. Zbudowany jest głównie z wapieni i innych skał osadowych. Lekko falista równina pokryta jest półpustynną roślinnością piołunowo-słonoroślową. Nizina Turańska (ros. Туранская низменность – Turanskaja nizmiennost’) – rozległa nizina w zachodniej części Azji Środkowej. Nizina Turańska rozciąga się na terenach na wschód od południowej części Morza Kaspijskiego, płaskowyżu Ustiurt i Jeziora Aralskiego. Na północy przechodzi w Płaskowyż Turgajski i Pogórze Kazachskie. Na wschodzie graniczy z zachodnimi krańcami systemów górskich Tienszanu i Ałaju – w nizinę wcinają się zwłaszcza pasma górskie Karatau i Nuratau. Na południu Nizinę Turańską zamykają góry Iranu i Afganistanu. Nizina Turańska obejmuje wiele izolowanych wzniesień i depresji. Jej powierzchnia wynosi około 1,2 mln km². Syr-daria (w starożytności Jaksartes; turkm. Syr-derýa - "tajemnicza rzeka") – to rzeka w Uzbekistanie, Tadżykistanie i Kazachstanie. Długość 2212 km, powierzchnia dorzecza 219 tys. km².
Iran (pers. ايران – Īrān), (w języku polskim dawniej używano także formy Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslâmi-je Iran) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską. Północny skraj Niziny Turańskiej stanowi półpustynia. Środkową część zajmuje pustynia Kyzył-kum, południową – pustynia Kara-kum. Nizinę przecinają dwie wielkie rzeki środkowej Azji – Amu-daria i Syr-daria. Nizina Turańska stanowi jeden z największych na świecie obszarów piaszczystych. Przeciętny roczny opad na nizinie nie przekracza 380 mm. Morze Kaspijskie (per. دریای خزر, ros. Каспийское море, azerb. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) – bezodpływowe słone jezioro reliktowe w Azji i w niewielkiej części w Europie. Jest największym jeziorem świata z powierzchnią wynoszącą ok. 370 tys. km2 (zmieniającą się wskutek opadania poziomu wody, w 1930 roku wynosiła ona aż 442 tys. km²). Maksymalna głębokość to 1025 m. Zasolenie od 10-12‰ do bardzo dużego, sięgającego nawet 300‰ w zamkniętych zatokach. Czas wymiany wód wynosi 250 lat. W Starożytności nosiło różne nazwy: Ocean Hyrkański, Morze Azarskie i Morze Kwalijskie.
Tienszan, Tien-szan (chin. 天山 - tiān shān: "niebiańskie góry") – wielkie pasmo górskie w Azji Środkowej, na pograniczu Kazachstanu, Kirgistanu i Chin. Na sztucznie nawadnianych obszarach Niziny Turańskiej znajdują się pastwiska i pola uprawne. Największe miasta Niziny to Daşoguz w Turkmenistanie oraz Nukus i Urgencz w Uzbekistanie. Obszar wydobycia ropy naftowej, gazu ziemnego, soli glauberskiej, rud manganu i miedzi. Nizina Turańska leży na terytorium Turkmenistanu, Uzbekistanu i Kazachstanu. Siarczan sodu, Na2SO4 – nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu siarkowego i sodu. Występuje w postaci bezwodnej i uwodnionej – heptahydratu i dekahydratu. Forma bezwodna występuje w naturze jako rzadki minerał tenardyt, a dziesięciowodna – mirabilit. Po raz pierwszy otrzymany jako dekahydrat przez Johanna Glaubera w XVII wieku jako produkt uboczny otrzymywania chlorowodoru z kwasu siarkowego i chlorku sodu (stąd siarczan sodu nazywany jest solą glauberską).
Nurota (Nuratau) – pasmo górskie w Hisaro-Ałaju, we wschodnim Uzbekistanie, stanowiące północno-zachodnie przedłużenie Gór Turkiestańskich. Pasmo rozciąga się na długości ok. 170 km, wchodząc na zachodzie w Nizinę Turańską. Najwyższy szczyt ma wysokość 2169 m n.p.m.. W wyższych partiach występują stepy. ŹródłaAzja Środkowa – nazwa stosowana dla określenia wyżynno-górskiego obszaru centralnej Azji, położonego ponad 1000 km od otwartego morza. Region ten obejmuje: Kazachstan, Uzbekistan, Turkmenistan, Kirgistan i Tadżykistan, a także Mongolię i zachodnie Chiny (regiony autonomiczne Tybetu, Mongolii Wewnętrznej, Sinciang i Ningxia oraz prowincje Qinghai i Gansu).
Nizina - wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m.. Stanowią 1/3 procentowej powierzchni wszystkich kontynentów. Rozległe obszary nizinne noszą nazwę niżu. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są jasno-zielonym kolorem.
Czy wiesz że...? beta Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.
Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.
Kyzył-kum (karakałp. Ķyzyl ķum, uzb. Qizilqum, kaz. Қызылқұм) - piaszczysta, miejscami gliniasta i kamienista pustynia w Uzbekistanie i Kazachstanie, na Nizinie Turańskiej, między rzekami Amu-darią i Syr-darią a Jeziorem Aralskim. Nazwa oznacza "czerwony piasek" w języku uzbeckim, kazachskim oraz tureckim. Powierzchnia ok. 298 tys. km² (11. pod względem wielkości na świecie). Na południowym krańcu pustyni Kyzył-kum w górach Nuratau znajduje się dolina Sarmiszsaj.
Kara-kum (także: Garagum, Karakum, Gara Gum, Kara Kum, ros. Каракумы; z turkm. Garagum – "czarny piach") – piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej. Powierzchnia ok. 350 tys. km² (prawie 70% powierzchni Turkmenistanu).
Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.
Urgencz (uzb. Urganch) - miasto w Uzbekistanie, w dolinie Amu-darii, ośrodek administracyjny wilajetu chorezmijskiego. W Urgenczu urodziła się Anna German. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 176 tys.
Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej. Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.
Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania
Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne. Nie mogą być traktowane jako porady. |