Oblężenie Konstantynopola (717-718) – roczne oblężenie Konstantynopola przez armię kalifatu Umajjadów pomiędzy 15 sierpnia 717 a 15 sierpnia 718 roku, zakończone odstąpieniem wojsk arabskich od miasta.

Przed bitwą

W roku 705 po dziesięcioletnim okresie wygnania władzę w Bizancjum z pomocą Bułgarów odzyskał wcześniej okrutnie okaleczony przez obcięcie nosa Justynian II. Teraz zaczął się on mścić na swoich rzeczywistych i wyimaginowanych przeciwnikach, a rozszerzanie rządów terroru pochłaniało go tak całkowicie, że zaniedbał on podstawowe sprawy państwa. Tymczasem Arabowie wykorzystali to osłabienie cesarstwa i jego pozbawionej w wyniku terroru najzdolniejszych oficerów armii i w roku 709 zdobyli Tyanę. Ich najazdy na Cylicję w latach 710 i 711 nie spotkały się właściwie z żadnym oporem. W tym właśnie roku Justynian został obalony przez nie mogących dłużej znieść jego rządów Bizantyjczyków, a cesarzem został Filipikos Bardanes. Panował on jednak jedynie dwa lata, po czym został obalony i cesarzem został Anastazjusz II, ponieważ Filipikos naraził się ludności popieraniem monofizytyzmu. Przez cały okres panowania Filipikosa Arabowie ponawiali swoje najazdy na Azję Mniejszą. Nowy cesarz próbował im się przeciwstawić i skoncentrował przeciwko nim armię, jej część jednak zbuntowała się przeciwko niemu i wprowadziła na tron Teodozjusza III. Ten jednak rychło został obalony przez stratega temu Anatolikon Leona III, który 25 marca 717 roku został koronowany na cesarza. Tak więc w ciągu 6 lat Bizancjum miało 4 cesarzy, a tymczasem Arabowie wykorzystując ten chaos zaczęli przygotowywać oblężenie Konstantynopola. Już latem 716 roku wojsko arabskie pod dowództwem brata kalifa Sulajmana, Maslamy ibn Abd al-Malika, zgromadziło się w Dabig w pobliżu Aleppo, przezimowało tam i wiosną ruszyło na stolicę Bizancjum, wkrótce zdobywając Pergamon.