Nowa Demokratyczna Partia Kanady - Polski Serwis Naukowy

Nowa Partia Demokratyczna Kanady, angielska oficjalna nazwa New Democratic Party of Canada, francuska oficjalna nazwa Le Nouveau parti démocratique du Canada w skrócie NDP lub NPD – partia polityczna działająca w Kanadzie.

Nowa Partia Demokratyczna jest partią socjaldemokratyczną. Podstawowymi postulatami programu partii są: Gospodarka Regulacja rynku pracy i handlu. Nacjonalizacja infrastruktury, głównie komunikacji i energetyki. Progresja podatkowa. Powstrzymanie prywatyzacji służby zdrowia. Społeczeństwo Rozszerzenie granic wolności osobistych. Równouprawnienie małżeństw homoseksualnych. Rozwijanie wielokulturowości. Polepszenie położenia społeczności indiańskich. Tworzenie tanich mieszkań komunalnych dla najbiedniejszych. Równouprawnienie kobiet we wszystkich aspektach życia społecznego, politycznego i gospodarczego. Polityka Wzrost znaczenia organizacji pracowniczych. Uporządkowanie polityki federalnej. Zwiększenie transferów budżetowych dla prowincji, szczególnie tych biedniejszych.

NDP w przeciwieństwie do innych ogólnokanadyjskich partii politycznych ma tylko jedną, federalną strukturę. Przywództwo i przynależność na poziomie prowincji wynika wyłącznie z zamieszkiwania na danym terytorium. NDP działa i wystawia swych kandydatów do parlamentu Kanady i parlamentów prowincyjnych we wszystkich prowincjach i terytoriach, z wyjątkiem Nunavut, Terytoriów Północno-Zachodnich i Quebecu.

Kanadyjska Niezależna Partia Pracy - Independent Labour Party of Canada – socjalistyczna partia polityczna działająca w Kanadzie w prowincji Alberta do początku lat sześćdziesiątych XX wieku. Wraz z Federacją Wspólnot Spółdzielczych dała podstawy Nowej Demokratycznej Partii Kanady. Partia podobnie jak Federacja została założona przez Jamesa Woodswortha.

Terytoria Północno-Zachodnie (ang. Northwest Territories lub NWT, fr. Territoires du Nord-Ouest) – terytorium Kanady leżące w środkowej części północnych obszarów Kanady. NWT graniczy z terytoriami Jukon na zachodzie i Nunavut na wschodzie oraz z prowincjami: Kolumbia Brytyjska, Alberta i Saskatchewan. Północną granicą terytorium są wybrzeża Morza Arktycznego. W skład terytorium wchodzi także szereg wysp, w tym część wyspy Wiktorii, Wyspa Banksa i wiele pomniejszych. Teoretycznie też należy do niego trójkąt zawarty pomiędzy południkami, z wierzchołkiem na biegunie północnym.

Choć partia powstała w 1961, jej korzenie sięgają znacznie głębiej. Odwołuje się do socjalistycznej ideologii wypracowanej przez Jamesa Shavera Woodswortha - kanadyjskiego myśliciela i polityka działającego na przełomie i pierwszych dwóch dziesięcioleciach XX wieku oraz doświadczeń Niezależnej Partii Pracy i Wspólnoty Spółdzielczej. Założycielem partii był Thomas Douglas. W 1962 w wyborach do 25 Parlamentu Kanady NDP zdobyła 19 mandatów, co zostało uznane za znaczny sukces. W kolejnych wyborach NDP zawsze była w stanie wprowadzić do parlamentu od kilku członków (najmniej 9 do 35 parlamentu w 1993) do 43 w 1988 do 34 parlamentu, zawsze jednak pozostała partią marginalną. Nieco więcej szczęścia miała na poziomie wyborów prowincyjnych, gdzie kilkakrotnie sprawowała władzę - między innymi w Ontario, Manitobie i w Saskatchewan.

Nunavut – terytorium Kanady. Nunavut w inuktitut oznacza "nasz kraj". Nunavut graniczy od zachodu z Terytoriami Północno-Zachodnimi od południa z Manitobą. Posiada też południową granicę morską z Quebekiem i Ontario (przez Zatokę Hudsona i na wschodzie poprzez Cieśninę Davisa, Naresa i Morze Baffina z Grenlandią. Terytorium zawiera wody i lody dochodzące do bieguna północnego. Terytorium zostało utworzone w 1999 z terenów Terytoriów Północno-Zachodnich. Ustawa o Nunavut, została uchwalona przez Parlament Kanady. Ustawa została przygotowana na podstawie roszczenia Nunavut z 1993. Około 85% ludności terytorium stanowią Inuici. Językiem urzędowym terytorium obok angielskiego i francuskiego są języki inuktitut i inuinnaqtun.

Partie polityczne w Kanadzie są ważnym elementem ustroju politycznego Kanady. W wyborach parlamentarnych, kandydaci na deputowanych, posiadający partyjne rekomendacje (także i niezależni), konkurują z sobą w jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca największą liczbę miejsc w parlamencie tworzy rząd z premierem, którym jest zawsze lider rządzącej partii. Jeśli, z jakichś powodów, w trakcie kadencji parlamentu partia rządząca zmieni swego lidera, automatycznie następuje zmiana na stanowisku premiera Kanady. Partia gromadząca drugą co do wielkości liczbę mandatów staje się oficjalną opozycją, a jej przewodniczący liderem opozycji.

Liderzy Nowej Demokratycznej Partii Kanady

Thomas Douglas 1961 - 1971

David Lewis 1971 - 1974

Ed Broadbent 1974 - 1989

Audrey McLaughlin 1989 - 1995

Alexa McDonough 1995 - 2003

Jack Layton 2003-2011

Poparcie

Przypisy

IPU PARLINE database: CANADA (House of Commons), election archives
W 1982 uchwalono Ustawy o Kanadzie (ang. Canada Act 1982)które zerwało ostatnie więzi zależności od parlamentu brytyjskiego.

Zobacz partie polityczne w Kanadzie.

Socjaldemokracja – lewicowy ruch społeczny wywodzący się z ruchu robotniczego, który za główny cel stawia sobie budowę ustroju i społeczeństwa socjalistycznego drogą demokratycznych reform (reformizm).

Quebec, Québec – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.