Nowa Era - Polski Serwis Naukowy

Nowa Era (łot. Jaunais laiks, JL) – centroprawicowa partia polityczna działająca na Łotwie (2002–2011). W latach 2002–2004; 2004–2006 i 2009–2011 ugrupowanie współrządzące krajem.

Historia

Partia została założona 2 lutego 2002 na kilka miesięcy przed wyborami do Sejmu VIII kadencji, a na jej czele stanął były prezes Banku Łotwy Einars Repše. Popularność zaskarbiła sobie antykorupcyjną retoryką oraz liberalnymi receptami na rozwiązanie problemów gospodarczych, a także spraw szkolnictwa i służby zdrowia. W wyborach październikowych z 2002 na Nową Erę głosowało 23,86% wyborców, co przełożyło się na 26 mandatów w Sejmie.

Solvita Āboltiņa (ur. 19 lutego 1963) – łotewska prawnik i polityk, była minister sprawiedliwości (2004–2006), obecnie przewodnicząca partii Nowa Era i wicemarszałek Sejmu.

Einars Repše (ur. 9 grudnia 1961 w Mitawie) – łotewski polityk, prezes Banku Łotwy (1991–2001), założyciel ugrupowania Nowa Era i premier rządu (2002–2004), minister obrony (2004–2005) oraz finansów (2009–2010).

Ugrupowanie weszło w skład czteropartyjnej koalicji centroprawicowej rządzącej Łotwą w latach 2002–2004, a jego lider Einars Repše objął funkcję premiera. Po upadku gabinetu Repšego i stworzeniu rządu Indulisa Emsisa Nowa Era na kilka miesięcy znalazła się w opozycji, jednak jeszcze w tym samym roku weszła w skład rządu Aigarsa Kalvītisa, w którym pozostała do kwietnia 2006, gdy zarzucając pozostałym partiom korupcję opuściła koalicję.

Wybory do Parlamentu Europejskiego na Łotwie odbyły się 6 czerwca 2009 roku. Łotysze wybrali 8 europarlamentarzystów, co odzwierciedlają przepisy Traktatu Nicejskiego. W przypadku wejścia w życie Traktatu Lizbońskiego, Łotwie przypadnie 9 mandatów.

Valdis Dombrovskis (ur. 5 sierpnia 1971 w Rydze) – łotewski fizyk, ekonomista, polityk, poseł do Sejmu Republiki i minister finansów w latach 2002–2004, deputowany do Parlamentu Europejskiego od 2004 do 2009. Premier Łotwy od 12 marca 2009.

W wyborach do Sejmu z 2006 Nowa Era zajęła trzecie miejsce i uzyskała 16,38% głosów oraz 18 mandatów. Przeszła do opozycji wobec prawicowych rządów Aigarsa Kalvītisa i Ivarsa Godmanisa (2006–2009), zachowując status największego ugrupowania opozycyjnego. 26 lutego 2009 prezydent Valdis Zatlers desygnował europosła JL Valdisa Dombrovskisa na premiera. Od tego czasu ugrupowanie pozostawało jednym z filarów czteropartyjnego rządu, który w marcu 2010 opuściła Partia Ludowa.

Łotwa (łot. Latvija, Republika Łotewska – Latvijas Republika) – państwo w Europie Północnej, powstałe po I wojnie światowej, jeden z krajów nadbałtyckich. Członek Unii Europejskiej i NATO.

Valdis Zatlers (ur. 22 marca 1955 w Rydze) – łotewski lekarz i polityk, w latach 2007–2011 prezydent Republiki Łotewskiej. Od 17 października 2011 poseł na Sejm XI kadencji.

W 2008 na czele Nowej Ery stanęła Solvita Āboltiņa, która kierowała nią do rozwiązania. W skład zarządu wchodzili m.in. Einars Repše, Valdis Dombrovskis, Linda Mūrniece i Dzintars Zaķis. Sekretarzem generalnym partii był Ēriks Škapars, przewodniczącym jej rady był Artis Kampars. W marcu 2010 Nowa Era weszła w skład centroprawicowego bloku wyborczego Jedność, który w wyborach 2010 uzyskał 33 mandaty w Sejmie, z tego 12 dla Nowej Ery. Po wyborach rozpoczęły się rozmowy nad powołaniem na bazie wyborczej koalicji jednolitego ugrupowania, co ostatecznie nastąpiło 6 sierpnia 2011. W skład zarządu partii politycznej "Jedność" weszli działacze Nowej Ery: Solvita Āboltiņa (przewodnicząca) oraz Valdis Dombrovskis, Dzintars Zaķis, Silva Bendrāte i Edgars Jaunups (członkowie zarządu).

Jedność (łot. Vienotība; także VIENOTĪBA) – koalicja łotewskich centroprawicowych partii politycznych utworzona 6-7 marca 2010 w celu konsolidacji łotewskiej sceny politycznej. W skład sojuszu weszły następujące ugrupowania:

Artis Kampars (ur. 3 maja 1967) – łotewski przedsiębiorca i polityk, poseł na Sejm (2002–2009), w latach 2009–2011 minister gospodarki. Od 7 listopada 2011 sekretarz generalny "Jedności".

Reprezentacja w samorządach oraz na forum europejskim

W wyborach w 2004 partia zdobyła 19,71% głosów i dwa mandaty europejskie, które przypadły Valdisowi Dombrovskisowi i Aldisowi Kušķisowi (w 2009 r. mandat po Dombrovskisie objęła Liene Liepiņa). W wyborach w 2009 mandat z listy Nowej Ery uzyskał Arturs Krišjānis Kariņš. Nowa Era związana była z Europejską Partią Ludową. Reprezentowana była w samorządach łotewskich: burmistrzem Rygi pozostawał w latach 2005–2007 Aivars Aksenoks.

Język łotewski (łot. latviešu valoda) – język z grupy języków bałtyckich, którym posługuje się w sumie ok. 1,5 mln osób, głównie na Łotwie.

Gazeta Wyborcza (oficjalny skrót GW) — wysokonakładowy, ogólnopolski dziennik społeczno-polityczny, wydawany w Warszawie - nieprzerwanie od 8 maja 1989 roku - przez koncern medialny Agora SA, zajmujący drugą[2] pozycję na rynku pod względem średniego nakładu jednorazowego.

Przypisy

W polskich publikacjach nazwa bywała tłumaczona jako Nowe Czasy, zob. Jacek J. Komar, Nowe Czasy, idee bez zmian, Gazeta Wyborcza, nr 234, 7 października 2002, s. 14
Na Łotwie prawica górą, "Gazeta Wyborcza", nr 236, 9 października 2006, s. 12
Parakstot reorganizācijas līgumu, izveidota partija VIENOTĪBA, vienotiba.lv z 6 sierpnia 2011 (łot.)

Źródła

Mednis I., Partiju laiki Latvijā (1988-2002), 2007, ISBN 978-9984-798-20-2, s. 196–209