Obciąg - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy pojęcia w poligrafii. Zapoznaj się również z: Obciąg w browarnictwie.

Obciąg – guma offsetowa w maszynie offsetowej wraz z arkuszami podkładowymi lub gumą podkładową. Technika offsetowa jest techniką druku pośredniego właśnie za sprawą zastosowania obciągu gumowego: farba z offsetowej formy drukowej (płyty offsetowej) nie jest przenoszona bezpośrednio na podłoże drukowe lecz na obciąg i dopiero z niego na podłoże. Zadaniem gumy offsetowej jest przenoszenie w jak najwierniejszy sposób rysunku z formy drukowej na podłoże. Miarą wierności odwzorowania rysunku jest przyrost punktu rastrowego, czyli procentowe powiększenie punktu rastrowego na druku względem odpowiadającego mu punktu rastrowego na formie drukowej oraz jak najpełniejsze krycie dużych płaszczyzn (apli).

Papier kalibrowany - papier o stałej, precyzyjnej grubości na całej swojej powierzchni, stosowany np. jako podkład pod gumę obciągową, tworząc wraz z nią obciąg w technice drukowania offsetowego. Podczas produkcji papieru kalibrowanego papier jest mocno sprasowywany, dzięki czemu jest stosunkowo mało podatny na odkształcenia (wgniecenia) podczas działania ciśnień, jakim jest poddawany w czasie użytkowania w maszynach drukarskich.

Druk – wielokrotne odbicie obrazu z formy drukowej na podłoże drukowe (np. na papier). Potocznie nazywana drukiem jest również każda kopia, czyli odbitka drukowa.

Gumy offsetowe można podzielić na konwencjonalne (coraz rzadziej się je stosuje) i kompresyjne. Gumy konwencjonalne składają się z warstwy gumy, do której od strony niedrukującej przyklejone są warstwy tkaniny zapobiegające naciąganiu się gumy pod wpływem docisku do podłoża drukowego. Warstwy tkaniny przykleja się tak, aby jej włókna biegły po obwodzie cylindra obciągowego. Dlatego istotną sprawą jest prawidłowe przycięcie gumy z roli (w takiej postaci konfekcjonuje gumę producent). W gumach kompresyjnych znajduje się dodatkowo warstwa kompresyjna, w której uwięzione są pęcherzyki gazu. Dzięki takiej konstrukcji guma zachowuje dużą sprężystość i jest mniej podatna na odkształcenie w stosunku do gumy konwencjonalnej.

Papier (łac. papyros) – spilśniona na sicie masa włóknista pochodzenia organicznego o gramaturze od 28 do 200g/m². Wytwarzany poprzez ułożenie na sicie (w procesie flokulacji) włókien. Papier jest wytwarzany w formie arkuszy lub wstęgi nawijanej w zwoje. Po uformowaniu masy na sicie jest odwadniany, prasowany, suszony i gładzony w podzielonych etapach ciągłego procesu wytwarzania.

Przekrój poprzeczny – dwuwymiarowy przekrój ciała. W szczególności dotyczy to ciał o symetrii osiowej. Dla takich ciał przekrój poprzeczny, wraz z podaniem długości, w pełni określa jego kształt. Wówczas przekrój w płaszczyźnie zawierającej oś symetrii nazywa się przekrojem podłużnym. W najbardziej dosłownym znaczeniu przekrojem poprzecznym nazywamy obraz przedmiotu widziany po jego przecięciu, np. obraz słojów wewnątrz ściętego pnia drzewa.

Można też wyróżnić rodzaje gum w zależności od ich przeznaczenia, np. do druku na arkuszach metalu, do druku farbami UV, do lakierowania wybiórczego (punktowego), do druku na papierze i podłożach niechłonnych.

Rozróżnia się gumy offsetowe do maszyn arkuszowych i zwojowych, które różnią się między sobą konstrukcją i grubością.

Ze względu na sposób mocowania do cylindra obciągowego (cylinder pośredni) można wyróżnić gumy listwowane i w postaci arkusza gumy. Te pierwsze mocowane są na cylindrze przez zaciśnięcie listew, a te drugie są perforowane na obu końcach i mocowane w listwach maszyny skręcanych śrubami. Producenci maszyn coraz częściej produkują maszyny z myślą o obciągach listwowanych, które pozwalają na szybszy ich montaż i demontaż niż w przypadku gum nieolistwowanych.

Forma drukowa – element urządzenia drukującego, przyjmujący farbę drukową (lub inną nadrukowywaną substancję, np. lakier, klej) w miejscach obrazu drukowego w celu przekazania tej farby dalej, na podłoże drukowe. Forma drukowa jest pierwszym miejscem w urządzeniu drukującym, w którym farba drukowa przyjmuje kształt przyszłego druku. Jej powierzchnia stanowi układ fragmentów przyjmujących i nieprzyjmujących farbę, czyli inaczej mówiąc jest układem fragmentów drukujących i niedrukujących. W zależności od techniki druku, formy drukowe dzieli się na wklęsłe, płaskie i wypukłe. W formie wklęsłodrukowej miejscami drukującymi są wytrawione zagłębienia w powierzchni formy, w których zbiera się farba, zaś w formie wypukłej (typograficznej) to właśnie płaszczyzny drukujące stanowią powierzchnię formy. Formy płaskie mają fragmenty drukujące i niedrukujące umieszczone praktycznie na tej samej wysokości i wspólnie stanowią powierzchnię formy drukowej, a różnią się między sobą modyfikacją powierzchni dającą im własność przyjmowania bądź nieprzyjmowania farby.

Arkusze podkładowe lub guma podkładowa są podkładane pod gumę offsetową, aby zapewnić prawidłowy jej docisk do podłoża drukowego. W maszynach nowej generacji nie zaleca się gum podkładowych. Jako arkuszy podkładowych stosuje się papier kalibrowany. Cechuje go to, że posiada ściśle określoną grubość w każdym punkcie powierzchni.

Guma offsetowa kompresyjna, przekrój poprzeczny: A – warstwa gumy, B – warstwa tkaniny stabilizującej, C – warstwa kompresyjna, D – gruba warstwa tkaniny stabilizującej

Guma offsetowa kompresyjna olistwowana