Nowa Huta - Ostrawa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy kompleksu metalurgicznego w mieście Ostrawie w Republice Czeskiej. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Na mapach: 49°47′36″N 18°18′51″E / 49.79333, 18.31417

Widok z hałdy Ema w Śląskiej Ostrawie

Nowa Huta (cz. Nová huť, dawniej Nová huť Klementa Gottwalda) – kompleks metalurgiczny w Ostrawie, w kraju morawsko-śląskim w Republice Czeskiej. Położony jest w południowo-wschodniej części miasta, na prawym brzegu Ostrawicy, na obszarze trzech gmin katastralnych: Kończyć Wielkich, Kończyc Małych i Bartowic. Większość kompleksu należy do ArcelorMittal Ostrava a.s.. Swoje siedziby mają tam również Vysoké Pece Ostrava, a.s., Hayes Lemmerz Autokola, a.s., Hayes Lemmerz Alukola, s.r.o., Vítkovice, a.s., První Signální, a.s.

Czechosłowacja (czes. Československo, słow. Česko-Slovensko lub Československo) – państwo w Europie Środkowej istniejące w latach 1918-1992. 1 stycznia 1993 w miejscu Czechosłowacji powstały dwa nowe państwa – Czechy i Słowacja. Kraj graniczył z Niemcami (1945-90: NRD i RFN), Polską, ZSRR (1991: Ukrainą), Rumunią (do 1939), Węgrami i Austrią. Stolicą Czechosłowacji była Praga.

Kraj morawsko-śląski (czes. Moravskoslezský kraj), do 30 maja 2001 r. kraj ostrawski (czes. Ostravský kraj) – to region administracyjny w Czechach, odpowiednik polskiego województwa, przy granicy ze Słowacją i Polską, u ujścia Opawy i Ostrawicy do Odry. Stolicą kraju jest Ostrawa. Jego obszar wchodzi w skład okręgu terytorialnego kraj północnomorawski.

Historia

Początek budowy nowej huty w Kończycach Wielkich w 1942 zainicjował koncern Hermann Göring zarządzający hutą w Witkowicach, która miała ograniczoną przestrzeń do rozbudowy w pobliżu śródmieścia. Nie miała to być jednak samodzielna huta, a jedynie część witkowickiego kompleksu („Südbau“). Po wojnie, w latach 1947-1948 zapadła decyzja o budowie prawdziwego hutniczego zakładu na obszarze Kończyć Wielkich i Małych oraz Bartowic, a następnie rozpoczęła się jego budowa. Jeszcze w tym okresie zakład planowo miał być częścią witkowickiej huty, jednak 31 grudnia 1951 postanowiono go usamodzielnić i ochrzcić imieniem Klementa Gottwalda, ówczesnego premiera Czechosłowacji.

Ostrawica (cz. Ostravice, niem. Ostrawitz(a)) - rzeka w wschodniej części Republiki Czeskiej. Stanowi granicę między Morawami i Śląskiem Cieszyńskim.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Rdzeń kompleksu wybudowano w latach 1951-1958, m.in. 5 baterii koksowniczych, dwa wielkie piece, 4 piece martenowskie. Następna faza budowy trwała do 1961 i polegała głównie na poszerzaniu zdolności wytwarzania podstawowych surowców (koks, surowe żelazo i stal), ale postawiono również nowe młyny, walcownię oraz linię produkcyjną dla kół samochodów, ciężarówek i ciągników. W latach 1967-1985 zmodernizowano wielkie piece.

Pył — substancja mineralna, pozostałość procesu spalania, a także ścierania lub kruszenia substancji stałych takich jak minerały nieorganiczne, organiczne oraz metale.

Klement Gottwald (ur. 23 listopada 1896 w Dědicach, zm. 14 marca 1953 w Pradze) – czechosłowacki polityk komunistyczny, prezydent Czechosłowacji w latach 1948-1953

W 1989 nastąpiły zmiana nazwy na Nová huť i proces dalszego unowocześniania. W latach 1993-1999 oddano do użytku trzy nowe maszyny odlewnicze. W 2003 zakład został sprywatyzowany i zakupiony przez Lakshmiego Mittala, a spółka do której od tego czasu należy największa część kompleksu w 2006 przyjęła nazwę ArcelorMittal Ostrava.

Wielki piec: piec szybowy do wytapiania surówki ze wsadu składającego się z rudy żelaza z dodatkiem koksu i topników. Wielki piec ma gruszkowaty kształt dwu stożków ściętych złączonych podstawami. Cała konstrukcja ma około 40 metrów wysokości. Wsad zasypuje się od góry, przez zamykany otwór zwany gardzielą. Część pieca tworzona przez górny stożek nazywa się szybem i jest zasobnikiem surowca. Koks pełni rolę paliwa oraz reduktora tlenków żelaza. Proces palenia podtrzymywany jest powietrzem wtłaczanym szeregiem dysz usytuowanych na poziomie złączenia podstaw stożków. Topniki ułatwiają oddzielenie od metalu zawartych w rudzie zanieczyszczeń i skały płonnej. Stopiony metal zwany surówką zbiera się w części tworzonej przez stożek dolny zwanej garem. Niepożądane składniki wsadu w wyniku reakcji z topnikami i tlenem z atmosfery pieca tworzą żużel, który również spływa do gara i, jako lżejszy, unosi się na powierzchni surówki. Co pewien czas surówka i żużel odprowadzane są z pieca przez oddzielne otwory spustowe. Wydajność wielkiego pieca to 2 do ponad 10 tysięcy ton surówki na dobę. Oprócz żużla produktem ubocznym jest gaz wielkopiecowy, będący mieszaniną tlenku węgla, azotu i dwutlenku węgla.

Witkowice (cz: Vítkovice, niem: Witkowitz) - dzielnica administracyjna Ostrawy, w kraju morawsko-śląskim w Republice Czeskiej. Leży na lewym brzegu rzeki Ostrawicy, w morawskiej części miasta. Pierwsza pisemna wzmianka pochodzi z 1357.

Zanieczyszczenie

Kompleks od dawna był jednym z głównych trucicieli w regionie, a według IRZ (Integrovaný registr znečišťování) największym w kraju morawsko-śląskim. W 2009 urząd tego kraju ustanowił dla firmy obligatoryjne terminy redukcji emisji szkodliwych gazów. Do 2014 emisja dwutlenku węgla ma spaść z 4709 do 2000 ton, tlenków azotu z 3500 do 2000 ton, a pozostałych szkodliwych pyłów z 150 do 135 ton.

Język czeski (cs. čeština lub český jazyk) – język z grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich. Najbliżej spokrewniony jest ze słowackim, śląskim, polskim, kaszubskim oraz dwoma językami łużyckimi.

Przypisy

ČIŽP zahájí s ArcelorMittal Ostrava správní řízení (cz.). [dostęp 2010-09-28].
Kraj: ArcelorMittal Ostrava musí snížit emise z energetiky (cz.). [dostęp 2010-09-28].

Linki zewnętrzne

ArcelorMittal Ostrava a.s. (cz. • ang.)