Nowa Szkocja - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy prowincji w Kanadzie. Zapoznaj się również z: półwysep o tej samej nazwie.

Zobacz hasło Nowa Szkocja w Wikisłowniku

Nowa Szkocja (Nova Scotia, Nouvelle-Écosse) – prowincja Kanady leżąca nad Atlantykiem. Prowincja zajmuje całość półwyspu o tej samej nazwie, wyspę Cape Breton oraz szereg drobnych wysp. Nowa Szkocja graniczy od zachodu z Nowym Brunszwikiem. Prowincja ma połączenia promowe z Nową Fundlandią, Wyspą Księcia Edwarda, z Wyspami Magdaleny oraz ze stanem Maine. Stolicą, a zarazem największym miastem prowincji, jest Halifax.

Cieśnina – zwężenie obszaru wodnego, łączące dwa akweny (oceany, morza lub jeziora), a rozdzielające dwa obszary lądowe. Szeroką cieśninę morską, zwłaszcza oddzielającą wyspę od kontynentu określa się mianem kanału morskiego. Obce statki mogą przekraczać wody cieśnin należące do państwa nadbrzeżnego w oparciu o prawo niezakłóconego tranzytu.
Liberalna Partia Kanady, angielska nazwa oficjalna Liberal Party of Canada, francuska nazwa oficjalna Parti libéral du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie.

Struktura polityczna

Gubernator porucznik

Gubernator porucznik jest przedstawicielem głowy państwa, monarchy angielskiego w prowincji. Choć gubernator mianowany jest przez monarchę, następuje to automatycznie po rekomendacji premiera prowincji. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.

Wyspy Magdaleny (fr. Îles de la Madeleine, ang. Magdalen Islands) - niewielki archipelag wysp w Zatoce Świętego Wawrzyńca w Kanadzie. Terytorialnie należą do prowincji Quebec, choć geograficznie wyspy te są bliższe prowincji Nowa Szkocja, głównie ze względu na pochodzenie etniczne mieszkańców i na dominujący tutaj język francuski. Ich łączna powierzchnia wynosi 205.53 km². Pierwszym Europejczykiem na wyspach był Jacques Cartier przybyły tu w 1534 roku. Pierwsze zasiedlenie tych terenów przez francuskich osadników nastąpiło w 1755 roku po deportacji Akadian z terenów Nowej Szkocji
Dominium brytyjskie – forma ustrojowa istniejąca w ramach imperium brytyjskiego, stanowiąca formę pośrednią między samorządną kolonią a suwerennym państwem, jednak z czasem ewoluująca zdecydowanie w stronę tego ostatniego. Pierwszym dominium brytyjskim była Kanada, która otrzymała taki status w 1867 roku. Kolejnymi były Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Nowa Fundlandia (1907), Związek Południowej Afryki (1910) i Wolne Państwo Irlandzkie (1922).

Zgromadzenie legislacyjne

Parlament Nowej Szkocji The Nova Scotia Legislature składa się współcześnie z 52 deputowanych Members of the Nova Scotia Legislative Assembly w skrócie MLA. Wybierani są oni w 52 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia zdobywająca większość w parlamencie tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje Premierem prowincji. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji.

Postępowo-Konserwatywna Partia Kanady, oficjalna nazwa angielska Progressive Conservative Party of Canada, oficjalna nazwa francuska Parti progressiste-conservatuer du Canada – partia polityczna działająca w Kanadzie od 1867 do 2003, kiedy formalnie zjednoczyła się z partią Canadian Alliance by stworzyć nową Konserwatywną Partię Kanady.
Prowincja — w Kanadzie to (obok terytorium) podstawowa jednostka administracyjna i polityczna w federacyjnej strukturze administracyjnej i politycznej Kanady.

W obecnej 38. kadencji parlamentu miejsca w parlamencie podzielone są następująco: Konserwatywna Partia Nowej Szkocji – 10 Nowa Demokratyczna Partia Kanady – 31 Liberalna Partia Nowej Szkocji – 11

Po dane historyczne na temat składu parlamentów zobacz: Zgromadzenie Legislacyjne Nowej Szkocji.

Rząd

Ministry of Agriculture and Fisheries – Ministerstwo rolnictwa i rybołówstwa

Ministry of Community Services – Ministerstwo spraw komunalnych

Ministry of Economic Development – Ministerstwo rozwoju gospodarczego

Ministry of Education – Ministerstwo edukacji

Ministry of Energy – Ministerstwo energetyki

Ministry of Environment and Labour – Ministerstwo ochrony środowiska i pracy

Ministry of Finance – Ministerstwo finansów

Ministry of Health – Ministerstwo zdrowia

Ministry of Justice – Ministerstwo sprawiedliwości

Ministry of Natural Resources – Ministerstwo zasobów naturalnych

Ministry of Office of Health Promotion – Ministerstwo usług rządowych i promocji zdrowego stylu życia

Ministry of Public Service Commission – Ministerstwo administracji wewnętrznej

Ministry of Service Nova Scotia and Municipal Relations – Ministerstwo kontaktów międzyrządowych i spraw samorządowych

Ministry of Tourism, Culture and Heritage – Ministerstwo turystyki, kultury i dziedzictwa kulturowego

Ministry of Transportation and Public Works – Ministerstwo transportu i robót publicznych

Premier

Premier Nowej Szkocji jest szefem rządu prowincjonalnego w tej prowincji. Posiada on bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów, w czasie trwania kadencji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.

Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".
Nizina - wielka forma ukształtowania terenu, obszar leżący na wysokości od 0 do 300 m n.p.m.. Stanowią 1/3 procentowej powierzchni wszystkich kontynentów. Rozległe obszary nizinne noszą nazwę niżu. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są jasno-zielonym kolorem.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Kolonizację Nowej Szkocji rozpoczęli w 1604 Francuzi, a w 1621 włączyli się w nią także Brytyjczycy. Spór o prawa do terenów rozstrzygnęły traktat St-Germain-en-Laye w 1632 i traktat z Bredy w 1667, przyznając prawa do tych terenów Francji. W ten sposób powstała kolonia zwana Akadią. Akadia, przemianowana na Nową Szkocję, powróciła w większej części w ręce brytyjskie na mocy traktatu z Aix-la Chapelle. Pozostałe części Akadii stały się częścią Nowej Szkocji po wojnie siedmioletniej zakończonej pokojem paryskim. Z czasem z Nowej Szkocji wydzielono dwie inne kolonie Nowy Brunszwik i Wyspę Księcia Edwarda. W 1848 Nowej Szkocji nadano status samorządnego dominium. W połowie XIX w. z 350 tysiącami mieszkańców Nowa Szkocja była jednym z najsilniejszych społecznie i gospodarczo dominiów północnoamerykańskich. W 1867 Nowa Szkocja, nie bez wewnętrznych tarć, przystąpiła do Konfederacji Kanady.

Maine - stan na wschodnim wybrzeżu USA, w północno-wschodniej części kraju. Na południowym zachodzie graniczy ze stanem New Hampshire, na północnym wschodzie z kanadyjską prowincją Quebec, a na wschodzie z kanadyjską prowincją Nowy Brunszwik. Rzeźba terenu wyżynno-górska (Appalachy); niziny jedynie na wybrzeżu.

Gubernator porucznik prowincji Kanady – Lieutenant Governor – w Kanadzie przedstawiciel głowy państwa – monarchy Kanady w rządach prowincji Kanady. Gubernator porucznik mianowany jest przez gubernatora generalnego Kanady na wniosek i za rekomendacją premiera prowincji. Zakres obowiązków i uprawnienia gubernatora porucznika są bardzo ograniczone i, podobne jak w przypadku gubernatora generalnego Kanady, sprowadzają się do funkcji reprezentacyjnych i honorowych. Przy rządach terytorialnych przedstawicielem korony, a równocześnie rządu federalnego, są Komisarze – Comissioner, spełniający podobne funkcje do gubernatorów poruczników.

Akadia (franc. Acadie, ang. Acadia) – kolonia francuska w Ameryce Północnej. Akadia zajmowała obszar od wschodnich wybrzeży do ujścia Rzeki św. Wawrzyńca. Od południa graniczyła z Nową Anglią (z dzisiejszym Maine).

Konfederacja Kanady (ang. Confederation of Canada, fr. Confédération canadienne) - akt prawny tworzący unię czterech kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej odtąd zwanych Dominium Kanady lub Kanadą. Konfederacja została zawarta w 1867, a jej finalizacją była Ustawa o Ameryce Brytyjskiej uchwalona przez Parlament Brytyjski i podpisana przez królową Wiktorię. Konfederacja weszła w życie 1 lipca 1867. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day/Fête du Canada – Dzień Kanady.

Zatoka Fundy [ang. ˈfʌndi; fr. fɔnˈdi] (ang. Bay of Fundy, franc. Baie de Fundy) znajduje się na Atlantyku, u wybrzeży Kanady, pomiędzy półwyspem Nowa Szkocja a prowincją Nowy Brunszwik. Jest północno-wschodnią częścią zatoki Maine. Zatoka Fundy ma długość 258 km, głębokość do 214 m, a wejście ma szerokość ok. 100 km. Wysokość pływów (półdobowe) dochodzi do 18 m, co jest światowym rekordem. Główny port nad zatoką to Saint John, Truro i Moncton. Zmiany poziomu wód osiągają tu rekordową wysokość 21 metrów.

Clyde (gal. Cluaidh) – trzecia co do długości (170 km) rzeka w Szkocji.Obszar źródłowy na Wyżynie Południowoszkockiej. Przepływa przez zagłębie węglowe gdzie skupiła się większość przemysłu i ludności szkockiej. Uchodzi tworząc estuarium do zatoki Firth of Clyde. Liczne porty rzeczne oraz dobrze rozwinięty przemysł stoczniowy sprawiają że Clyde jest najważniejszą drogą wodną w Szkocji.