Obserwatorium Licka - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 37°20′29″N 121°38′34″W / 37.34139, -121.64278

Ogólny widok na obserwatorium, na pierwszym planie kopuła teleskopu Shane'a.

Obserwatorium Licka (ang. Lick Observatory) – obserwatorium astronomiczne, będące własnością Uniwersytetu Kalifornijskiego i zarządzane przez jego oddział w Santa Cruz. Znajduje się na szczycie góry Mount Hamilton na wschód od San José, w stanie Kalifornia, na wysokości 1283 m n.p.m..

James Lick (ur. 25 sierpnia 1796 w Slumpstown, zm. 1 października 1876 w San Francisco) – amerykański stolarz, budowniczy fortepianów, inwestor, milioner, filantrop, sponsor nauki. W momencie śmierci był najbogatszym człowiekiem w Kalifornii, sfinansował budowę największego (w latach 80. XIX wieku) teleskopu na świecie.

Kalifornia (ang. California) – najludniejszy, najbogatszy oraz trzeci co do wielkości (po Alasce i Teksasie) stan USA. Położony na zachodnim wybrzeżu USA, nad Oceanem Spokojnym. Na północy graniczy ze stanem Oregon, na wschodzie ze stanem Nevada, na południowym wschodzie z Arizoną, a na południu z meksykańskim stanem Baja California. Cztery największe miasta stanu to: Los Angeles, San Francisco, San Diego i San José. W Kalifornii znajduje się aż osiem z pięćdziesięciu największych miast USA. Stan znany jest ze zróżnicowanego środowiska przyrodniczego i klimatu, a także z powodu wielorasowego i wielokulturowego społeczeństwa.

Historia

Obserwatorium Licka było pierwszym na świecie górskim obserwatorium, w którym na stałe przebywali astronomowie. Budynek został wybudowany w okresie 1876–1887 dzięki środkom przekazanym w testamencie przez Jamesa Licka (stolarza, producenta fortepianów, milionera). Oddany do użytku 3 stycznia 1888 roku refraktor o średnicy soczewki 91 cm (36 cali) był największym teleskopem na świecie, zanim uruchomiono teleskop Yerkesa o średnicy 104 cm.

Planeta pozasłoneczna, egzoplaneta (gr. exo: poza, na zewnątrz) – planeta znajdująca się w pozasłonecznym układzie planetarnym, czyli układzie wokół gwiazdy (lub gwiazd) innej niż Słońce.

San José (wymowa: /ˌsæn hoʊˈzeɪ/) (w języku hiszpańskim oznacza Św. Józef) – miasto w USA, w stanie Kalifornia, zlokalizowanego na południowym krańcu Zatoki San Francisco, w obrębie Doliny Krzemowej.

W nocy 21 maja 1939 roku, we mgle, w główny budynek Obserwatorium uderzył amerykański bombowiec Northrop A-17. W wyniku uderzenia śmierć poniosła załoga samolotu i jeden pracownik Obserwatorium. Instrumenty ani zbiory klisz fotograficznych nie uległy uszkodzeniu.

Główny budynek obserwatorium i południowa kopuła mieszcząca 36-calowy teleskop Licka.

Współczesne wyposażenie

W Obserwatorium znajdują się m.in. poniższe instrumenty:

Spektroskop – przyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma. Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, z lunety obracanej wokół tarczy oraz z kolimatora, wyposażonego w źródło światła.

Katzman Automatic Imaging Telescope (KAIT) – automatyczny teleskop optyczny używany do poszukiwania supernowych i monitorowania obiektów astronomicznych.

reflektor Shane'a (o średnicy 305 cm), oddany do użytku w 1960 roku

spektrometr Hamiltona

Automated Planet Finder (APF) – automatyczna kamera, wykrywająca planety krążące wokół innych gwiazd, o średnicy 240 cm, oddana do użytku w 2011 roku

reflektor Anny L. Nickel (100 cm)

wielki refraktor Licka (90 cm)

reflektor Crossleya (90 cm)

Automatyczna Kamera Katzmana (Katzman Automatic Imaging Telescope, KAIT) (76 cm)

pomocniczy teleskop Code'a (60 cm)

reflektor Tauchmanna (50 cm)

podwójny refraktor (astrograf) Carnegie (50 cm)

kamera kometarna CCD (z obiektywem Nikona 135 mm).

Ciekawsze odkrycia dokonane w Obserwatorium Licka

W Obserwatorium dokonano wielu ciekawych i ważnych odkryć astronomicznych, np.:

Nikon (jap. 株式会社ニコン, Kabushiki-gaisha Nikon) to japoński producent sprzętu fotograficznego i optycznego. Firma została założona w roku 1917 jako Nippon Kogaku Kogyo Kabushiki Kaisha.

Matryca CCD (ang. Charge Coupled Device) – układ wielu elementów światłoczułych, z których każdy rejestruje, a następnie pozwala odczytać sygnał elektryczny proporcjonalny do ilości padającego na niego światła. W cyfrowych aparatach fotograficznych najczęściej stosowane są filtry barwne, dające możliwość rejestracji natężenia określonej szerokości spektrum światła w danym punkcie matrycy.

Przypisy

About Lick Observatory (ang.). [dostęp 2011-10-30].
Building the Observatory (ang.). [dostęp 2011-10-30].
2 Die as Army Plane Hits Lick Observatory, Damaging Offices and Destroying Records. „New York Times”, 1939-05-21 (ang.). [dostęp 2011-10-30].
Telescopes and Instruments, Pictures and non-technical descriptions (ang.). [dostęp 2011-10-30].
Automated Planet Finder (APF) (ang.). [dostęp 2011-10-30].
Lista ważniejszych odkryć w Obserwatorium Licka (ang.) [dostęp 2011-10-30]

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Obserwatorium Licka

Oficjalna strona Obserwatorium Licka

Wirtualna wycieczka po Obserwatorium Licka