Nuevo León - Polski Serwis Naukowy

Nuevo León – stan w północno-wschodnim Meksyku. Graniczy ze stanami: Tamaulipas (na północy i wschodzie), Zacatecas i San Luis Potosí (na południu) i Coahuila (na zachodzie). Na północy Nuevo León sąsiaduje z amerykańskim stanem Teksas.

Podział administracyjny

Nuevo León dzieli się na 51 gmin (hiszp. municipios).

Zapoznaj się również z: Lista gmin w stanie Nuevo León.

Historia

Istnieją dowody archeologiczne na to, że tereny obecnego Nuevo León były zamieszkane przez społeczności zbieracko-myśliwskie w pierwszych wiekach naszej ery. W chwili przybycia Hiszpanów na terenach tych funkcjonowały rozproszone grupy Indian, które prowadziły wędrowny tryb życia.

Jeleń – zwyczajowa nazwa kilku rodzajów zwierząt z rodziny jeleniowatych. Mianem tym określa się gatunki należące do rodzajów: Cervus, Blastocerus, Ozotoceros, Odocoileus i inne. W Polsce mianem tym określa się jelenia szlachetnego.
Teksas (ang. Texas) – stan w południowej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Zatoki Meksykańskiej, sąsiadujący ze stanami Luizjana i Arkansas na wschodzie, stanem Oklahoma na północy i Nowym Meksykiem na zachodzie. Na południowym zachodzie graniczy z Meksykiem. Obszar w większości wyżynny (Wielkie Równiny), w części południowo-zachodniej niewielkie obszary górzyste, w części południowo-wschodniej Nizina Zatokowa.

Pierwszymi konkwistadorami, którzy przybyli do Nuevo León byli Alvar Nunez Cabeza de Vaca (1535) i Andrés de Olmos (1545). W 1575 Alberto Canto odkrywa dolinę, którą nazywa Extremadura, później w tym miejscu zostaje założone Monterrey. Dalej na północy jego wyprawa dotarła do złóż mineralnych w San Gregorio. W 1575 król Filip II upoważnił Luisa Carvajala y de la Cuevę do zajęcia terytorium Nuevo León. Trzy lata później Carvajal wyrusza ze swoją ekspedycją i zakłada osadę San Luis de Francia. Na początku XVI stulecia Diego de Montemayor, który został mianowany gubernatorem regionu rozpoczyna akcję kolonizacyjną terenów pozostających pod jego zwierzchnictwem. Do Montemayora dołączyli franciszkanie, którzy prowadzą ewangelizację tubylców. Pod koniec XVI wieku plan kolonizacji zostaje jednak zarzucony.

Psianka ziemniak (Solanum tuberosum L.) to prawidłowa botaniczna nazwa tej rośliny. Najczęściej jednak używany jest synonim tej nazwy – ziemniak. Jest to gatunek byliny należący do rodziny psiankowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej (Peru, Boliwia, Kolumbia, Chile). Obecnie rozprzestrzeniony na całym świecie jako roślina uprawna. W Polsce jest pospolicie uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).
Filip II (ur. 21 maja 1527 w Valladolid, zm. 13 września 1598 w Eskurialu) – król Neapolu i Sycylii w latach 1554-1598, władca Niderlandów w latach 1555-1598, król Hiszpanii w latach 1556-1598 i Portugalii w latach 1580-1598 (jako Filip I) z dynastii Habsburgów.

W XVI w. do Nuevo León przybywają Indianie Tlaxcala, którzy mają wspomóc wysiłki osadników hiszpańskich oraz nauczyć miejscowych nomadów stałego trybu życia. Z powodu braku taniej siły roboczej i rozległego obszaru region ten staje się miejscem hodowli bydła, która była podstawą gospodarki w okresie kolonialnym. Życie hodowców bydła utrudniały jednak wrogie plemiona indiańskie. W XVIII w. prowadzono przez krótki czas wydobycie złota i srebra, złoża zostały jednak szybko wyczerpane. Kościół korzystając z dużych nadań ziemi zakłada liczne misje i zakony.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
José de la Cruz Porfirio Díaz Mori (ur. 15 września 1830, zm. 2 lipca 1915), prezydent Meksyku, dyktator, rządził Meksykiem od 1876 do 1911 (z wyjątkiem czteroletniego okresu).

