Nuncjusz apostolski - Polski Serwis Naukowy

Nuncjusz apostolski (wł. nunzio apostolico) – legat papieski pełniący równocześnie stałą misję dyplomatyczną. Stały szef misji dyplomatycznej Stolicy Apostolskiej w pierwszej klasie, a jednocześnie przedstawiciel dyplomatyczny papieża jako głowy Kościoła Rzymskokatolickiego w państwie, z którym Stolica Apostolska utrzymuje stosunki dyplomatyczne. Ranga nuncjusza odpowiada randze ambasadora, w niektórych krajach, m.in. w Polsce nuncjusz jest zwyczajowo dziekanem korpusu dyplomatycznego.

Stolica Apostolska, inaczej Stolica Święta (łac. Sedes Apostolica, wł. Sede Apostolica, Santa Sede) – siedziba papieży, także papiestwo, czyli władza zwierzchnia papieża w Kościele katolickim wraz z jej instancjami wykonawczymi, stanowiąca podmiot prawa międzynarodowego. Jej siedziba mieści się w państwie Watykan, z którym jest połączona unią personalną i funkcjonalną. Stolica Apostolska sprawuje wyłączne zwierzchnictwo oraz suwerenną władzę i jurysdykcję nad Watykanem, który jest również jej własnością. Traktowanie Stolicy Apostolskiej i Watykanu jako odmiennych podmiotów, jakkolwiek uzasadnione z punktu widzenia ustrojowego, nie występuje jednak wyraźnie na gruncie prawa międzynarodowego. W stosunkach międzynarodowych nazwy te bywają stosowane zamiennie, a zaciągnięcie zobowiązania pod jedną z nich jest rozumiane jako wiążące dla obu. I tak np. w Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej podmiot ten występował początkowo pod nazwą Państwa Watykańskiego, a następnie (bez odrębnego przystąpienia) pod nazwą Stolicy Apostolskiej.

Papież (Ojciec Święty) (łac. papa, -ae m, wł. papa, gr. pappas, forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, głowa Kościoła rzymskokatolickiego, katolickich Kościołów wschodnich, Stolicy Apostolskiej oraz państwa Watykan. Obecnym papieżem jest Benedykt XVI.

Status prawny

Zgodnie z prawem kanonicznym nuncjusz i jego siedziba (nuncjatura apostolska) wyjęci są spod władzy biskupów swojego poselstwa. Ponadto wolno nuncjuszowi sprawować funkcje liturgiczne we wszystkich kościołach poselstwa. Do zadań kanonicznych nuncjusza należy między innymi przedstawiane papieżowi kandydatów na biskupów oraz gromadzenie informacji na ich temat. W chwili wakansu Stolicy Apostolskiej przeciwnie do innych jej urzędów poselstwo nuncjusza nie wygasa.

Dyplomacja – negocjowanie umów między państwami, w celu zawarcia korzystnych umów handlowych oraz pozyskania wsparcia wojskowego dla reprezentowanego kraju. Dyplomacja wiąże się też z rozwiązywaniem w pokojowy sposób problemów między państwami. Dwa tysiące lat temu wielki rzymski prawnik i filozof, Cyceron powiedział: „Istnieją dwa sposoby rozstrzygania sporów: jeden przy pomocy argumentów, drugi przy użyciu siły; a ponieważ pierwszy z nich jest właściwy człowiekowi, a drugi dzikim zwierzętom, należy uciec się do drugiego sposobu tylko wówczas, gdy nie możemy użyć pierwszego”. Inaczej mówiąc, siła argumentów, a nie argument siły – oto kwintesencja dyplomacji.

Biskup diecezjalny - biskup, któremu powierzono jakąś aktualnie istniejącą diecezję. Potocznie używa się wobec biskupa diecezjalnego również określenia biskup ordynariusz danej diecezji.

Zwyczajowo nuncjusz apostolski jest arcybiskupem tytularnym. Najczęściej nowym nuncjuszom sakry udziela sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, rzadziej czyni to osobiście papież lub inny bardzo wysoki dostojnik watykański.

Historia

Pierwszym nuncjuszem w wolnej Polsce w latach 1919-1921 był kardynał Ambrogio Damiano Achille Ratti, późniejszy Papież Pius XI. Od 1989 do 2010 roku nuncjuszem apostolskim w Polsce był arcybiskup Józef Kowalczyk. Od 30 czerwca 2010 funkcję tę pełni w Polsce Celestino Migliore.

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Sakra - święcenia duchowne w kościołach chrześcijańskich, najczęściej dotyczy święceń biskupich. Niegdyś sakrę nadawano nowo wybranym królom, w formie namaszczenia na stanowisko.

W latach 1964-1994 Stolica Apostolska obok tytułu nuncjusz używała także tytułu pronuncjusz. Pronuncjusze także byli szefami misji dyplomatycznych Stolicy Apostolskiej w pierwszej (najwyższej) klasie, natomiast wysyłano ich do krajów, które nie uznawały automatycznego pierwszeństwa przedstawiciela Stolicy Apostolskiej, a więc pronuncjusz nie stawał się z urzędu dziekanem korpusu dyplomatycznego. Mógł nim zostać, ale na ogólnych zasadach pierwszeństwa obowiązujących w korpusie (pierwszeństwo klas oraz staż w kraju przyjmującym). Obecnie Stolica Apostolska nie używa już tytułów pronuncjusz i wysyła nuncjuszów apostolskich zarówno do krajów, które uznają automatyczne pierwszeństwo przedstawiciela papieża, jak i do krajów, które tego przywileju nie akceptują.

Sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej – druga (nieformalnie) po papieżu osoba w hierarchii Watykanu. Jest szefem Sekretariatu Stanu złożonego z dwóch sekcji: spraw ogólnych (służy papieżowi pomocą w sprawach codziennych) i stosunków z państwami (sprawy zagraniczne).

Celestino Migliore (ur. 1 lipca 1952 w Cuneo) – włoski arcybiskup i dyplomata watykański, były stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ, nuncjusz apostolski w Polsce.

Warto zobaczyć:

przedstawiciele Stolicy Apostolskiej w Polsce

placówki dyplomatyczne i konsularne Polski na świecie oraz obcych państw w Polsce