Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu Adama Mickiewicza

Widok ogólny budynku głównego

Jeden z pawilonów

Fragment bramy

Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu - obserwatorium astronomiczne należące do Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, zlokalizowane w Poznaniu przy ul. Słonecznej 36 (Grunwald).

Planetoida (planeta + gr. eídos postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie o małych rozmiarach - od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną (w Układzie Słonecznym - Słońce), posiadające stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku asteroid mniejszych i mało masywnych – o nieregularnym kształcie, często noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

Absolwent (z łac. absolvens, kończący) – osoba, która ukończyła pewien etap edukacji w jednostce organizacyjnej, wchodzącej w skład systemu oświaty.

Dzieje

W 1919, po formalnym powstaniu Uniwersytetu w Poznaniu, rektor Heliodor Święcicki polecił zorganizować uczelniane obserwatorium astronomiczne. Zadanie to powierzył Kazimierzowi Graffowi, urodzonemu 7 lutego 1878 w Próchnowie koło Margonina. Graff zaczynał karierę naukową w obserwatorium berlińskim i hamburskim (od 1902).

Osiedla spółki Strzecha w Poznaniu - zespół zabudowań mieszkalnych, zrealizowanych przez Spółkę Ziemską Strzecha na Grunwaldzie w Poznaniu (rejon ulicy Palacza). Spółka Strzecha powstała jesienią 1919 z inicjatywy ks. Kazimierza Malińskiego (1872-1928), proboszcza parafii Matki Boskiej Bolesnej i miała za zadanie zapewnienie tanich mieszkań dla niżej sytuowanej ludności Górczyna i Łazarza.

Uniwersytet im. Adama Mickiewicza (UAM) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Poznaniu. Powstał w 1919 roku - początkowo jako Wszechnica Piastowska, w 1920 r. przemianowana na Uniwersytet Poznański. Podczas II wojny światowej, w latach 1940-1944 Uniwersytet Poznański działał w Warszawie jako tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich. 24 grudnia 1955 roku Uniwersytet otrzymał patrona i nową nazwę: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza.

Na siedzibę placówki wybrano willę przy ul. Palacza 63 (Willa Górczyn). Instrumenty badawcze planowano natomiast rozmieścić w Mosinie na tamtejszych wzgórzach morenowych, ale nigdy do tego nie doszło ze względów finansowych.

15 stycznia 1922 kierownictwo obserwatorium objął astronom-praktyk - dr Bohdan Zaleski, przybyły z obserwatorium w Nikołajewie (obecnie na obszarze państwa Ukraina). W tymże roku otwarto w obserwatorium pierwsze studia astronomiczne (5 osób). Obserwowano głównie komety i asteroidy. Skupiano się także na astrometrii. Dr Zaleski zmarł w 1927. W 1929 kierownictwo objął dr hab. Józef Witkowski z obserwatorium Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Był to czas, od którego nastąpił dynamiczny rozwój placówki. Brano udział w projektach międzynarodowych oraz ekspedycjach na całkowite zaćmienie słońca - w 1932 do USA i w 1934 do Irkucka. W okresie II wojny obserwatorium nie poniosło znaczących strat.

Morena: 1. Materiał skalny składający się z przemieszanych frakcji różnej wielkości (bloki skalne, głazy, żwiry, piaski, pyły), gliny, transportowanych i osadzanych przez lodowiec, pochodzących głównie z niszczenia jego podłoża, ze zboczy wznoszących się ponad powierzchnię lodowca jak również przynoszonych przez lawiny i wiatr.

Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu Sp. z o.o. (MPK Poznań Sp. z o.o.) - spółka powstała 28 czerwca 2000 w wyniku przekształcenia zakładu budżetowego o nazwie "Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Poznaniu". Jej tradycje sięgają roku 1880, kiedy w Poznaniu powstał pierwszy tramwaj konny. Jest jednoosobową spółką miasta Poznania (jedyny właściciel i 100% udziałowiec).

Prof. Witkowski kierował obserwatorium do 1962, z przerwą na lata wojenne. W latach 1962 - 1967 rolę tę pełnił prof. dr Fryderyk Koebke (uczeń prof. Witkowskiego). Był teoretykiem z zakresu mechaniki nieba. Od 1967 do 1990 placówką kierowali prof. dr Hieronim Hurnik, prof. Krystyna Kurzyńska, a potem (do chwili obecnej) prof. dr hab. Edwin Wnuk (były prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego). Gościnnie wykłada prof. dr hab. Maciej Konacki z Torunia - znakomity polski astrofizyk.

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: łac. Studium Generale, Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski) (łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

Status obecny i osiągnięcia

Aktualnie (marzec 2010) placówka jest samodzielnym Instytutem w strukturze Wydziału Fizyki UAM. Zatrudnia 35 pracowników. Prowadzone są dni otwarte oraz wycieczki edukacyjne dla grup szkolnych i przedszkolnych.

Na przestrzeni swoich dziejów (od 1922) obserwatorium wykształciło 150 absolwentów. Osiągnięciem kadry naukowej było odkrycie planetoidy 1572 Posnania (22 września 1949). Włożono duży wkład w obserwacje planetoidy podwójnej 90 Antiope. W dowód uznania dla obserwatorów z Poznania trzy z nowo odkrytych planetoid otrzymały nazwy: Michałowski, Kwiatkowski, Kryszczyńska.

Astrometria (astronomia pozycyjna) – najstarszy dział astronomii zajmujący się pomiarami pozornych położeń i ruchów ciał niebieskich. Dzieli się na astronomię sferyczną, zawierającą matematyczną teorię potrzebną do opisywania ruchów ciał na sferze niebieskiej oraz astronomię praktyczną, obejmującą teorię przyrządów astrometrycznych, metody obserwacji i ich opracowywania.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Dojazd

Dojazd w pobliże obserwatorium zapewniają autobusy MPK Poznań linii 69, do przystanku Tęczowa (dalej dojście 300 m ulicą Tęczową).

Zobacz też

Osiedla spółki Strzecha w Poznaniu

Bibliografia

Władysław Naskręcki, Obserwatorium Astronomiczne UAM, w: Kronika Miasta Poznania, nr 1/2002, Wydawnictwo Miejskie, Poznań, ss.298-303, ISSN 0137-3552
Kasia Marnocha, Poznańskie obserwacje nieba, w: Bliżej Uczelni - czasopismo Stowarzyszenia Absolwentów Uniwersytetu w Poznaniu, nr 1(5)/2010, s.3
Poznań - atlas aglomeracji 1:15.000, wyd. CartoMedia/Pietruska & Mierkiewicz, Poznań, 2008, ISBN 978-83-7445-018-8
Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz, Poznań od A do Z, wyd. KAW, Poznań, 1986, s.93, ISBN 83-03-01260-6

Astrofizyka jest dziedziną leżącą na pograniczu fizyki i astronomii, zajmującą się badaniem procesów fizycznych w skali astronomicznej oraz budową i prawami rządzącymi obiektami astronomicznymi. Tematem badań astrofizyki są procesy fizyczne we Wszechświecie takich obiektów jak gwiazdy, galaktyki, materia międzygwiezdna oraz ich wzajemne oddziaływanie.

Wydział Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (WF UAM) – jeden z 15 wydziałów Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Studenci mają do wyboru studia stacjonarne oraz niestacjonarne na czterech kierunkach, które zalicza się do nauk fizycznych. Wydział mieści się w budynku Collegium Phisicum przy ul. Umultowskiej 85 (kampus Morasko).

Linki zewnętrzne

www.astro.amu.edu.pl - Oficjalna strona OA

Strona w portalu Nauka Polska