Ruch niepodległościowy w Nuevo León rozpoczął się w 1811, jednak po straceniu przywódcy powstańców - księdza Miguela Hidalgo y Costilli siły rojalistów szybko opanowały z powrotem cały region. Po uzyskaniu niepodległości przez Meksyk w 1821 Nuevo León stało się jedną z jego prowincji a od 1824 uzyskało status stanu - jednego z podmiotów federacji. W tym czasie ogłoszona zostaje także konstytucja stanowa.

Świnia domowa (Sus scrofa f. domestica) – zwierzę hodowlane udomowione między VII a VI w. p.n.e. Dostarcza hodowcom mięsa, tłuszczu, skóry, podrobów, szczeciny.
Cadereyta Jiménez - miasto w Meksyku, w centralnej części stanu Nuevo León. W mieście znajduje się siedziba gminy o tej samej nazwie. Cadereyta Jiménez wg danych Meksykańskiego Instytutu Statystycznego w 2005 liczyło 56 552 mieszkańców, co czyniło go dziewiątym pod względem liczby ludności w stanie Nuevo León, natomiast gminę zamieszkiwało 73 746 ludzi.

Pierwsza połowa XIX w. tak jak i w reszcie charakteryzowała się brakiem spokoju. Następowały ciągłe konflikty, najpierw pomiędzy zwolennikami centralizmu i federalizmu a później pomiędzy frakcjami liberałów i konserwatystów, co hamowało rozwój gospodarczy Nuevo León. Po przejęciu władzy przez liberałów i po wcześniejszym odstąpieniu USA północnych terytoriów do stanu zawitał okres upragnionej stabilizacji. Jednak region w dalszym ciągu pozostawał słabo zaludniony. Pod koniec XIX w. pewną poprawę w sytuacji gospodarczej przyniosło wybudowanie kolei łączącej Monterrey ze stolicą.

Arbuz, kawon (Citrullus Schrad.) – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych. Gatunkiem typowym jest Citrullus vulgaris. Duże znaczenie użytkowe ze względu na soczyste, jadalne owoce ma arbuz zwyczajny C. lanatus.
Fasola (Phaseolus L.) – rodzaj roślin jednorocznych lub bylin należący do rodziny bobowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i do Europy dotarła po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba. Do rodzaju tego, liczącego ponad 30 gatunków, należą jedne z ważniejszych roślin uprawnych. W Polsce nie rosną dziko, wyłącznie jako rośliny uprawne. Gatunkiem typowym jest Phaseolus vulgaris.

Rewolucja meksykańska szybko dotarła do stanu. W 1910 w Monterrey aresztowany zostaje przywódca opozycji wobec dyktatury Porfiria Diaza - Francisco Madero. Był to okres kampanii prezydenckiej a całe wydarzenie stało się iskrą zapalną do walki z reżimem Diaza. Siły rewolucyjne szybko opanowały stan. Jednak spokój nie trwał długo bo walki przedłużają się, z tym, że ich uczestnikami stają się członkowie poszczególnych frakcji rewolucyjnych. W 1917 ogłoszona zostaje nowa konstytucja Meksyku, w opracowaniu której udział wzięli także delegaci z Nuevo León.

Zakon Braci Mniejszych (łac. Ordo Fratrum Minorum, pot. franciszkanie) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebrzących. Założona w 1209 przez św. Franciszka z Asyżu. Zakon ten w 1517 r. na mocy bulli Ite et vos ad vineam meam został podzielony na Zakon Braci Mniejszych zwanych Obserwantami, oraz Zakon Braci Mniejszych Konwentualnych. W 1619 r. pełną niezależność uzyskała trzecia gałąź: Zakon Braci Mniejszych Kapucynów. Wszystkie trzy zakony są oparte na tej samej regule, napisanej przez św. Franciszka i zatwierdzonej przez papieża Honoriusza III 29 listopada 1223 r. Posiadają wspólne dziedzictwo historyczne i duchowe. Różne konstytucje oraz przełożeni stanowią jednakże o ich odrębności prawnej.
Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. – México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze: Stanami Zjednoczonymi (na północy); Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu); Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie); Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

W późniejszym okresie stan w dalszym ciągu pozostawał silnym ośrodkiem hodowli bydła. Natomiast Monterrey umocniło swoją pozycję - centrum przemysłowego i finansowego północnej części kraju.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)