Oblężenie Villingen miało miejsce 16-22 lipca 1704 podczas hiszpańskiej wojny sukcesyjnej.

Ogólna sytuacja przed oblężeniem

Do oblężenia Villingen w lipcu 1704 doszło w wyniku francuskiej reakcji na marsz Marlborougha w kierunku Dunaju, i to wbrew swej pierwotnej strategii planowanej na rok 1704. Francja i Bawaria zakończyły udanie kampanię 1703 zdobywając twierdze Landau in der Pfalz, Breisach, Augsburg i Ratyzbonę. Dzięki temu ułatwiły sobie wzajemną komunikację. Dodatkowo ich strategiczą pozycję wzmocniło rozpoczęte w końcu 1703 powstanie na Węgrzech. By wesprzeć i jednocześnie mocniej związać ze sobą elektora Bawarii Maksymiliana Emanuela, potrzebne były posiłki. Poprowadził je marszałek Tallard, który po licznych manewrach dotarł od zachodu w okolice Villingen. Od wschodu, po wymanewrowaniu wojsk margrabiego Ludwika Badeńskiego nadeszła armia bawarska Maksymiliana Emanuela. W dniach 19 maja i 20 maja Tallard przekazał elektorowi Bawarii Maksymilianowi Emanuelowi 10000 rekrutów oraz pieniądze, a następnie wrócił nad Ren. Pierwszego dnia po tym sukcesie nadeszły wieści o marszu Marlborougha w górę Renu z 40 000 żołnierzy. Tym samym wszystkie francuskie plany strategiczne dotyczące południowych Niemiec legły w gruzach. Natychmiast równoległym kursem ruszył za Marlboroughiem marszałek Villeroy, gdyż istniała obawa, że Marloborough może wejść do Bawarii. Mógł także wkroczyć do Alzacji, w górę Mozeli, albo, co było bardzo groźne, załadować swą armię na łodzie i znaleźć się we Flandrii znacznie wcześniej, niż mógłby tego dokonać Villeroy. Francuzi zdecydowali się więc poczekać i sprawdzić, jakie są rzeczywiste intencje Marlborougha i dopiero potem przystąpić do działania.

Ostateczny kierunek marszu Marlborougha stał się jasny 7 czerwca, gdy w pobliżu Philippsburga skierował swą armię na wschód do Sinzheim. Ludwik XIV rozkazał swym marszałkom Villeroyowi i Tallardowi, którzy znajdowali się w tym czasie w Zweibrücken, by sporządzili plan zapobieżenia ewentualnemu najazdowi sprzymierzonych na Bawarię. Z przedstawionych sobie planów Ludwik XIV wybrał najbardziej śmiały. W jego zakres wchodziła przeprawa przez Ren poniżej Stollhofen i marsz w dół rzeki Neckar do Stuttgartu. Ludwik XIV zdecydował się wydać 23 czerwca odpowiednie rozkazy marszałkowi Villeroy. Francuska armia nad Renem miała być podzielona w następujący sposób: Tallard (33 000 żołnierzy, w tym 7000 jazdy) miał wkroczyć do Bawarii, Villeroy (36 000 żołnierzy, w tym 10 000 jazdy) miał ruszyć i wesprzeć Offenburg, natomiast generał de Coigny (8000 żołnierzy, w tym 1500 jazdy) miał chronić Alzację.