Nowe srebro - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy stopu. Zapoznaj się również z: inne znaczenia słowa alpaka.

Nowe srebro – zgodnie z Polską Normą jest to "mosiądz wysokoniklowy" (inne dawniej stosowane nazwy: argentan, pakfong, melchior, alpaka, alfenid, arfenil, neusilber, srebro Schefildskiego, chińskie srebro, metal Christofle'a i inne).

Język perski (nowoperski, farsi albo parsi, per. فارسی albo پارسی) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.

Srebro (Ag, łac. argentum) - pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.

Nowe srebro najpierw uzyskano w Chinach. Stało się sławne w Europie po sprowadzeniu go przez składy handlowe zwane w wymowie kantońskiej paktong lub pakfong (白銅, pinyin báitóng; dosł. "biała miedź"). Jego srebrzysty kolor imitował prawdziwe srebro.

Jest to srebrzystobiały stop zawierający 40-70% miedzi, 10-20% niklu i 5-40% cynku. Gęstość 8400÷8700 kg/m³ (8,4-8,7 g/cm³). Wbrew swojej nazwie nie zawiera on srebra. Służy do wyrobu ozdób, sztućców, sprzętu medycznego, instrumentów muzycznych, drutów oporowych, itp. W Polsce stosowane jest kilka stopów zaliczanych do mosiądzów wysokoniklowych różniących się składem:

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

Roztwór stały – jednorodna pod względem fizycznym krystaliczna mieszanina dwóch lub więcej izomorficznych substancji, znajdująca się w stałym stanie skupienia. Mieszaninę taką traktuje się jako roztwór, jeżeli po dodaniu substancji rozpuszczonych struktura krystaliczna rozpuszczalnika nie zmienia się i roztwór ten pozostaje w pojedynczej fazie jednorodnej.

MZN12 – Cu w % 62-66, Ni w % 11-13, Mn w % 0-0,5, Zn w % 20-27

MZN15 – Cu w % 62-66, Ni w % 13,5-15,5, Mn w % 0-0,5, Zn w % 18-24

MZN18 – Cu w % 53-56, Ni w % 17-19, Mn w % 0-0,5, Zn w % 25-30

MZ20N18 – Cu w % 60-64, Ni w % 17-19, Mn w % 0-0,5, Zn w % 16-23

Zobacz też

Roztwór stały / Stopy miedzi z Sn, Zn i Ni

Ciekawostki

W języku farsi (perskim) nowe srebro nosi nazwę "ورشو" (warszawa), w nawiązaniu do stolicy Polski, gdzie jakoby miano wynaleźć ten stop.

Posrebrzany stop czasem jest używany jako metal naśladujący srebro, z uwagi na trudną rozpoznawalność na pierwszy rzut oka. Z tego względu jest czasem nazywany "chińskim srebrem".

Źródło

Słownik chemiczny, Wydawnictwo: Wiedza Powszechna, Warszawa 1995, wyd. VII poprawione i rozszerzone