Norbert z Xanten - Polski Serwis Naukowy

Norbert z Xanten (ur. ok. 1080 w Xanten, zm. 6 czerwca 1134 w Magdeburgu) – od 1126 do 1134 arcybiskup Magdeburga, założyciel zakonu norbertanów (premonstratensi, O.Praem.), święty Kościoła katolickiego.

Biografia

Urodził się w Nadrenii Północnej-Westfalii, w znamienitej rodzinie. Jego ojciec był wysokim urzędnikiem na dworze arcybiskupa Kolonii, gdzie do szkoły katedralnej uczęszczał sam Norbert. Został dworzaninem cesarza Henryka V. Gdy w 1115 papież Paschalis II, w związku ze sporem o inwestyturę rzucił klątwę na cesarza, Norbert opuścił dwór swojego pana i udał się do Xanten. Nie przyjął ofiarowanego mu przez cesarza biskupstwa Cambrai i wstąpił do zakonu benedyktynów w Siegburgu, tam też przyjął święcenia kapłańskie. Stał się jednym z tzw. „kapłanów wędrujących”, którzy propagowali reformy papieża Grzegorza VII. Terenem jego wędrówek stała się Galia. W Boże Narodzenie 1121 powołał do życia nowe zgromadzenie zakonne – zakon Kanoników Regularnych Ścisłej Obserwy (norbertanie). Zwalczał wiele mnożących się herezji antyeucharystycznych. W 1126 został arcybiskupem Magdeburga.

Inwestytura (łac. przyobleczenie, ubranie) – nadawanie stanowisk kościelnych przez monarchę przy jednoczesnym traktowaniu dóbr kościelnych przez monarchę jako lenna.

Modlitwa za wstawiennictwem świętego (czasem błędnie rozumiana jako modlitwa do świętego) – rodzaj modlitw katolickich, prawosławnych a także części innych wyznań chrześcijańskich, zanoszonych do Boga za pośrednictwem (przyczyną, wstawiennictwem) świętego, często patronów osób modlących się lub uchodzących za szczególnie skutecznych w danych problemach. Występują w wielu wyznaniach.

Św. Norbert podtrzymywał pretensję metropolii magdeburskiej do ziem polskich. Wytoczył biskupom polskim proces przed Kurią Rzymską. W 1133 uzyskał bullę papieską, która znosiła tytuł metropolii Gniezna, a diecezje polskie uzależniała odtąd od metropolii w Magdeburgu. Papież Innocenty II w 1136 wycofał tę bullę (zob. bulla gnieźnieńska).

Kuria Rzymska – organ, przez który papież sprawuje swoją władzę. Kuria składa się z dykasterii i innych urzędów, z których każdy ma swój zakres działania, co wiąże się z odpowiedzialnością oraz odpowiednimi kompetencjami. Najważniejszymi działami Kurii są Sekretariat Stanu oraz kongregacje. Kolejne miejsca w hierarchii zajmują rady i komisje papieskie. Oprócz stałych urzędów papież może zwoływać konsystorze Kolegium Kardynalskiego w celu wyjaśnienia szczególnie trudnych kwestii. Powołano w szczególności Komisję Kardynalską ds. Organizacji i Problemów Ekonomicznych Stolicy Apostolskiej, która zajmuje się zarządzaniem finansami Watykanu. Kuria stanowi osobisty personel papieża i jej organizacja zależy całkowicie od niego.

Grzegorz XV (łac. Gregorius XV), właściwie Alessandro Ludovisi; (ur. 9 albo 15 stycznia 1554 w Bolonii, zm. 8 lipca 1623 w Rzymie), - papież w okresie od 9 lutego 1621.

Kult

Jego relikwie znajdują się w klasztorze na Strahowie w Pradze, dokąd zostały sprowadzone w czasie kontrreformacji w 1627 roku.

W 1582 papież Grzegorz XIII zatwierdził kult Norberta, natomiast na cały Kościół katolicki rozszerzył go papież Grzegorz XV w 1621 roku.

Wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 6 czerwca.

Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu, rządzona przez biskupa i patriarchę Rzymu (jako papieża uważanego drogą sukcesji apostolskiej za następcę Świętego Piotra) oraz biskupów pozostających z nim we wspólnocie. Kościół katolicki stanowi jedną z trzech głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Patronat

Jest patronem Pragi, zakonu norbertanów, sióstr norbertanek oraz wszystkich wspólnot jego imienia. Ikonografia

W ikonografii ukazywany jest w stroju biskupim, w mitrze, z krzyżem w dłoni.

Jego atrybutami są m.in.: anioł z mitrą, diabeł u stóp, gałązka palmy, kielich, model kościoła, monstrancja, pająk.

Zakony norbertanów

Zakon norbertanów w XIV wieku obejmował 655 opactw i probostw. Obecnie w świecie jest ok. 1450 zakonników w 51 domach. Zakon wydał 10 świętych i 4 błogosławionych. Wśród błogosławionych jest też Polka, bł. Bronisława z Krakowa. Pierwsi premonstratensi przybyli do Polski w 1126

Błogosławiona Bronisława (ur. ok. 1200 w Kamieniu Opolskim, zm. 29 sierpnia 1259 na Sikorniku) – polska norbertanka, dziewica i błogosławiona Kościoła rzymskokatolickiego, uznawana za świętą przez Kościół katolicki w Polsce.

Kontrreformacja – nurt w Kościele katolickim, będący reakcją na powstanie protestantyzmu, mający na celu zahamowanie szerzącej się reformacji i odzyskanie przez Kościół rzymskokatolicki utraconych wpływów i pozycji wyznania panującego. Działania te połączone były z odnową wewnątrz Kościoła, wymuszoną gwałtownym rozwojem reformacji. Z tego też powodu autorzy katoliccy wolą stosować termin reforma katolicka, starając się uwypuklić pozytywny aspekt kontrreformacji.

Norbertanki założyły w Polsce pierwszy klasztor na Zwierzyńcu w Krakowie w 1162 roku. W 1193 Celestyn III przejął nowo zorganizowany klasztor norbertanek w Strzelnie pw. Najświętszej Marii Panny, pod opiekę Stolicy Apostolskiej.

Obecnie jest ich na świecie 172 w 6 domach.

Zobacz też

Portal:
Święci

modlitwa za pośrednictwem świętego

Przypisy

KLASZTOR PREMONSTRATENSÓW NA STRAHOVIE na wp.pl
Siostry Norbertanki w Krakowie – oficjalna strona
Bulla papieża Celestyna III dla klasztoru Norbertanek w Strzelnie z dnia 9 IV 1193 roku na polska.pl

Źródła

Święty Norbert, biskup na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 27.05.2010]

Bulla Ex commisso nobis a Deo, zwana Bullą gnieźnieńską – bulla papieska wydana 7 lipca 1136 w Pizie, znosząca zwierzchność arcybiskupstwa magdeburskiego nad Kościołem polskim. Tekst został napisany w języku łacińskim.

Sakrament święceń, święcenia kapłańskie, kapłaństwo, święcenia – sakrament w Kościele katolickim, także Kościołach prawosławnych, anglikańskich i starokatolickich, który nadaje władzę uświęcania, tj. udzielania innych sakramentów.