Nowa Gwinea Holenderska - Polski Serwis Naukowy

Nowa Gwinea Holenderska – dawna holenderska posiadłość kolonialna w Nowej Gwinei.

Kolonię wydzielono w 1945 z Holenderskich Indii Wschodnich.

Po uzyskaniu niepodległości przez Indonezję w 1949 w rękach Holendrów pozostała jedynie zachodnia część Nowej Gwinei. Holendrzy rozpoczęli przygotowania do uzyskania przez Nową Gwineę niepodległości.

W 1959 przeprowadzono wybory lokalne. Nowo wybrany parlament zadeklarował 5 kwietnia 1961 zamiar ogłoszenia pełnej niepodległości do końca dekady. 1 grudnia 1961 wprowadzono oficjalne symbole państwowe.

Holenderskie Indie Wschodnie (hol. - Oost-Indië lub Nederlands-Indië, indonez. - Hindia Belanda) - nazwa kolonii założonej przez Holenderską Kompanię Wschdnioindyjską, która pozostawała pod bezpośrednim zwierzchnictwem Królestwa Holenderskiego od 1799 r. aż do uzyskania niepodległości przez Indonezję w 1949 r.

Irian Zachodni (indon. Irian Barat) - dawna prowincja Indonezji, istniejąca w latach 1963-2001, obejmująca zachodnią część wyspy Nowa Gwinea oraz wyspy do niej przyległe.

18 grudnia 1961 Indonezja zaatakowała Nową Gwineę Holenderską. Po trwających prawie rok walkach, 1 października 1962 zawarto pokój, na mocy którego Holendrzy wycofali się z Nowej Gwinei, a region przeszedł pod administrację ONZ.

Zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, obywatele byłej Nowej Gwinei Holenderskiej mieli sami zadecydować o przyszłości terytorium. Ponieważ holenderska administracja rozpoczęła emigrację do Holandii, Indonezyjczycy zaczęli wprowadzać do władz lokalnych swoich ludzi na miejsce Holendrów.

Nowa Gwinea (ang. New Guinea, indonez. Irian) – wyspa w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Melanezji. Druga, po Grenlandii, pod względem wielkości wyspa świata. Od zachodu przylega do niej Archipelag Malajski, od wschodu – Archipelag Bismarcka i Wyspy Salomona, a od południa – Australia oddzielona od niej Cieśniną Torresa. Wnętrze wyspy zajmują potężne pokryte lodowcami, wznoszące się na blisko 5000 m n.p.m. Góry Śnieżne.

1 maja 1963 dokonała się ostateczna wymiana władz i zdominowany przez Indonezyjczyków lokalny parlament wybrał E. J. Bonaya na gubernatora. Jednocześnie zmieniono nazwę terytorium na Irian Jaya.

W 1969 władze indonezyjskie postanowiły ostatecznie anektować dawną Nową Gwineę Holenderską. Przeprowadzono referendum. Sposób przeprowadzenia referendum oraz jego oficjalne wyniki spowodowały sprzeciw miejscowej ludności. Rząd indonezyjski uznał jednak referendum za wiążące i włączył terytorium do Indonezji jako prowincję Irian Zachodni.