Nowy Ratusz w Gdańsku - Polski Serwis Naukowy

Pałacyk, ok. 1901

Nowy Ratusz w Gdańsku – neorenesansowy reprezentacyjny pałacyk wzniesiony w latach 1898–1901 przy ówczesnej ulicy Elizabethwall (obecnie Wały Jagiellońskie 1), obecnie siedziba Rady Miasta Gdańska, pełniąca również funkcję reprezentacyjną – udzielane są tu śluby. Znany potocznie jako Stary Żak ze względu na fakt, że dawniej był siedzibą Klubu Studentów Wybrzeża "Żak".

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Sir Richard Cyril Byrne Haking (ur. 24 stycznia 1862, zm. 9 czerwca 1945) był brytyjskim generałem podczas I wojny światowej, dowódcą sił Mocarstw Sprzymierzonych w Gdańsku i na terytorium plebiscytowym w Prusach Wschodnich w 1920 r., Wysokim Komisarzem Ligi Narodów w Wolnym Mieście Gdańsku w latach 1921-1923. Odznaczony orderami: Imperium Brytyjskiego, Łaźni, św. Michała i św. Jerzego.

Historia

Stajnia

Nowy Ratusz współcześnie - front

Kompleks budynków, znanych jako Generalkommando, został zbudowany jako siedziba dowództwa pruskiego garnizonu w Gdańsku. Składał się z pałacyku, budynku stajennego, nie zachowanej do dziś oficyny i parku o powierzchni 1,8 ha.

Neorenesans - nurt w architekturze XIX-wiecznego historyzmu, nawiązujący formalnie do architektury renesansowej. W krajach Europy Środkowej nawiązywano przede wszystkim do tzw. renesansu północnego.

Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR) – partia założona w grudniu 1948, na skutek połączenia Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej, po przeprowadzeniu czystek w ich szeregach. Określana również jako realno-socjalistyczna, sprawująca rządy w Polsce Ludowej, w latach 1948–1989 na drodze dyktatury proletariatu.

Budynek został wpisany do rejestru zabytków 17 kwietnia 1972, a w 1993 do rejestru dopisano stajnię, mur i park wchodzące w skład kompleksu. Obecnie obiekt znajduje się w rejestrze jako "Zespół Komendantury Garnizonu Pruskiego (d. Klub Studencki Żak) - ob. Ratusz (budynek główny, stajnia, mur ceglany, park)".

Liga Narodów (ang. League of Nations, fr. Société des Nations) – nieistniejąca już organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona. Statut Ligi został przyjęty przez konferencję pokojową w Wersalu 28 czerwca 1919 r. Stał się on częścią traktatu wersalskiego i wszedł w życie po ratyfikacji 10 stycznia 1920 roku.

Hektar – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie i leśnictwie. 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Oznaczana symbolem ha. Nazwa pochodzi od przedrostka "hekto-" oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary "ar".

Na przestrzeni lat budynek miał wielu użytkowników. Byli to kolejno:

Generalna Komendantura Garnizonu Pruskiego,

siedziba Dowództwa XVIII Korpusu Armijnego,

siedziba gen. Richarda Hakinga, głównodowodzącego alianckimi siłami okupacyjnymi (1920),

siedziba Wysokiego Komisarza Ligi Narodów w okresie Wolnego Miasta Gdańska,

w czasie wojny siedziba Wehrkreiskommando i gauleitera Forstera,

w latach 1945–57: Miejski Komitet PZPR,

siedziba Klubu Studentów Wybrzeża "Żak",

od 1999: Rada Miasta Gdańska

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Nowy Ratusz w Gdańsku

Przypisy

Generalkommando. rzygacz.webd.pl.
Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Pomorskiego.
Historia Klubu "Żak".