Oblężenie Fellina - Polski Serwis Naukowy

Oblężenie Fellina miało miejsce 25 marca - 17 maja 1602 podczas wojny polsko-szwedzkej 1600-1611.

Dowodzący siłami Rzeczypospolitej w Inflantach hetman wielki koronny Jan Zamoyski postanowił wznowić działania dopiero wiosną, a jako pierwszy cel dla swej uszczuplonej armii (5000 żołnierzy) wybrał Fellin. Pod bronioną przez 800 Inflantczyków twierdzę 25 marca przybyła straż przednia wojsk koronnych dowodzona przez Stanisława Żółkiewskiego. Siły główne przybyły kilka dni później, jednak do czasu nadejścia ciężkiej artylerii (19 kwietnia) ograniczyły się jedynie do blokowania fortecy. Gdy wyłomy w murach miasta osiągnęły odpowiednią wielkość, 4 maja wojska polskie ruszyły do szturmu. Wkrótce miasto zostało opanowane przez piechotę i Kozaków zaporoskich, a Szwedzi wycofali się do zamku, gdzie kontynuowali zaciętą obronę.

Stanisław Żółkiewski herbu Lubicz (ur. 1547 w Turynce pod Lwowem, zm. 7 października 1620 pod Mohylowem, kilka kilometrów od granicy na Dniestrze w Mołdawii podczas odwrotu spod bitwy pod Cecorą) – polski magnat, od 1618 hetman wielki koronny i kanclerz wielki koronny, hetman polny koronny od 1588 do 1618, wojewoda kijowski od 1608, kasztelan lwowski od 1590, sekretarz królewski od 1573, zwycięzca wielu kampanii przeciwko Rosji, Szwecji, Imperium Osmańskiemu i Tatarom, pisarz.

I Rzeczpospolita – współczesna nazwa państwa zwanego dawniej Rzecząpospolitą, obejmującego Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie, a więc tereny dzisiejszej środkowo-wschodniej Polski, około 3/4 terenu dzisiejszej Ukrainy, cały obszar Białorusi, Litwy, Łotwy oraz częściowo Estonii, Rosji i Słowacji, stosowana dla okresu od połowy XV w., czyli od ukształtowania się ustroju tzw. demokracji szlacheckiej do III rozbioru w 1795.

Kolejny szturm, tym razem na zamek, podjęto 16 maja, a w trakcie zażartych walk poległo wielu polskich żołnierzy (wśród nich śmiertelnie ranny został wojewoda wendeński Jerzy Farensbach). Ostatecznie szturm został odparty, ale gdy następnego dnia Zamoyski zamierzał rzucić swe wojska do kolejnego ataku, obrońcy zamku zgodzili się na kapitulację. Jedynie garstka Finów nie chciała pogodzić się z porażką i wysadziła się w powietrze. Po pozostawieniu załogi Zamoyski z resztą armii (już tylko 2000 żołnierzy) ruszył na Biały Kamień.

Kozacy zaporoscy, kozacy niżowi (ros.: Запорожцы, ukr.: Запорожці) – społeczność zorganizowana na sposób wojskowy, której początki sięgają końca XV w. i związane są z terytoriami naddnieprzańskimi.

Hetman wielki koronny – z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki litewski, który był dowódcą wojsk Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Wzajemny stosunek prawny obu ministrów opisano w haśle: hetman wielki litewski.

Literatura

Leszek Podhorodecki, "Rapier i koncerz", Warszawa 1985, ISBN 83-05-11452-X

Leszek Podhorodecki, "Stanisław Żółkiewski", Warszawa 1988, ISBN 83-205-4082-8