Nur Mohammed Taraki - Polski Serwis Naukowy

Nur Mohammed Taraki (ur. 15 lipca 1916, zm. 14 września 1979) - afgański polityk komunistyczny i pisarz tworzący w języku paszto, prezydent i premier Afganistanu w latach 1978-1979.

Życiorys

W 1965 był jednym z głównych założycieli Ludowo-Demokratycznej Partii Afganistanu. Został jej sekretarzem generalnym. W 1978, po przewrocie wojskowym objął funkcję przewodniczącego Rady Rewolucyjnej Afganistanu, szefa państwa i premiera. Przyjął wówczas tytuł Wielkiego Przywódcy Rewolucji Kwietniowej. Wprowadzony pod jego przewodnictwem ustrój socjalistyczny spotkał się z dużym sprzeciwem w Afganistanie, a po wezwaniu przez mułłów do świętej wojny, powstańcy szybko opanowali większość terytorium kraju. Poprosił wówczas o wsparcie ZSRR, a we wrześniu 1979 został podjęty przez Breżniewa na Kremlu. Moskwa dostarczała jego reżimowi broni, sprzętu wojskowego i doradców wojskowych, początkowo nie zakładając interwencji zbrojnej.

Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

Dżihad (z języka arabskiego جهاد , ğihād – zmaganie, walka) – w kulturze islamu pojęcie pierwotnie oznaczające dokładanie starań i podejmowanie trudów w celu wzmocnienia wiary i islamu. W tradycji europejskiej termin ten często, choć nie do końca precyzyjnie, tłumaczy się jako „święta wojna”.

Został zamordowany na polecenie swojego zastępcy Hafizullaha Amina. Przywiązano go ręcznikiem do łóżka, a następnie uduszono poduszką. Konwulsje trwały piętnaście minut.

Jego dorobek pisarski to realistyczne powieści i opowiadania z życia wsi afgańskiej, m.in. Dy Bang muzafire (1958) i Zara (1962).

Przypisy

Michael Dobbs, Precz z Wielkim Bratem. Upadek Związku Radzieckiego, Poznań 1998, s. 29.

Kreml (ros. Кремль) – gród warowny lub twierdza sytuowana w obrębie miast ruskich, budowana zwykle na wzniesieniu i obejmująca: siedzibę władcy, cerkwie oraz budynki o funkcjach urzędowych lub państwowych. W XVIII wieku, w związku z rozbudową miast, kremle straciły swoje obronne znaczenie, pełniąc jedynie funkcje reprezentacyjne.

Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Dawlat-e Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Daulat-e Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Dawlat, trb. Dy Afghanestan Eslami Daulat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.