Obsesja - Polski Serwis Naukowy

Obsesja (łac. obsessio) – rodzaj zaburzeń lękowych, wyrażający się występowaniem irracjonalnych myśli i impulsów, którym towarzyszy przekonanie o ich niedorzeczności i chęć uwolnienia się od nich.

W zaburzeniach obsesyjno-kompulsyjnych myśli obsesyjne występują najczęściej łącznie z kompulsjami, choć może wystąpić zaburzenie z przewagą myśli czy ruminacji natrętnych, klasyfikowane w ICD-10 jako F42.0.

Osoba dotknięta myślami obsesyjnymi ma świadomość, że pochodzą one z jej umysłu, co ma znaczenie w diagnozie różnicowej z urojeniami.

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (nerwica natręctw, zespół anankastyczny, ZOK; ang. obsessive-compulsive disorder, OCD) – zaburzenie psychiczne z grupy zaburzeń lękowych charakteryzujące się występowaniem u chorego natrętnych (obsesyjnych) myśli oraz zachowań przymusowych (kompulsyjnych). W ICD-10 zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne klasyfikuje się jako F42; oznaczenie jako F42.0 oznacza ZOK z przewagą myśli obsesyjnych, a F42.1 z przewagą czynności natrętnych (rytuałów).

Diagnoza różnicowa – jej cel stanowi poznanie rodzaju objawów psychicznych występujących u chorego oraz ich klasyfikacja w postaci określonego zespołu objawów.

Termin obsesja jest często używany do opisania czyichś dużych zainteresowań (np. Ma obsesję na punkcie komputerów.). Użycie terminu w takim znaczeniu nie ma nic wspólnego z kliniczną definicją obsesji.

Treść obsesji

Myśli obsesyjne często mają kontrastowy charakter (oznacza to, że są sprzeczne z normalnym myśleniem osoby dotkniętej obsesjami), co jest szczególnie uciążliwe dla chorego. Treść ich może być różna, jednak można je podzielić na kilka głównych grup:

agresja:

U pacjenta spontanicznie mogą pojawić się myśli dotyczące skrzywdzenia, pobicia czy zranienia kogoś. Myśli te mogą dotyczyć osób obcych (np. mijanych na ulicy) jak również bliskich osób co dodatkowo powoduje zwiększenie cierpienia u chorego. Myśli mimo pojawienia się u pacjenta nie są przez niego realizowane, dlatego osoba cierpiąca na obsesje nie stanowi zagrożenia dla siebie i otoczenia.

higiena i zdrowie

U pacjenta mogą pojawiać się ciągłe myśli dotyczące higieny i zdrowia. Chory może co kilka minut myć ręce lub całe ciało w obawie przed zakażeniem (bakteriofobia). Jakikolwiek kontakt z innym człowiekiem może wyzwolić u niego lęk przed zakażeniem się od niego jakąś chorobą (na przykład poprzez podanie rąk).

interakcje społeczne

U chorego mogą się pojawiać myśli dotyczące chęci nienormalnego zachowania się wobec ludzi, np. głośnego wypowiedzenia słów lub zwrotów o charakterze koprolalnym lub obraźliwym, czasem także samoośmieszającym.

religia

U chorego mogą pojawiać się bluźniercze myśli dotyczące postaci religijnych (głównie o tematyce seksualnej) jak również może występować skrupulatyzm.

seks

Bibliografia

Adam Bilikiewicz, Włodzimierz Strzyżewski: Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1992, s. 58-60. ISBN 83-200-1688-6.

Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 (ang. International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems) - międzynarodowy system diagnozy nozologicznej.

Ruminacje - rodzaj obsesyjnych myśli charakteryzujący się ciągłymi wątpliwościami co do jakości i faktu wykonanych czynności; występują one najczęściej w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym, jednak mogą pojawić się również samodzielnie jako jedna z odmian obsesji.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.