Nowa Kaletka - Polski Serwis Naukowy

Nowa Kaletka – wieś w Polsce położona nad jeziorem Gim, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona nad jeziora Gim, 34 km na południowy wschód od Olsztyna, w krajobrazie rolniczym i leśnym, z zadrzewieniami przydrożnymi oraz śródpolnymi. We wsi znajduje się przystanek PKS oraz sklep spożywczy. W budynku dawnej szkoły mieści się siedziba Towarzystwa Przyjaciół Gimu oraz świetlica dla dzieci i młodzieży.

Wieś (łac. pagus, rus) – jednostka osadnicza o zwartej, skupionej lub rozproszonej zabudowie i istniejących funkcjach rolniczych lub związanych z nimi usługowych lub turystycznych, nieposiadająca praw miejskich lub statusu miasta (art. 2 ustawy z 29 sierpnia 2003 o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych).

Podział administracyjny Polski 1975-1998 – podział administracyjny obowiązujący od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998 (od reformy w 1975 do reformy w 1999). Został wprowadzony ustawą z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. Utworzono 49 województw, zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty. Województwo warszawskie miało status województwa stołecznego, a województwa łódzkie i krakowskie były tzw. województwami miejskimi. Początkowo Wrocław stanowił jednostkę podziału administracyjnego stopnia wojewódzkiego w obrębie woj. wrocławskiego.

W pobliżu znajduje się leśna ścieżka edukacyjna.

Historia

Wieś wzmiankowana w dokumentach po raz pierwszy w XVII wieku. Nazwa pochodzi od nazwy smolarza, który pierwszy tu się osiedlił. Wieś została częściowo zniszczona podczas pożaru z 1930.

Dawniej głównym źródłem dochodów była gospodarka leśna, ponieważ gleby były bardzo słabe. Mieszkańcy wsi utrzymywali się ze zbieraniem grzybów i jagód, po które przyjeżdżały transporty z Królewca. Trudnili się także wyrębem lasu i wywózką drewna. Początkowo w całej wsi była tylko zabudowa drewniana.

Gim - jezioro leżące koło wsi Nowa Kaletka, na wschód od Jeziora Łańskiego, w kompleksie Lasów Ramuckich, 30 km na południe od Olsztyna,w dorzeczu: Omulew - Narew - Wisła.

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Stolicą województwa jest Olsztyn, w którym mieszczą się siedziby wojewody, marszałka województwa, zarządu województwa oraz sejmiku województwa.

Zabytki

Zabytkowe budynki drewniane. Wieś, mimo pożaru w 1930, zachowała zabytkową, drewnianą zabudowę (np. domy nr 7, 39).

Przedszkole z początków XX w.

Pierwsza polska szkoła (powstała 10 kwietnia 1929). Szkołę zbudowano w stylu podobnym do wszystkich innych pruskich szkół, powstałych częściowo za odszkodowania od Francuzów. Murowany obiekt przetrwał w prawie nienaruszonym stanie wielki pożar. Niemcy zamknęli polską szkołę na pewien czas pod pretekstem urządzenia schroniska ofiarom pożaru. Obecnie w budynku szkoły znajduje się siedziba Towarzystwa Przyjaciół Gimu.

Dwie warmińskie kapliczki, jedna ufundowana przez Michała Hermańskiego z 1874.

Groby przy drodze, w tym grób przedwojennego sołtysa przychylnego Polakom.

Bibliografia

opis wsi na stronie Domu Warmińskiego

Linki zewnętrzne

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi