Ołtaszyn - Polski Serwis Naukowy

Ołtaszyn (niem. Oltaschin, od 1937 do 1945 Herzogshufen, w pierwszych latach po II wojnie światowej Ołtarzyn) - osiedle w dzielnicy Krzyki leżące w południowo-wschodniej części Wrocławia. Osiedle znajduje się w odległości 6,5 km od dzielnicy Stare Miasto.

Ołtaszyn od strony południowej sąsiaduje z wsią Wysoka (wzdłuż polnej drogi), od północy sięga do linii kolejowej Wrocław – Kobierzyce, od wschodu sąsiaduje z Wojszycami (w linii ulic: Świt, Nenckiego, Gałczyńskiego i Grota-Roweckiego), od zachodu natomiast z Partynicami (w linii ulic: Agrestowej i Obrońców Poczty Gdańskiej).

Ernst May (ur. 27 lipca 1886 we Frankfurcie nad Menem, zm. 11 września 1970 w Hamburgu) - niemiecki architekt i urbanista modernistyczny. W latach 1925-1930 burmistrz do spraw mieszkalnictwa we Frankfurcie nad Menem, twórca wielu nowoczesnych osiedli.
Henryk I Brodaty (Jędrzych I Brodaty) (ur. pomiędzy 1165/1170 [1], zm. 19 marca 1238 [2] w Krośnie Odrzańskim) – książę wrocławski w latach 1201-1238, opolski 1201-1202, kaliski 1206-1207 i od 1234, władca ziemi lubuskiej do 1206, 1210-1218 i od 1230, od 1232 książę krakowski, od 1234 w południowej Wielkopolsce po rzekę Wartę, od 1230 opieka nad Opolem, od 1232 opieka nad Sandomierzem, od 1234 pełnia władzy nad Opolszczyzną (przekazanie Kazimierzowicom w zamian ziemi kaliskiej pod swoim zwierzchnictwem), ze śląskiej linii dynastii Piastów, założyciel tzw. monarchii Henryków Śląskich.

Historia

Najstarsze ślady osadnictwa w okolicy Ołtaszyna pochodzą z epoki brązu i żelaza.

Najstarszy znany zapis dotyczący wsi pochodzi z roku 1204, w którym Henryk Brodaty m.in. zwolnił posiadłości klasztoru NMP na Piasku od daniny zwanej podworowem.

W granicach Wrocławia Ołtaszyn znajduje się od 1 stycznia 1951 roku. Dominuje w nim zabudowa jednorodzinna.

kościół Wniebowzięcia NMP

Zabytki

Dawna średniowieczna wieś zachowała kształt owalnicowej dwurzędówki z 2 ulicami w osi wschodnio-zachodniej, ujmującymi wspólny plac tzw. nawsie zamknięty od wschodu budynkiem gotyckiego kościoła Wniebowzięcia NMP, a od zachodu budynkiem kuźni (z ok. 1880 r.). Kościół pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP powstał w Ołtaszynie już w 1238 r. Obecną gotycką budowlę wzniesiono w roku 1450. W 1856 r. Wieża, dach i sklepienie zostały przebudowane, na skutek czego kościół otrzymał obcy mu wygląd, w duchu pomorskiego pseudogotyku.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Wojszyce - osiedle w południowej części Wrocławia, w dzielnicy Krzyki. Znajduje się na południe od towarowej obwodnicy Wrocławia, przechodzi tędy także nieczynna dziś linia kolejowa przez Dzierżoniów do Świdnicy, uruchomiona w 1884.

W świątyni znajdują się cenne zabytki z XI w: figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XV w. w głównym ołtarzu oraz figury św. Barbary i św. Katarzyny. Przy kościele znajduje się cmentarz.

Osobny artykuł: Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Wrocławiu-Ołtaszynie.

Przy ulicy Strączkowej znajduje się wczesnomodernistyczne osiedle zaprojektowane przez Ernsta Maya, przykładowy fragment miasta satelitarnego.

Granice osiedla

Obecnie osiedle tworzą 3 jednostki osadnicze:

Czarne ziemie (feoziemy wg systematyki FAO/UNESCO) - rząd gleb w obrębie którego wydziela się jeden typ czarne ziemie. Czarne ziemie powstają na utworach mineralnych zasobnych w materię organiczną, oraz węglan wapnia, lub będących pod wpływem wód gruntowych zasobnych w kationy wapnia. Występują na obszarach płaskich obniżeń, obszarach pojeziernych, starych aluwiach, obrzeżeniach torfowisk i deluwiach. Ich powstanie jest generalnie uwarunkowane długotrwałym oddziaływaniem wysokiego zwierciadła wód gruntowych, ale kształtują się również na bardzo ciężkich glinach i iłach w warunkach utrudnionego przesiąkania wód opadowych. W Polsce takiego pochodzenia są czarne ziemie kętrzyńskie i gniewskie. Ich rozwój związany jest z obecnością roślinności łąkowo-zaroślowej lub darniowo-leśnej.
Kobierzyce (niem. Koberwitz, od 1937 Rößlingen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce. Miejscowość jest siedzibą gminy Kobierzyce. Wieś jest położona na Równinie Wrocławskiej, na wschód przebiega droga krajowa nr 8.

Pierwotna wieś położona na północy.

Niewielkie osiedle mieszkaniowe Ołtaszyn dla robotników rolnych na południowy wschód od pierwotnej wsi, rozplanowane na początku lat 20. XX wieku przez Ernsta Maya.

Osiedle podmiejskie z lat 30. XX wieku, ukształtowane ostatecznie przestrzennie w latach 70., usytuowane po stronie południowej wsi.

Od północy granica Ołtaszyna biegnie przy Parku Południowym (róg ul. Wyścigowej i Ślężnej) wzdłuż linii kolejowej, od wschodu ul. Grota Roweckiego. Od południa granica osiedla pokrywa się z granicą miasta, a od zachodu prowadzi ul. Agrestową i krótkim odcinkiem Wyścigowej.

Modernizm - ogólne określenie prądów w architekturze światowej rozwijających się w latach ok. 1918-1975, zakładających całkowite odejście nie tylko od stylów historycznych, ale również od wszelkiej stylizacji. Architektura modernistyczna opierała się w założeniu na nowej metodzie twórczej, wywodzącej formę, funkcję i konstrukcję budynku niemal wyłącznie z istniejących uwarunkowań materialnych.
Partynice (niem. Hartlieb) – osiedle w południowej części Wrocławia, graniczące z osiedlami Klecina, Ołtaszyn, Wojszyce i Krzyki oraz z granicą miasta. Wieś przyłączona do Wrocławia w 1928.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)