Nowa Częstochowa - Polski Serwis Naukowy

Rynek Wieluński, historyczny rynek Częstochówki i Nowej Częstochowy

Nowa Częstochowa − dawne miasto u podnóża Jasnej Góry, które prawa miejskie otrzymało w 1717 roku od króla Polski Augusta II Mocnego. Przed nadaniem praw miejskich nosiła nazwę Częstochówka.

Historia

W 1382 roku książę Władysław Opolczyk ufundował tu klasztor paulinów w dawnym kościele parafialnym. W klasztorze tym od 1384 roku znajdował się, uważany za cudowny, obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Wstawiennictwu Matki Boskiej Częstochowskiej przypisywane było wiele cudów oraz historycznych zwycięstw i sukcesów polskiej polityki i wojskowości. Stało się to główną przyczyną rozwoju ruchu pielgrzymkowego do klasztoru jasnogórskiego.

Częstochowa () – miasto w południowej Polsce, miasto na prawach powiatu (powiat grodzki), siedziba powiatu ziemskiego częstochowskiego. Chociaż historycznie jest częścią Małopolski, to po reformie administracyjnej w 1999 została włączona do województwa śląskiego.

Potop szwedzki – szwedzki najazd na Polskę w 1655 w czasie II wojny północnej (1655–1660). Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ta, prowadzona była nie tylko przez Szwecję, w czasie wojny zmieniały się zarówno sojusze, jak i siły obu stron. Była ona kontynuacją wcześniejszych wojen prowadzonych przez Rzeczpospolitą, miała także swoje korzenie w sporze o tron Szwecji zapoczątkowanym jeszcze przez króla Zygmunta III Wazę. Potop szwedzki pokazał słabość Rzeczypospolitej, gdyż szwedzkie sukcesy możliwe były m.in. dzięki współpracy samych Polaków, którymi kierowały różne motywy. Choć ostatecznie najeźdźcy zostali wyparci z kraju, to koszt zawartych układów był wysoki, a zniszczenia materialne i kulturowe są widoczne do dziś[potrzebne źródło].

Przez cały okres swojego istnienia miasto posiadało zabudowę drewnianą, związaną z obronnym charakterem klasztoru, jednej z najpotężniejszych twierdz na zachodnim pograniczu Polski. Miejscowość kilakrotnie palona, m.in. w czasie Potopu i konfederacji barskiej.

Po uzyskaniu praw miejskich na rynku rozpoczęła się budowa drewnianego ratusza, który spłonął w czasie konfederacji barskiej.

Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej, Czarna Madonna, (łac. Imago thaumaturga Beatae Virginis Mariae Immaculatae Conceptae, in Claro Monte – Jasnogórski Cudowny obraz Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej), w tradycji wschodniej znany jako Częstochowska Ikona Matki Bożej (Bogurodzicy) (cs. Czenstochowskaja Ikona Bożijej Matieri), a także jako Bełska Ikona Matki Bożej – znajdujący się w jasnogórskim klasztorze wizerunek (ikona) przedstawiający Matkę Boską z Dzieciątkiem (typ hodegetria) o niejasnym pochodzeniu i czasie powstania. Otoczony szczególnym kultem wśród wiernych Kościoła rzymskokatolickiego oraz prawosławnego, uważany za cudotwórczy. Współcześnie jest jednym z najlepiej rozpoznawanych symboli Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce.

Prawa miejskie - zbiór praw dotyczący mieszkańców miasta, szczególnie istotny w średniowieczu, gdyż wyjmował mieszczan spod jurysdykcji prawa ziemskiego (tzw. prawo dworskie).

W 1793 roku miasto znalazło się w rękach pruskich. Nowe władze nie uznały praw miejskich Nowej Częstochowy, by móc skonfiskować je klasztorowi bez odszkodawania. W 1801 roku Prusy nadały Nowej Częstochowie własne prawa miejskie, tym razem tworząc miasto rządowe. W 1826 roku miasto połączono ze Starą Częstochową, miastem położonym kilka kilometrów dalej na wschód, nad rzeką Wartą, w jedno miasto o nazwie Częstochowa.

Częstochówka-Parkitka – dzielnica Częstochowy położona na północny zachód od centrum miasta. Składa się z trzech osiedli: Częstochówki i Parkitki oraz nowego osiedla Słonecznego. Przebiegają przez nią drogi krajowe DK46 oraz DK43.

Jasna Góra − wzgórze w granicach administracyjnych Częstochowy, wznoszące się 286 m n.p.m., położone w zachodniej części centrum. Posiada trzy wierzchołki, na głównym szczycie znajduje się zespół klasztorny o tej samej nazwie, dwa pozostałe położone są na zachód i południowy zachód od niego.

Obecnie część dzielnicy Częstochówka-Parkitka.

Zobacz też

Rynek Wieluński w Częstochowie

Przypisy

↑ Joanna Skiba: Spacerownik po Częstochowie. Agora SA, 2010, s. 145-146, seria: Biblioteka Gazety Wyobrczej. ISBN 978-83-268-0030-6.
↑ Portrety ulic. Wokół Rynku Wieluńskiego
Alfred Czarnota, Stefan Krakowski: Dzieje Czestochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1964, s. 83. OCLC 18530524.