Obiekty sakralne w Bydgoszczy - Polski Serwis Naukowy

Obiekty sakralne w Bydgoszczy - na terenie Bydgoszczy znajduje się ponad 60 obiektów, w których odbywa się kult religijny. 45 z nich stanowią kościoły rzymskokatolickie, z czego:

4 pochodzą z okresu przed 1772 r. (kolejnych 7 już nie istnieje)

10 z okresu zaborów 1772-1920 r.

5 z okresu międzywojennego 1920-1939 r.

26 zbudowanych (bądź budowa została rozpoczęta) po 1939 r.

Wśród świątyń można wyróżnić:

1 katedrę,

1 bazylikę mniejszą,

4 sanktuaria Diecezji Bydgoskiej,

41 kościołów parafialnych,

2 kościoły rektorskie,

2 publiczne kaplice.

Oprócz wymienionych powyżej istnieją również kaplice przy szkołach katolickich, cmentarzach, domach rekolekcyjnych.

Kościół Zbawiciela w Bydgoszczy – neogotycka świątynia parafii ewangelicko-augsburskiej. Znajduje się przy Placu Zbawiciela (ul. Warszawska). Pierwotnie zwana była kościołem Chrystusa.

Historia kultu religijnego w Bydgoszczy w przeważającej części dotyczy Kościoła katolickiego. Kościół ten we wszystkich okresach dziejów Bydgoszczy odgrywał znaczącą rolę. Pewien wpływ na obraz religijny miasta miała również reformacja w XVI i XVII wieku oraz kolonizacja niemiecka w wieku XIX, która doprowadziła do wzrostu znaczenia kościoła ewangelicko-unijnego.

Prócz kościołów rzymskokatolickich w Bydgoszczy istnieje ok. 18 parafii i zborów innych wyznań, w tym większość protestanckich. Nie istnieją już 4 zbory ewangelickie oraz synagoga zbudowane w XIX wieku.

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Galeria bydgoskich świątyń

Kościoły zabytkowe

Do rejestru zabytków wpisanych jest obecnie w Bydgoszczy 19 kościołów katolickich (w tym jedna kaplica oraz kościół polskokatolicki), 2 kościoły ewangelickie, cerkiew prawosławna oraz dawna synagoga.

Sanktuarium – w religioznawstwie termin, którym określa się miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte.

Protestantyzm — jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

Bydgoskie kościoły: Katedra - sanktuarium Matki Bożej Pięknej Miłości, pobernardyński, Klarysek, św. Mikołaja

Kościoły rzymskokatolickie

Lista zawiera wykaz obecnie istniejących kościołów rzymskokatolickich, znajdujących się na terenie Bydgoszczy. Kolejność ustalono wg chronologii powstania świątyń.

Synagoga, bożnica, bóżnica (z gr. συναγωγή synagoge: "zgromadzenie, miejsce zebrań") – żydowski dom modlitwy, miejsce zebrań religijnych i społecznych gminy żydowskiej.

Kościół Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Bydgoszczy - kościół położony w Bydgoszczy przy Placu Wolności, którego patronami są św. Piotr i św. Paweł.

Bydgoskie kościoły: św. Piotra i Pawła, św. Jana Apostoła, Chrystusa Zbawiciela, św. Andrzeja Boboli

Kościoły protestanckie

Lista zawiera wykaz obecnie istniejących kościołów, zborów i parafii protestanckich znajdujących się na terenie Bydgoszczy. Kolejność ustalono wg chronologii powstania świątyń (lub parafii).

Rektor kościoła – w Kościele katolickim duchowny, który sprawuje opiekę nad kościołem nie należącym do parafii ani do żadnej innej wspólnoty. Dawniej wobec rektora kościoła używano tytułu kuratus przy czym tytuł mógł dotyczyć również wikariusza, któremu powierzono opiekę nad kościołem filialnym.

Kościół Klarysek pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (początkowo Św. Ducha, św. Wojciecha, św. Klary i św. Barbary) – zabytkowy kościół położony w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej.

Bydgoskie kościoły: św. Józefa Rzemieślnika, Najświętszego Serca Jezusa, Świętej Trójcy, Miłosierdzia Bożego

Kościoły prawosławne i starokatolickie

Lista zawiera wykaz obecnie istniejących kościołów, cerkwi i parafii prawosławnych i starokatolickich znajdujących się na terenie Bydgoszczy. Kolejność ustalono wg chronologii powstania świątyń (lub parafii).

Matka Boża Pięknej Miłości – gotycki obraz Matki Bożej z Różą, znajdujący się w ołtarzu głównym kościoła katedralnego w Bydgoszczy. Sanktuarium maryjne od XVII w.

Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Kościoły nieistniejące

Lista zawiera wykaz wszystkich świątyń: katolickich, ewangelickich i żydowskich na terenie obecnej Bydgoszczy, które zostały zniszczone w wyniku wojen, decyzji zaborców lub innych wydarzeń dziejowych. Kolejność ustalono wg chronologii powstania świątyń.

Bazylika mniejsza (basilica minor) - tytuł honorowy, nadawany przez papieża, lub w drodze prawa zwyczajowego, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.

Dwudziestolecie międzywojenne (albo okres międzywojenny w Polsce) – okres między odzyskaniem niepodległości przez Polskę (11 listopada 1918) a wybuchem II wojny światowej (1 września 1939).

Bydgoskie kościoły: Matki Bożej Królowej Polski, św. Wojciecha, św. Stanisława, Bazylika Mniejsza św. Wincentego a’Paulo

Świątynie innych wyznań

Przypisy

w tym kościół św. Mikołaja mocno przebudowany w latach 20. XX, który zachował jedynie relikt starej świątyni w postaci kaplicy

Zobacz też

Struktury wyznaniowe w Bydgoszczy

Historia kultu religijnego w Bydgoszczy

Linki zewnętrzne

Tradycje kultu religijnego w Bydgoszczy

Bydgoskie parafie i kościoły

Bibliografia

http://www.diecezja.byd.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=114&Itemid=80 [dostęp 27-05-2009]

Bryll Stefan ks. Świątynie utracone. Bydgoska architektura sakralna minionych wieków. Bydgoszcz 2008